Ombouw Hilversum (deel 16)

door Edward Bary


Spoorgebruik vanaf 9 december 2007

Het moment dat de werkzaamheden hun voltooiing naderen komt dichterbij. Op 9 december start de nieuwe jaardienstregeling volgens het nieuwe spoorboekje. Het derde perron en de nieuwe tunnel in Hilversum komen in december in gebruik, de intercity’s gaan weer stoppen en nieuwe wissels maken het mogelijk het emplacement efficint te gaan gebruiken. De bediende spoorbomen gaan verdwijnen en de perrons zullen worden verlengd. Het werk ligt op schema. Er volgen nog buitendienststellingen in september, november en december.


Hilversum, 4 augustus 2007. ACTS-loc 1255 passeert twee dwergseinen die binnenkort worden vervangen door hoge seinen (zie "Van dwerg naar reus", verderop). Foto Henk Koster.


BSO en BUP

Door wijziging van het emplacement en de capaciteitsverruiming die hierdoor ontstaat, wordt het treinverkeer in Hilversum anders ingedeeld. Dat wil zeggen: de “Basis Spoor Opstelling” (BSO) komt er geheel anders uit te zien, gebruik makend van de nieuwe mogelijkheden. Welke trein op welke spoor gaat stoppen is nu nog niet precies bekend, maar in beginsel zullen de sporen 904 en 905 (langs het nieuwe derde perron) om en om gebruikt worden voor de treinen richting Almere/Amsterdam/Schiphol, de sporen 902 en 903 (langs het 2e perron) om en om voor de richting Amersfoort en spoor 901 voor treinen richting Utrecht. Dit spoorgebruik wordt nog nader uitgewerkt aan de hand van het zogenaamde “Basis Uur Patroon” (BUP).

Het "Basis Uur Patroon" wil zeggen, het aantal treinen, dat per uur per spoor planmatig en volgens dienstregeling passeert of halteert. Dus de normale standaardafhandeling van het treinverkeer zoals dat volgens het spoorboekje elk uur plaatsvindt, buiten de spitsuren. De BSO is dan de nadere uitwerking daarvan, rekening houdende met de beschikbare spoor- en perroncapaciteit en conflictvrije rijwegen. De BSO vormt de basis voor de uiteindelijke rijwegenplannen.

De rijwegen in Hilversum naar en van Baarn, resp. vanaf spoor 902 naar het RC-spoor (in rode lijn) en van het PC-spoor naar spoor 903 (in groene lijn). Deze situatie zal vanaf 9 december nauwelijks meer voorkomen, omdat dan ook vanaf spoor 903 nr Baarn vertrokken gaat worden. Het "kruis" aan de zuidzijde (gele pijl) wordt omgebouwd tot Engels wissel. Hierdoor kunnen treinen van spoor 903 straks naar Baarn direct op het rechterspoor naar Baarn komen, wat nu nog niet mogelijk is; pas verderop in de boog liggen de overloopwissels 55A/55B. In de huidige situatie wordt incidenteel van spoor 903 wel naar Baarn vertrokken (in de bijsturing of bij werkzaamheden), maar dan moet tot aan deze overloopwissels een stukje linker spoor gereden worden. In de nieuwe situatie is dat natuurlijk ongewenst. Bovendien worden enkele "gelijktijdigheden" en "onafhankelijkheden" ingevoerd: treinen die gelijktijdige en van elkaar onafhankelijke (dus veilige) bewegingen kunnen maken zonder elkaar in de weg te zitten. Hierdoor ontstaan conflictvrije rijwegen. Door die capaciteitsverruimde wijzigingen kan het spoorgebruik optimaal gebruikt gaan worden. Voor het zover is, volgen er eerst nog enkele belangrijke buitendienststellingen om het emplacement te wijzigen, wissels en sporen te vernieuwen.



Hilversum, 21 juli 2007. Het zuidelijke emplacement. Op de tekening hieronder is de toekomstige situatie te zien.
Foto Rienk Nauta.


Sporensituatie in de eindfase

Tekening Henk Koster (bron Arcadis). Naast de wisselnummers staan ook cijfers die de te berijden snelheid aangeven (meestal 4 = 40 km/uur). Bijzondere details:

  • Het afkomend GG-spoor uit Naarden-Bussum leidt met nieuw wissel 19 (80 km/uur) rechtstreeks naar spoor 903, een snelle binnenkomer dus, vanwege de korte treinopvolging. Van spoor 903 nr rechterspoor Ndb komt dus te vervallen. De overloopwissels 1B/1A blijven wel bestaan. Spoor 903 (en natuurlijk ook 902) zal planmatig gebruikt gaan worden voor treinen naar Baarn/Amersfoort, een omgekeerde rijrichting dus ten opzichte van heden.
  • Ook het "kruis" (van spoor 902 naar spoor RC > Baarn en van Sportpark > spoor HE naar spoor 903) zal een Engels wissel worden met nummer 47/43B; hierdoor kunnen treinen uitrijdend van 903 direct naar rechter spoor Baarn (RC-spoor). Nu moet dat nog via wissels 55A/55B met een stukje LS rijden.
  • Ook laten enkele vernieuwde wissels hogere snelheden toe; nieuw wissel 19 mag met 80 km/uur bereden worden, verplaatst wissel 5 met 60 km/uur.
  • Tenslotte komen in het baanvak tussen Sportpark en Hollandsche Rading ook nog overloopwissels; dat zal de bijsturing zeker bevorderen.

