|
|
|
Hilversum, bij Vroom & Dreesman, 1955. "Zo, dus Nico is helemaal niet blij met zijn opwindtrein? Hij wil liever Märklin?!" |
|
|
Omstreeks 1960 kreeg ik mijn eerste elektrische trein, van Märklin. Geleidelijk onstond op zolder een tamelijk grote baan, met vijf locomotieven en twee transformatoren. Ik was meer aan het knutselen met elektrische schakelingen dan met het mooi maken van de baan. Op deze foto's de tenderlocs DB 89 028 en 81 004 van Märklin, met divers uit Märklin-bouwpakketten afkomstig materieel. De laatste loc heeft op afstand bedienbare koppelingen. |
|
|
|
Een tenderlocje met tweeassers van Märklin. De NS 1101 van Märklin. Op beurzen gesignaleerd voor 300 euro, maar deze is niet te koop. Aan de haak een goederenwagen met sluitlichten, die ik van mijn grootvader cadeau heb gekregen. |
|
|
|
Hilversum, 1967/1968. Mijn Märklinbaan op de zolder van mijn ouders. Ik was meer met de schakeltechniek bezig dan met het rijden van treinen. De baan bestond uit drie sporen waarop de treinen rondjes konden rijden. Ze werden bediend door middel van twee transformatoren en een flink aantal schakelaars, waaronder schakelaars waarmee ik baanstukken naar keuze met een van de transformatoren kon verbinden. De scenery had ik spartaans gehouden: wat gebouwen van Faller (onder andere station Schönblick) en helemaal achterin de hoek een blikken seinhuis schaal 0. Ik had drie kleine stoomlocomotieven, ook reed er een kleine e-loc die van mijn broer was. Later kwam er een NS 1100 bij; ik ben nog aan het knoeien geweest met een zelfgemaakte bovenleiding. De wagens waren van Märklin, waaronder diverse die ik van bouwpakketten had gemaakt (cadeau gekregen op verjaardagen en van Sinterklaas), en van Lima (waarvan de koppelingen prima op die van Märklin pasten). Ik heb later het een en ander verkocht, maar de meeste treinen bezit ik nog. |
|
|
|
Hilversum, 1967/1968. Aan de andere kant van de zolder had mijn broer een racebaan van Scalectrix. Ik bezat ook een of twee raceauto's. Beide banen zijn in 1970 opgebroken vanwege een verbouwing van de zolder. |
|
|
|
In 1987 kocht ik voor Karin een tweedehands Märklinset. Bijna drie jaar, dus ze was er wel aan toe. Ze heeft er inderdaad weleens mee gespeeld, zoals op 2 april 1987 in ons huisje aan de Eikstraat in Utrecht, maar het treinenvirus is niet overgeslagen. De trein staat nu dus in mijn museum. |
|
|
|
Bovengenoemde treinset kocht ik in een modelspoorwinkel aan de Burgemeester Reigerstraat. Deze winkel heeft slechts kort bestaan. Ik liep er weleens naar binnen om rond te kijken. Meestal was ik alleen, behalve op een dag dat er een klant de zaak uit werd beledigd. De verkoper beweerde dat de locomotief die hij liet zien nieuw was, terwijl het volgens de klant om een tweedehandsje ging. Ik bemoeide me er niet mee, maar van vijf meter afstand zag ik de krassen zitten. Verkoper werd boos, klant werd nog bozer en verliet de winkel. Kort daarna was de zaak verdwenen. |
|
|
|
Aachen Hbf, 15 juli 1997. NMBS-loc 1601 in Märklin-beschildering, met een trein van Köln naar Oostende. |
|
|
|
Bunnik, 25 januari 2009. De Heimwee-express van het Spoorwegmuseum rijdt tegenwoordig door mijn tuin. Op deze foto zien we de Blauwe Engel voorbijbrommen, met op de voorgrond een Duitse railbus van Märklin. De twee treinen stammen beide uit de jaren vijftig en hadden hetzelfde doel: de dienst op lokale spoorlijnen overnemen van de dure stoomlocomotief. In Duitsland sprak men over de railbus dan ook als Retter der Nebenbahnen. Het model van de railbus heb ik in 2008 op een beurs gekocht. Officieel heb ik weinig met modeltreinen, maar eigenlijk toch wel een beetje. Nu nog een keer een baan aanleggen. Begin 2009 raakte Märklin in ernstige financiële problemen. Als een van de oorzaken werd onvoldoende schaalgrootte (!) genoemd. Het bedrijf bestaat echter nog steeds. |
|
|
|
