Ombouw Hilversum (deel 17)

door Edward Bary


Achtste buitendienststelling, 1 en 2 september 2007

De achtste, meerdaagse, grote buitendienststelling (52 uur) ten behoeve van de bouw van de fiets- en voetgangerstunnel en aanpassing van het emplacement in Hilversum vond plaats in het weekend van 1 en 2 september 2007.

In deze bouwstap werden weer belangrijke vorderingen gemaakt in de fasering van dit project.

De werkzaamheden vonden plaats tussen zaterdag 1 september 01:20 uur (einde reizigersdienst van vrijdag 31 augustus) tot maandag 3 september 04:50 uur (aanvang reizigersdienst). Het treinverkeer voor zowel reizigers als goederen werd hierop aangepast.

Hilversum, 1 september 2007. De grote spoorbomen zijn definitief gesloten voor gemotoriseerd verkeer. Fietsers en voetgangers kunnen het spoor nog tot uiterlijk 3 november hier oversteken via een versmalde overweg, beveiligd met twee spoorbomen. De hier zichtbare afsluitboom 1 werd in het weekend verwijderd en vervangen door een bouwhek. Afsluitboom 3 aan de overzijde is reeds gesloopt. Foto Henk Koster.


Afwikkeling trein- en wegverkeer

De treindienst was op beide weekenddagen aangepast als volgt:

  • het treinverkeer werd in beide richtingen (baanvakken van Bussum naar Baarn v.v. en Bussum naar Utrecht v.v.) volledig afgewikkeld over de sporen 903 en 904 (rijwegen o.a. via de overloopwissels 3A/B (noordzijde), 55A/B (oostzijde) en 59A/B (zuidzijde) volgens de vertrektijden van het spoorboekje (zie sporensituatie in deel 16);
  • de sporen 901 en 902 waren buiten dienst (en tevens spanningloos) van vrijdagavond einde reizigersdienst tot maandagochtend aanvang reizigersdienst;
  • de Intercity’s Amersfoort – Amsterdam v.v. reden niet;
  • de Intercity’s Amersfoort – Schiphol v.v. reden wel (Leeuwarden/Groningen gecombineerd, resp. Enschede);
  • internationale treinen (Berlijn) en goederentreinen (van ACTS, ERS Railways en Railion) reden wel;
  • de treinen stoptreinserie 4900 Utrecht – Almere Oostvaarders v.v. reden 1 keer per uur;
  • de treinen sneltreinserie 5800 Amersfoort – Amsterdam (en verder) reden 2 keer per uur;
  • de treinen stoptreinserie 5700 Utrecht – Weesp (en verder naar Schiphol – Leiden) reden 2 keer per uur;
  • de bediende overweg km 28.2 was voor de sporen 903 en 904 afgesloten, met hekken langs spoor 903 en met de gesloten overwegbomen 1 en 4 langs spoor 904 (afsluitboom 1 werd in de nacht van zaterdag op zondag verwijderd). Afsluitboom 3 werd verwijderd in de nacht van vrijdag op zaterdag.
  • de ahob 28.0 was het hele weekend in dienst voor wegverkeer en werd voor zeer korte momenten gebruikt als inzetplaats voor kranen op raillorries;
  • lokaal wegverkeer werd omgeleid via de Beatrixtunnel en ahob km 28.0;
  • in de nachturen werden de sporen 903 en 904 ook buiten dienst genomen voor het plaatsen van blokken en palen/portaal en bovenleidingswerkzaamheden boven de sporen 903 en 904;
  • op zondag overdag werd het blok geplaatst naast spoor 901 en tevens de paal en de portaalbalk.

Hilversum, 1 september 2007. Nieuwe ballast wordt aangevoerd. Foto Henk Koster.


Samenvatting spoorgebruik

Spoor 903:

  • Treinserie 4900 naar Almere om .47 en naar Utrecht om .14;
  • Treinserie 5800 naar Amersfoort om .08 en .38; naar Amsterdam om .22 en .52;
  • Treinserie 5700 naar Schiphol om .29 en .59; naar Utrecht om .04 en .34.

Spoor 904:

  • IC’s naar Schiphol om .06 en .36; naar Amersfoort om .51 en .21
  • Internationale treinen naar Amersfoort om .24
  • Goederenpaden ongewijzigd.

Hiermee is duidelijk, dat beide sporen in dit weekend zeer druk gebruikt werden; het treinverkeer heeft zonder problemen en zonder noemenswaardige vertragingen gereden met de beschikbaarheid van slechts ÚÚn perronspoor: een succesvol gebleken scherpe planning en prima dienstuitvoering!

Hilversum, 1 september 2007. Tijdens de verbouwing gaat de treindienst door... Foto Henk Koster.


