NVBS

Nederlandse Vereniging van Belangstellenden in het Spoor- en tramwegwezen

Excursies en jubilea

• Köln-Bonner Eisenbahn (1969)
• Rheine/Wanne-Eickel (1969)
• Geilenkirchener Kreisbahn (1970)
• NVBS-jubileum (1971)
• P8 in Nederland (1972) (geen NVBS-excursie)
• Philips Eindhoven (1973)
• Met DE5 naar Groningen (1973)
• Hoogovens IJmuiden (1973)
• Werkplaats Haarlem (1973)
• MBS Enschede-Haaksbergen (1973)
• Met loc 3737 over de Betuwelijn (1974)
• Afscheid TEE-stellen (1974)
• Werkplaats Amersfoort (1974)
• Afscheid stoom Rheine (1977)
• NVBS-jubileum (1991)
• Koninginnedagrit door het Ruhrgebiet (2004)
• Koninginnedagrit met ACTS 5812 (2005)
• Koninginnedagrit met Russenschreck (2006)
• Plan V voor de Valleilijn (1 april 2006)
• NVBS-jubileum (2006)
• Afscheid Wadlopers (2008)

Foto: Amsterdam Amstel, 12 september 1971. Loc 011 062 met de jubileumtrein van de NVBS.

Tegenwoordig gaat bij de NVBS de vlag uit als iemand jonger dan 50 jaar zich als lid aanmeldt, maar in 1967 had ik als 16-jarige spoorwegbelangstellende nog een hele weg te gaan. Eerst werd ik juniorlid, daarna adspirantlid, totdat ik uiteindelijk "gewoon" lid kon worden. Namen van kandidaatleden werden ook in Op de Rails gepubliceerd, zodat de andere leden eventueel bezwaar tegen je konden aantekenen. In de beginjaren van de NVBS moesten kandidaatleden zelfs op auditie komen bij het bestuur, voordat ze tot de NVBS-gelederen werden toegelaten. Die tijd heb ik niet meer meegemaakt, maar de autoritaire NVBS-bestuurderen hebben de touwtjes nog lang in handen gehad.

In 2007 vierde ik mijn veertigjarig jubileum als NVBS-lid. De lidmaatschapskaart heeft inmiddels het formaat van een bankpas in plaats van een briefkaart. De Nederlandsche Vereeniging is nu een Nederlandse Vereniging. Ook mijn lidmaatschapsnummer is veranderd. Toen ik lid werd kreeg ik het nummer 5140, wat betekent dat ik het 40e in 1951 geboren NVBS-lid ben. Later zijn er twee cijfers toegevoegd, waarvan ik zo gauw niet meer weet wat ze betekenen. De voorwaarden op de achterzijde van de kaart zijn vrijwel hetzelfde gebleven. Zelfs de taalfout in de zin tussen haakjes (daar hoort namelijk geen komma in te staan) is al die jaren gehandhaafd.

Fred Meijer, actief lid van de NVBS-afdeling Utrecht, heeft 25 jaar lang alles verzameld wat te maken heeft met het vervoer in en rond De Bilt en Bilthoven. In 2005 heeft hij samen met zijn vrouw Loes zijn collectie op een DVD gezet. Een grote hoeveelheid foto's, knipsels en documenten. De manier waarop deze collectie is gestructureerd was wel voor verbetering vatbaar geweest; het verbindende verhaal ontbreekt. DVD uitgegeven in eigen beheer.

Vroeger bezocht ik af en toe NVBS-bijeenkomsten in Hilversum. Die vonden plaats in een slecht te verduisteren zaaltje vlak bij het station, en werden in mijn herinnering goed bezocht. Een enkele keer bezoek ik tegenwoordig een bijeenkomst in Bilthoven. Meestal zitten er een paar mannen van mijn leeftijd of nog ouder, maar toen op 21 november 2005 Roland Korving een diavoorstelling gaf kwamen er veel jeugdige fans op af.

NVBS-bijeenkomst 5 maart 2007

Op maandag 5 maart 2007 bezocht ik een NVBS-bijeenkomst in Bilthoven. Dit keer vanwege de presentatie die de heer Kees van de Meene zou geven over het seinwezen in Nederland. Ook Edward Bary en Adriaan Pothuizen, twee andere bekende namen op deze site, waren aanwezig. Verder het gebruikelijke handvol belangstellenden dat deze avonden meestal trekt. De bezoekers kregen weinig treinen te zien, maar des te meer seinen, handelinrichtingen, bedieningstableaus, beeldschermen, seinhuizen en wat er verder bij de beveiliging van het treinverkeer komt kijken. De heer Van de Meene fotografeert en documenteert al sinds de jaren vijftig dit soort zaken, die doorgaans geen of weinig aandacht trekken van andere spoorwegbelangstellenden.

Voor de pauze werden dia's in dubbelprojectie vertoond, die door de heer Van de Meene op een aangename manier werden toegelicht. Zo was er een reeks beelden die lieten zien hoe bij Coevorden vier seinhuis- en brugwachters allerlei handelingen, in een bepaalde volgorde, moesten verrichten, voordat er een trein uit Laarwald kon binnenlopen. Na de pauze volgde een filmvoorstelling, die wat mij betreft nog interessanter was dan de dia's. Foto's van handelinrichtingen en mechanische seinhuizen laten niet zien wat een film wel kan laten zien: de krachtinspanning die het personeel vroeger moest leveren. Zoals de seinhuiswachter van seinhuis C in Utrecht, die met één handel twee kruiswissels tegelijk trok, of de overwegwachter bij Barneveld, die een stuk of vier overwegen onder zijn hoede had, die met armen en soms benen moesten worden bediend voordat hij het sein op veilig kon zetten. Dit alles is inmiddels verdwenen: het treinverkeer wordt nu vanuit centrale posten bediend door treindienstleiders achter beeldschermen.

