Arnhem

Arnhem ken ik alleen van korte bezoeken, op weg naar plekken die ik toen interessanter vond. Kleve heb ik bezocht tijdens een bliksembezoek vanuit Nijmegen. Op dit kaartje staan plaatsen waar ik ooit foto's heb gemaakt. Voor meer kaartjes zie Waar ben ik geweest?

Stationsplein Arnhem met trolleybussen (prentbriefkaart).

Arnhem, 24 juli 1967. Mijn neef Jan Bakels bij een bushalte. Tweede foto: Spoorwegmuseum Utrecht, 19 februari 1977. Arnhemse trolleybus nummer 139, kenteken XB-08-22, type 9721T/EEC/Verheul 1955.

Arnhem, 24 juli 1967. Loc 610 met koppelwagen en een DE3. Tweede foto: Arnhem, 30 juli 1968. Loc 1146.

Arnhem, 13 september 1971. Motordienstwagen 978 2 500 (Jaap). Deze mDW's werden tot 1981 gebruikt voor het wegleren van machinisten. Jaap is bewaard gebleven. Foto gemaakt vanuit een trein naar Duitsland, aan het begin van een wekenlange stoomsafari.

Arnhem, 27 mei 1972. Kort na elkaar komen twee treinen naar Duitsland binnen: loc 1154 met TEE 7 "Rheingold" en loc 1208 met D 215 "Loreley Expres". Beide treinen rijden via Köln naar Basel. De Rheingold bestaat uit rijtuigen uit Amsterdam en Hoek van Holland, die in Utrecht zijn gecombineerd. Trein D 215 komt uit Amsterdam; een ander deel van de Loreley Expres rijdt onder treinnummer D 203 van Hoek van Holland via Rotterdam en Venlo naar Köln, waar de twee delen worden gecombineerd.

Arnhem, 27 mei 1972. Loc 2294 en verwarmingswagen 21849542502. Voor een artikel over verwarmingswagens zie Op de Rails 1971, blz. 75.

Ik was in Arnhem vanwege een rit met stoomloc 38 2383. Die heb ik niet gefotografeerd maar gefilmd.

Arnhem, 1984. Treinstel 93, vers in de rode verf gezet. Foto Bart Gerritsen.

Arnhem, 20 mei 1991. Loc 52 3879 en 41 105 in actie bij een rit met de SSN Vier Provinciën Express. Op de tweede foto treinstel 169 in de dienst op Tiel.

Arnhem, 24 oktober 1992. Treinstel 744. Op de tweede foto, net als anderhalf jaar daarvoor, treinstel 169. Ik was met een gezelschap op weg naar Bochum-Dahlhausen.

Arnhem, 13 maart 2004. Het rangeerterrein, gefotografeerd vanaf de 135 meter hoge Kema-toren (S.E.P.) door Maurice Faasse.

Arnhem, 31 augustus 2004. Historische armseinpaal voor post T. De bovenste vleugel, met rond uiteinde, is een hoofdsein. De onderste vleugel, met recht uiteinde, is een voorsein. Beide seinen staan hier in de stand veilig ('s nachts twee groene lichten). In de onveilige stand is het hoofdsein horizontaal ('s nachts rood licht). Het voorsein hangt schuin naar beneden als het volgende hoofdsein op onveilig staat ('s nachts een geel licht in het voorsein). De NS heeft altijd een strikt onderscheid gemaakt tussen voorseinen en hoofdseinen. In bijvoorbeeld de VS kwamen gecombineerde voor- en hoofdseinen voor, waarbij de vleugel dus drie standen kon aannemen. In de hal van de treindienstleiding stond een oud CVL-toestel als monument opgesteld (inmiddels verhuisd naar het Spoorwegmuseum). Ik mocht helaas geen foto's maken van de huidige treindienstleiderspost, maar voor een idee zie het thema Procesleiding op het spoor.

Het NX-tableau van Arnhem Velperpoort, gefotografeerd tijdens de montage in de fabriek.
Naar links de lijn naar Arnhem. Naar rechts de lijn naar Westervoort (via de toen nog enkelsporige brug) en Nijmegen. Naar rechtsboven de lijn naar Velp en Deventer, met aftakkend de aansluiting naar Enka (later Akzo). Naar onderen de aansluiting naar Arnhem GE (goederenemplacement). Archief Vialis-NMA.