Samenvatting van de werkzaamheden per werkplek

De werkzaamheden waren van diverse aard en soort en werden door diverse gespecialiseerde partijen en bedrijven uitgevoerd:

  1. Techrail: bovenleidingswerkzaamheden
  2. Nedrail Spoorwegbouw: spoorwerkzaamheden
  3. Imtech Infratechniek: beveiligings- en voedingsinstallaties
  4. Arcadis Infra: beveiligingswerkzaamheden

Naast deze spooraannemers zijn bij de bouw van de tunnel Ballast Nedam, BAM en Dura Vermeer Infra betrokken. Het spreekt vanzelf, dat er een uiterst minutieuze afstemming en werkplanning voorbereid was en een strak tijdschema om het werk tijdig gereed te kunnen hebben. Voor eventuele verstoringen waren noodscenario’s beschikbaar.

De bouwprocesco÷rdinatie (voor alle betrokken partijen, c.q. aannemers) werd gevoerd door Dura Vermeer. De bouwprocesleiding is (voor het hele project) in handen van Arcadis, namens de opdrachtgever ProRail, die op zijn beurt weer nauw afstemt met de Gemeente Hilversum.

Het buitendienstgestelde gebied was in aantal afzonderlijke, maar wel samenhangende werkplekken verdeeld. Per werkplek hieronder de uitgevoerde werkzaamheden:

Hilversum, 2 september 2007. In de achtergrond Post T, die in februari 2008 zal worden gesloopt. Foto Henk Koster.


1. Bovenleidingswerkzaamheden

Techrail verzorgde de werkzaamheden aan de bovenleiding ten behoeve van de sporen 901, 902, 903 en 904, en de sporen GG en GR tussen km 27.900 en 29.100:

  • aanpassen schakelen en aardingen;
  • plaatsen van blokken, palen en hangsteunen;
  • plaatsen van een nieuwe balk/portaal;
  • verwijderen van oude balken en masten van de sporen 901/902 en 903/904;
  • elektrisch berijdbaar maken van nieuwe bovenleidingen;
  • controleren van hoogteverschuivingen.

2. Spoorwerkzaamheden

Spooraannemer Nedrail Spoorwegbouw voerde de volgende werkzaamheden uit:

  • het vervangen van de (zware) overwegplaten in de overweg km 28.2 in de sporen 901 en 902 door platen van een lichter type (tijdelijk, totdat de overweg geheel opgeheven wordt);
  • aanpassen lay-out van de overweg 28.2;
  • vernieuwen van de sporen 901 en 902 tussen het brugdek van de tunnel en wissel 3, tevens het tracÚ aanpassen;
  • aanpassen van de hellingbaan perron 1;
  • inbrengen van ES-lassen (elektrische scheidingslassen) in de sporen 901/902 ter hoogte van km 28.400 ten behoeve van de eindsituatie;
  • het opbreken en lichten van langsliggers in de overweg van de oude sporen 905 en 906.

Hilversum, 2 september 2007. Werkzaamheden aan de bovenleiding. Foto Henk Koster.


3. Beveiligings- en voedingsinstallaties

Projectaannemer Imtech was betrokken bij diverse beveiligingswerkzaamheden op diverse locaties binnen het buiten dienst gestelde gebied.

Van de “grote spoorbomen” , de bediende overweg km 28.260 Larenseweg/Stationsstraat (EBO 28.2, elektrisch bediende overweg), werd de constructie en layout aangepast: van de 4 afsluitbomen werd deze gewijzigd in 2 afsluitbomen. Hiermee is deze overweg (voor de tweede keer, zie deel 3) verkleind; de helft van de wegbreedte is – tijdelijk tot 5 november – ingericht als bouwterrein.

De afsluitbomen aan de Bussumse zijde, de bomen 1 en 3 zijn verwijderd. Dit is nodig, omdat er op de overweg drie (funderings)blokken geplaatst moesten worden, waarop later de nieuwe bovenleidindingsportalen moeten komen. Om weggebruikers op de nieuwe situatie op de overweg te attenderen, heeft ProRail verkeersregelaars bij de overweg geplaatst, totdat deze helemaal wordt afgesloten en opgeheven in november. De overweg is nu niet meer toegankelijk voor gemotoriseerd verkeer; alleen fietsers en voetgangers kunnen nu het spoor nog passeren.

Van vrijdagavond 31 augustus (21:00 uur) tot maandagochtend 3 september (06:00 uur) was de overweg voor deze aanpassing afgesloten voor al het verkeer. Gedurende dit weekend moesten fietsers en automobilisten gebruik maken van de Beatrixtunnel of de ahob bij km 28.025 Hoge Larenseweg/Schoolstraat.

Hilversum, 1 september 2007. Ten behoeve van de beveiliging en de spoorbezetmelding moesten op verschillende plaatsen nieuwe ES-lassen (elektrische scheidingslassen) worden ingebracht. Deze lassen worden voorgefabriceerd aangeleverd in een enkele meters lange spoorstaaf. Uit de oude spoorstaaf snijdt men een stuk van dezelfde lengte weg. Daarna wordt de nieuwe spoorstaaf op zijn plaats gebracht. Op deze foto zijn twee van deze spoorstaven te zien. Die zijn nu nog gefixeerd met klemmen, maar zullen later door middel van thermietlassen worden vastgezet. Foto Rienk Nauta.