Stoppen op doorreis. Uitgave ter gelegenheid van het 40-jarig bestaan van de NVBS in 1971. Samenstelling J.W. Sluiter en H. Nieweg. Uitg. Brill, Leiden 1971. Met veel zwartwitfoto's van treinen en trams in hun omgeving. Op het omslag loc NCS 72 bij vertrek uit Utrecht in 1911.

Geen nummer in de boekenreeks van de NVBS.

Tram en trein luchtig en grondig bekeken. Uitgave ter gelegenheid van het 50-jarig bestaan van de NVBS in 1981. Samenstelling J.W. Sluiter en H. Nieweg. Uitg. Brill, Leiden 1981. ISBN 9004065164. Op het omslag een luchtfoto in kleur van de SHM. De rest van het boek bestaat uit zwartwit luchtfoto's, voornamelijk van voor de Tweede Wereldoorlog. Tram en trein spelen fotografisch gezien vaak een kleine rol: deze zijn meestal slechts toevallig aanwezig op de luchtfoto's. Maar dat maakt het verhaal dat de samenstellers weten te vertellen er niet minder boeiend om. De luchtfoto's zijn aangevuld met beelden vanaf de begane grond.

Geen nummer in de boekenreeks van de NVBS.

NVBS-Jubileumritten september 1971. Programmaboekje over de rit van de NVBS-Expres van 11 september 1971 (die de dag daarna werd herhaald) en de tramritten in Amsterdam en Rotterdam. Op het omslag een loc van de serie 3700. Het bleek niet mogelijk om de 3737 dienstvaardig te maken, vandaar dat men uit Rheine een loc liet overkomen. Geen oliestoker maar een kolenstoker: "anders is het niet echt!"

Stoom 81. Programmaboekje van de locomotievenmanifestatie ter gelegenheid van 50 jaar NVBS op 26 en 27 september 1981 tussen Amersfoort en Woudenberg. Tevens informatie over de meewerkende organisaties. Ik heb deze manifestatie zelf niet bijgewoond.

Vijftig jaar NVBS 1931-1981. Extra uitgave van Op de Rails, ter gelegenheid van het 50-jarig bestaan van de NVBS. Op het omslag loc 3737 in 1974, toen zij voor het eerst sinds 1958 weer rijvaardig was gemaakt. De loc zou ook in 1981 dienst doen tijdens de viering van het NVBS-jubileum.

In ben in 1967 lid geworden van de NVBS, en bezit dus alle nummers die vanaf dat jaar zijn verschenen. Later heb ik nog een aantal oudere jaargangen bijgekocht: 1947, 48, 49, 54, 56, 57, 58, 59, 60, 61, 64, 65 en 66.

Sfeer langs ijzeren wegen. Uitgave ter gelegenheid van het 60-jarig bestaan van de NVBS in 1991. Samenstelling Frits van der Gragt. Veel sfeerfoto's, allemaal in kleur. Nummer 17 in de boekenreeks van de NVBS.

Spoor en Tram in Nederland 1972-1997. Uitgave ter gelegenheid van het 25-jarig bestaan van het Documentatiebureau NVBS in 1997. Redactie Max Ockeloen. Dit boek geeft een overzicht van de voornaamste ontwikkelingen bij de Nederlandse railvervoerbedrijven die in het maandblad Op de Rails in een kwart eeuw aan de orde kwamen.

Geen nummer in de boekenreeks van de NVBS.

Sporen van verandering. Uitgave ter gelegenheid van het 75-jarig bestaan van de NVBS. Eindredactie Gerard de Graaf. Uitg. De Alk, 2006. ISBN 9060132831. Tweede gewijzigde druk. De eerste druk was al voordat het jubileum goed en wel was begonnen uitverkocht. Ook het presentexemplaar dat ik zou krijgen, vanwege mijn bescheiden medewerking aan het boek, was door De Alk verkocht aan iemand anders. Ik bezit dus de tweede druk, waarin ten opzichte van de eerste druk diverse slordigheden zijn hersteld.

Onderwerpen: de teloorgang van de interlokale tram in Nederland, het fotograferen van spoor- en tramwegen, gedaanteverwisseling in Gelderland, de ontwikkeling van Syntus, het spoorbedrijf in 1931, beveiliging en beheersing anno 2006, opkomst en ondergang van het NS-dienstwagenpark, goederenvervoer 1931-2006, een blik in de kaartjestrommel. Voor elk wat wils dus in dit aardige boek.

Geen nummer in de boekenreeks van de NVBS.

75 jaar NVBS. Over mensen met passie. Dvd uitgegeven ter gelegenheid van het NVBS-jubileum in 2006. De NVBS is in 1931 opgericht door twintig spoorwegliefhebbers. Anno 2006 telde de vereniging 5000 leden, die elke maand het blad Op de Rails ontvangen en die gebruik kunnen maken van de uitgebreide bibliotheek en archieven van de vereniging.

In opdracht van of in samenwerking met de NVBS zijn de afgelopen decennia tientallen boeken uitgegeven, bij verschillende uitgevers. De meeste boeken hebben sinds 1967 een nummer in de boekenreeks van de NVBS gekregen, maar niet allemaal. Zo lijkt het erop dat jubileumboeken geen boekenreeksnummer krijgen, maar een enkel jubileumboek heeft toch weer wel een nummer. De diepere gedachte achter dit systeem is mij nog niet duidelijk. Misschien zijn ze het gewoon af en toe vergeten. Overzicht van boeken uit mijn collectie die wel een boekenreeksnummer hebben.

vorige       start       omhoog