Ruud Thijssen maakte in 2001 deze foto's van de post Zutphen, toen de bediening nog niet naar Arnhem was verplaatst.

Arnhem, 31 augustus 2004. Locs RN 232 241 en 905 rijdend richting Emmerich.

Arnhem, 31 augustus 2004. Tussen het station en post T staan het voormalige stationspostkantoor en de loods van Van Gend & Loos. Inmiddels zijn beide gebouwen gesloopt. Het stationspostkantoor zal worden herbouwd in Klarendal. Op en rond het stationsplein vinden grootscheepse bouwwerkzaamheden plaats, teneinde Arnhem op te stoten in de vaart der volkeren. In dit kader passen ook de plannen om de trolleybus af te schaffen. Is namelijk te duur, met die bovenleidingen.

Arnhem, 15 oktober 2006. Vier minuten naar de treinen, zes minuten naar het busstation. Zelfs een pabo-student moet dit kunnen uitrekenen: van de bus naar de trein is het tien minuten lopen. Het kan wel korter, maar dan gaan de winkeltjes failliet omdat er niemand meer langs komt. Een enthousiaste medewerker van de stationsexploitant had voor de zekerheid zelfs een nooduitgang afgesloten, maar daar is snel een eind aan gemaakt. Dit ongemak dient een hoger doel: Arnhem heeft over een poosje een prachtige stationsomgeving, met allemaal hoge kantoorgebouwen. Het station zelf moest daarvoor helaas sneuvelen.

Herinneringen aan Arnhem

"In de wolkenlucht vielen onheilspellende gaten, en de maan joeg vaal langs de hemelbaan. Ik kwam bij de spporbrug achter het station. Een trein schokte in het vuile gele neonlicht onder de brug door. Een gruwelstory kwam tot leven die op deze brug een stempel had gedrukt. Op ongeveer dezelfde plaats waar ik stond, had op een nacht een stomdronken man tussen de spijlen door naar beneden geplast. Een forse en krachtige straal raakte de elektrische draden, en linea recta schoot er langs de vochtige baan een bliksemschicht omhoog, die de arme drommel in een vuurwerk van blauwe vonken de dood injoeg. Ik huiverde in mijn dunne regenjas. In de beschutting van de huizen, waarlangs de wind gierde, vervolgde ik mijn weg."

Passage uit "Mijn kleine hersentjes" door Johnny van Doorn (1984, herziene uitgave van de eerste druk uit 1972). In dit boek beschrijft Johnny van Doorn, ook bekend als Johnny the Selfkicker, de jeugd die hij heeft beleefd in Arnhem. Het verhaal van de plassende man is apocrief, want proefondervindelijk is bewezen dat het niet mogelijk is om op deze manier aan je einde te komen. Zie Trein & toilet.

Openluchtmuseum Arnhem, 25 september 2005. Voor het eerst sinds 1962 bezocht ik het Openluchtmuseum. Het werd gewoon weer eens tijd. Op deze foto de replica van een oorspronkelijke Arnhemse tram. Let op het fraaie licht van de elektrische lampen. In de Tweede Wereldoorlog is het Arnhemse trambedrijf volledig verwoest. In het Openluchtmuseum is ook de Arnhemse tramremise weer herbouwd, zij het met kleinere afmetingen dan het origineel.

Museumtram Arnhem. Bijblijven via de blog van Wietze Landman: www.museumtramarnhem.blogspot.com.

Trolleys in Arnhem. Serie 101-136, serie 137-143. Door Johan Buurman. Hameland Pers, 1986. ISBN 9070812304. Na de Tweede Wereldoorlog besloot men om het verwoeste Arnhemse trambedrijf niet weer op te bouwen, maar om over te stappen op trolleybussen. In dit boekje wordt de geschiedenis van het trolleybedrijf beschreven, alsmede de eerste series bussen. Een van deze bussen, de 101, is nog steeds bedrijfsvaardig. In Nederland hebben ook Nijmegen en Groningen een trolleybusbedrijf gehad. In 2005 is het voortbestaan van de Arnhemse trolleybussen opnieuw in discussie gekomen.

vorige       start       omhoog