Op een modelbeurs in Houten kocht ik op 1 mei 2010 het Märklin-model van koninklijk rijtuig Sr10. Doet het goed achter mijn klassieke 1101, al hebben die twee elkaar in het echt nooit op deze manier ontmoet. Als begeleidingsrijtuig dient een DSB-model van Lima, dat ik net als de locomotief al sinds omstreeks 1965 bezit. |
InkoppertjeUtrecht, 27 juni 1990. Een van de vele Koplopers die in het kader van de zogeheten "Oranjegekte" voorzien waren van een bijzondere beplakking. Het heeft geloof ik niet geholpen. Wel brengt Märklin eind 2009 in beperkte oplage een model uit van een dergelijk treinstel. Onder andere te koop via www.grootendorst.net. |
|
Trix Twin RailwayTrix Twin Railway. Permanent Way Manual. Layout and Operation of Model Railways by Henry Greenly. Trix Ltd., London. Eighteenth edition, April 1955 (first published 1937). Trix Express presenteerde in 1935 haar eerste model-spoorbaan op schaal OO (later HO genoemd, behalve in de Angelsakische wereld). In 1938 moest de joodse eigenaar van deze fabriek, Stephan Bing, naar Engeland vluchten. Daar begon hij een nieuwe fabriek. In Engeland werden de modellen verkocht onder de naam Trix Twin Railway. |
|
|
Trix werkte met een drierailsysteem en de treinen reden op wisselstroom, net als Märklin. Het verschil was dat de beide buitenste rails van elkaar geïsoleerd waren, waardoor het mogelijk was om twee treinen onafhankelijk van elkaar op dezelfde baan te laten rijden. Om de treinen van rijrichting te laten veranderen, zat in de locomotieven een omschakelrelais dat werd bediend door een hogere spanning op de rails te zetten. De beide fabrieken, in Duitsland en Engeland, zorgden ervoor dat hun systemen op elkaar aangesloten konden worden, hoewel ze elk hun eigen markt bedienden. Na de oorlog schakelde men over op gelijkstroom, waardoor het ingewikkelde omschakelrelais kon vervallen. De lelijke rails en dikke wielen, die niet op andere merken pasten, bleven echter gehandhaafd. Halverwege de jaren zestig schakelde Trix over op het gebruikelijke tweerailsysteem met normale wielen. |
|
|
|
Mönchengladbach Hbf, 10 april 2010. Loc 01 001 op een modelbaan van Trix Express. |
|
Modelspoorwegbouw. Door T.L. Hameeteman. Uitg. Elsevier, tweede druk 1962. Modelspoorwegbouw. Techniek en scenery. Door T.L. Hameeteman. Uitg. Elsevier, derde druk 1964. Modelspoorwegbouw. Opbouw en elektrotechniek van de baan. Door T.L. Hameeteman. Uitg. Elsevier, tweede druk 1963. Modelspoorwegbouw. En nú de praktijk. Door T.L. Hameeteman. Uitg. Elsevier, eerste druk 1964. Deze serie bezit ik uit de tijd dat ik me nog met mijn modelbaan (Märklin) bezighield. |
|
|
Miniatuur-autobanen. Racen en rijden. Door J.J. Hoedeman. Uitg. Elsevier, 1965. Een vriendje van de lagere school had een autobaan van Faller (schaal 1:87). Ik wist toen, dankzij mijn modelbaan, al genoeg van elektriciteit om te begrijpen hoe twee auto's onafhankelijk van elkaar konden worden bediend, terwijl ze van dezelfde twee stroomrails gebruik maakten. Mijn broer had een racebaan van Scalextric (schaal 1:30). Met zijn auto's gingen we ook weleens racen op een grote wedstrijdbaan in het centrum van Hilversum. Scalextric was een merk van Tri-ang. Deze fabriek heeft onder de naam Minic Motorways ook een zeer fraai systeem op schaal 1:87 uitgebracht. In 2008 heb ik dit boekje gekocht. |
|
|
Technisches Spielzeug im Wandel der Zeit. Märklin. Neue Horizonte, bis 1921. Deel 6 uit een serie over door Märklin uitgebracht technisch speelgoed, voornamelijk bestaande uit gereproduceerde catalogi. Uitgegeven door Hobby Haas, 1980. ISBN 385649106. De hele serie bestaat uit 15 delen, ook zijn er boeken over andere fabrikanten verschenen. |
|
|
|
|
Märklin-exportmodellen (1987/88) en het Märklin-sortiment voor Nederland (1986/87). Klik op plaatje om folder te bekijken. |
|
Je Märklin-trein besturen met een goedkope MSX-computer? Kijk eens op www.louis-bruinewoud.nl. Het kan ook met een oude Commodore 64: http://home.planet.nl/~rvdhof |
|
Zie ook: |
Märklin op internet:
|