De capaciteitsverruiming is nodig om het emplacement maximaal te benutten en de treinopvolging goed en snel te laten verlopen.

Wiggerts annex AVIA-tankstation

 

Inmiddels zijn alle opstallen verwijderd. De beschikbaar gekomen ruimte maakt de weg vrij de tunneluitgang aan de Oosterspoorpleinzijde vorm te gaan geven. Nog n keer de verdwijning van een beeldbepalend garagebedrijf, dat 24 jaren langs het spoor gestaan heeft en waar duizenden wachtende reizigers uitzicht op hadden. De muurschildering was de beste en in het oog springende reclame voor zijn bedrijf: "best in town". Zie ook het interview met de heer Wiggerts in deel 13. Foto's Henk Koster.

Van dwerg naar reus

Veel seinen worden tegenwoordig hooggeplaatst zowel om de zichtbaarheid te verbeteren, alsook vanwege de vaak beperkte ruimte tussen de sporen. Dergelijke seinen worden dan meestal aan portalen gehangen die speciaal voor dit doel tussen de bovenleidingsportalen worden geplaatst. Op veel gemoderniseerde baanvakken wordt dit toegepast. Omdat de seinen 12 en 14 in Hilversum van oudsher tevens een vaste snelheidsbeperking hebben vanwege de rijweg naar het GR-spoor richting Bussum en treinen dus altijd moeten overlopen via de wissels 1B/1A naar het rechterspoor, geldt ook in de nieuwe situatie een vaste snelheid van 40 km/uur. De nieuwe seinen zullen dat ook aan gaan geven.


Hilversum, 14 juli 2007. De dwergseinen 12 en 14 zullen vervangen worden door portaalseinen. Foto Henk Koster.


Hilversum, 13 juli 2007. De seinen 16 (spoor 903), 18 (spoor 904) en 20 (spoor 905) zullen hoge seinen op masten worden. Hier liggen ze nog ingepakt in plastic te wachten op montage. Foto Rienk Nauta.

Overige werkzaamheden

Nabij de zuidelijke splitsing werkt aannemer Bouwbedrijf Van den Hengel uit Soest aan een nieuw klein onderstation met traforuimte, in te richten met elektronica van Siemens. Er worden nieuwe schakelkasten langs het spoor geplaatst, de nieuwe bekabeling hiervoor wordt op maat gemaakt. Het emplacement Hilversum wordt in het weekeinde van 8 en 9 december 2007 voorzien van een nieuwe VPI-beveiliging.


   

Werkzaamheden in Hilversum, 21 juli 2007. Foto's Rienk Nauta.



 

Hilversum, 21 juli 2007. Wie via het Wandelpad van de Oude Amersfoortseweg naar het station wandelt, langs het spoor, begeeft zich - althans volgens het roestige en gebroken bordje - op NS-terrein. Maar dat zal wel een relikwie van vroeger tijden zijn... het pad is afgeschermd met een hoog hek. Foto's Rienk Nauta.


Samenvatting stand van zaken in augustus 2007

  • Zowel aan de centrumzijde als aan de Oosterspoorpleinzijde werden stempels geplaatst en bekistingen aangebracht voor de plafonds van de tunnel.
  • Gestart werd met de sloop van het toegangsgebouw aan het Oosterspoorplein om ruimte te maken voor de verdere aanleg van spoor 905.

Geraadpleegde bronnen

  • Gemeente Hilversum, www.hilversum.nl >projecten>tunnelonderhetspoor
  • Publicaties in Gemeentepagina Raadhuis aan huis van 26 juli 2007;
  • Nieuwsbrief Stationsgebied augustus 2007, gezamenlijke uitgave van ProRail, NS en Gemeente Hilversum; met dank aan Denise Groesz en Michelle Voogd;
  • ProRail Projectvoorlichting: www.prorail.nl
  • Rienk Nauta en Henk Koster (Hilversum) voor hun beschikbaar gestelde foto’s en dagelijkse waarnemingen op de locatie.
  • Arcadis: www.arcadis.nl
  • NVBS-maandblad Op de rails, uitgave 1995, nummer 3
  • Beveiligingswebsite van Sven Zeegers: www.sporenplan.nl. Met dank voor gebruik van toelichtingen VPI en EBS.



vorige       start       omhoog