Hollandsche Rading, Zwaluwenberg

Hollandsche Rading ligt tussen Hilversum en Maartensdijk, precies op de grens van Noord-Holland en Utrecht. Ik heb ook foto's gemaakt bij post 34A (tussen Hilversum en Hollandsche Rading) en bij Zwaluwenberg (een ingraving vlak bij de halte Hollandsche Rading).

Spoorkaart van Nederland, uitgegeven door de NS. Situatie in februari 1991, met toegevoegd de vroegere haltes in Maartensdijk en Groenekan.

Hollandsche Rading, een halte op de provinciegrens tussen Utrecht en Noord-Holland. De foto is gemaakt vanaf het uiteinde van het perron voor de treinen naar Utrecht. Het andere perron is later verplaatst in de richting Hilversum. Prentbriefkaart.

De voetgangersbrug over het spoorwegravijn door de Zwaluwenberg, circa 1939.
De DE3 heeft zojuist de halte achter zich gelaten en is op weg naar Hilversum. Prentbriefkaart.

Ik kom binnenkort! DE3-stel bij Zwaluwenberg op weg naar Hilversum. Prentbriefkaart.
 

Hollandsche Rading, 3 maart 1969. Loc serie 1300 op weg naar Hilversum
 

Post 34A, tussen Hilversum en Hollandsche Rading, 9 april 1969. Een treinstel mat. 46 op weg naar Utrecht. De tweede foto is op dezelfde plaats gemaakt op 8 septemer 1973.
 

Hollandsche Rading en de voetgangersbrug bij de Zwaluwenberg, 10 maart 1973. Treinstel 455 uit Hilversum. Tweede foto: de machinist van treinstel 482 lijkt verdiept in zijn krant te zijn...
 

Hollandsche Rading, 10 maart 1973. Een blik op de nieuwe snelweg A27. Vroeger bestond de enige verbinding tussen Hilversum en Utrecht uit de tweebaansweg die door Hollandsche Rading, Maartensdijk en Groenekan loopt.
 

Hollandsche Rading, 10 maart 1973. Treinstel 454, als stoptrein van Utrecht naar Hilversum, passeert de grens tussen de provincies Utrecht en Noord-Holland.

Hollandsche Rading, 21 augustus 1967. De brug bij Zwaluwenberg, met daaronder een 1100 met zelflossers op weg naar Utrecht. Foto Adriaan Pothuizen.
 

Hollandsche Rading, 10 maart 1973 en 24 maart 1973. Ertstreinen getrokken door een vierspan diesellocs serie 2200. Vanaf mei 1976 werden deze treinen elektrisch gereden.

Hollandsche Rading, omstreeks 1980. Loc 1307 met een ertstrein op weg naar de Hoogovens.
Foto Rein Bakker, collectie Martin Zijlstra.
 

Nabij post 34A, 8 september 1973. Treinstel plan V en loc 1312 naar Utrecht. Klik hier voor meer foto's tussen de rails.
 

Hollandsche Rading, 1952/1953. Twee foto's gemaakt door de vader van Jan Visser. We zien een treinstel mat'36 op weg naar Hilversum, en het uitrijsein richting Utrecht. De machinist begroette de fotograaf door de lampen van zijn trein te ontsteken.

Zwaluwenberg, 16 september 1967. Treinstel ElD4 604 als trein 3734 Utrecht-Amsterdam. Foto Adriaan Pothuizen.
   

Zwaluwenberg, voorjaar 1958. Mijn vader fotografeerde hier enkele treinen. Mijn broer Leo en ik hielden ons bezig met het plat laten rijden van centen. Op de eerste foto nadert een treinstel mat.'36 uit Hilversum. Op de tweede foto een treinstel mat. '46, dat zojuist is vertrokken uit Hollandsche Rading; deze halte ligt iets voorbij de bocht in het spoor. Ruim vijfenveertig jaar later, op 11 augustus 2003, kwam ik weer eens op deze plek: een voetgangersbrug midden in de bossen.
Merk op dat de extra stroomkabels aan de buitenzijde van de portalen zijn vervallen. Waarschijnlijk waren deze niet meer nodig toen er bij Maartensdijk een extra onderstation in gebruik werd genomen.
   

Zwaluwenberg, 11 augustus 2003. De oude voetgangersbrug over het spoor, en in het verlengde daarvan de begin jaren 70 aangelegde voetgangersbrug over de A27.
 

Hollandsche Rading, 11 augustus 2003. Het stationsgebouwtje is omgebouwd tot bankkantoor.

Zwaluwenberg, 20 juni 1999. NMBS-loc 2554 met een stam rijtuigen van Lovers Rail tijdens een proefrit in de stromende regen. Lovers had onder andere toestemming gekregen om te gaan rijden tussen Hilversum en Utrecht. Hiervoor waren zelfs dienstregelingspaden vrijgemaakt, tot ongemak van de NS. Verder dan proefritten is men echter niet gekomen. Alleen tussen Amsterdam en Haarlem/IJmuiden is sprake geweest van een geregelde dienstregeling. De Franse financier van Lovers is inmiddels weer in Nederland actief onder de naam Veolia... Foto Johan Nieuwenhuis.

De betekenis van het woord "rading"

Het woord rading in Hollandsche Rading betekent lijn of grens. Volgens de 12e druk van de Van Dale (1992) is rading hypercorrect voor raaiing. En raaiing is afgeleid van het werkwoord raaien, wat betekent lijnen uitzetten, peilingen doen in een rivier, gewoonlijk loodrecht op de stroom. Overigens ligt er bij mijn weten bij Hollandsche Rading geen rivier. Aan de oostkant van De Bilt ligt een weg die Biltse Rading heet. En wellicht wordt het woord nog in meer namen gebruikt.

In tegenwoordige drukken van Van Dale is het woord rading niet meer opgenomen. Ik heb de redactie van dit woordenboek om uitleg gevraagd. Ik kreeg als antwoord dat dit woord niet meer voldoet aan de opnamecriteria, omdat het uitsluitend nog voorkomt in eigennamen als Hollandsche Rading. Het woord zal nog wel in etymologische woordenboeken te vinden zijn.

Ik heb laten weten dat ik dit een zwak argument vind. Het woord wordt nog steeds vaak gebruikt, bijvoorbeeld door mensen die met de trein naar Hollandsche Rading gaan om er lekker te wandelen. Tijdens het wandelen vraag je je af waar dat rading vandaan komt. Thuis opzoeken in de dikke (en dure!) Van Dale. Staat het niet in! En een etymologsich woordenboek moet je ook maar net in huis hebben.


Zie ook:

Website:

vorige       start       omhoog