Imtech voerde de volgende werkzaamheden uit:

  • het nemen van seintechnische maatregelen t.b.v. de overweg;
  • het controleren van de spoorstroomlopen;
  • aanpassen EBO-overweg 28.2;
  • instellen van secties;
  • assisteren Arcadis bij de werkingstests;
  • Hilversum Sportpark krijgt een keermogelijkheid in het HE-spoor, inclusief seinplaatsing, bedieningskastje en vertreklicht(en). Hierdoor kunnen treinen uit Blauwkapel over hetzelfde spoor terug naar Blauwkapel. Sein A701 is inmiddels geplaatst (het staat einde perron, tegen de overweg Soestdijkerstraatweg aan). Het baanvak heeft dubbel-enkelspoorbeveiliging;
  • plaatsen en verplaatsen seinen tussen Hilversum en Naarden-Bussum i.v.m. de verbetering van de opvolgtijden.

4. Beveiligingswerkzaamheden

Arcadis Infra voerde ten behoeve van overweg 28.2 de volgende werkzaamheden uit:

  • werkingstesten overweg 28.2
  • controleren lay-out overweg 28.2

Bij al deze werkzaamheden kwam een groot aantal machines, werktreinen en overige railgebonden voertuigen kijken; kranen op lorries, mobiele kranen, een stopmachine, een werktrein, ladderwagens, een haspelwagen en veel handgereedschap.

Hilversum, 31 augustus 2007. De allerlaatste auto die de grote spoorbomen mocht passeren, rond 21:00 uur. Onze verslaggever maakt een praatje met de passagiers, medewerkers van een Hilversumse filmploeg. Foto Rienk Nauta.


Volgende buitendienststellingen

Volgens de huidige planning zullen de volgende buitendienststellingen nog uitgevoerd worden voor verdere werkzaamheden:

  • 3 en 4 november: inbrengen wissel 7 (aansluiting spoor 905) en opbreken overweg km 28.2, de bediende overweg is dan definitief verleden tijd !!));
  • 24 en 25 november; vernieuwing overwegvloer ahob 28.0 spoor GR (overwegvloer in het GG-spoor is al vernieuwd);
  • 1 en 2 december;
  • 8 en 9 december: in dienst stelling nieuwe situatie;
  • 14 februari 2008; slopen oude post T.

Kruising weer in gebruik

Op maandagochtend 20 augustus heeft de Gemeente Hilversum de kruising Koninginneweg/Schoolstraat (zie deel 15) vˇˇr de ochtendspits weer in gebruik gesteld. Hiermee kwam ook de ahob Hoge Larenseweg/Schoolstraat/Noorderweg weer in dienst. De ahob heeft in technische zin tijdens de wegwerkzaamheden gewoon gefunctioneerd, maar was afgezet met hekken.

De extra verkeersdruk op de (bediende) spoorwegovergang in de Stationsstraat/Larenseweg kwam hiermee na 6 weken (vanaf 9 juli) te vervallen, wat tevens de ouverture inleidde om deze overweg definitief te gaan sluiten (zie stand van zaken werkzaamheden ombouw).

Hilversum, 19 augustus 2007. Kruising Koninginneweg/Schoolstraat. Foto's Edward Bary.


Viskraam Boor, voorheen Poepjes

Een van de markante plekken in de spoorentourage van het station Hilversum is begin augustus verdwenen: de viskraam van Boor op het Oosterspoorplein is niet meer. Hilversummers houden van een visje of harinkje, zeker als dat het lange wachten voor de “grote spoorbomen” aangenaam kan verkorten. Jarenlang heeft de viskraam van Leo Poepjes naast de grote spoorbomen gestaan. Die familie woonde in Hilversum. De zaak is jaren geleden over gegaan naar vishandel Boor aan de Noorderweg bij de kleine spoorbomen. In dat winkelpand zit nu een afhaal-chinees. Nu ook deze viskraam uit het Hilversumse straatbeeld is verdwenen en het wachten voor de grote bomen binnenkort ook verleden tijd is, zal menigeen nog terugdenken aan een smakelijk hapje tussendoor.

De Hilversumse zuurkraam van Leo Poepjes, jaren zestig. Foto's collectie Museum Hilversum.


De haringkraam van Boor, 2007. Foto's Henk Koster.


Geraadpleegde bronnen

  • Gemeente Hilversum, www.hilversum.nl >projecten>tunnelonderhetspoor
  • Publicaties in Gemeentepagina Raadhuis aan huis van 16, 23 en 30 augustus 2007;
  • ProRail Projectvoorlichting: www.prorail.nl
  • Rienk Nauta en Henk Koster (Hilversum) voor hun beschikbaar gestelde foto’s en dagelijkse waarnemingen op de locatie.



vorige       start       omhoog