Ombouw Hilversum (deel 18)

door Edward Bary


De grote klap

In week 49 (3 tot en met 9 december), dat is de week direct voorafgaand aan de nieuwe dienstregeling, met als eerste werkdag maandag 10 december, is er geen treinverkeer tussen Hilversum Centraal en Hilversum Sportpark. Dan vinden er grote ombouwwerkzaamheden plaats als laatste fase van de indienststelling nieuwe emplacement Hilversum. Met name een groot deel van het zuidelijk emplacement zal ingrijpend aangepast worden.

De perronsporen 901, 902 en 903 en de groep wissels ten zuiden van het tweede perron gaan buiten dienst. Het treinverkeer zal dan afgewikkeld worden over de nieuwe sporen 904 en 905 en dus ook het derde perron. De rest van de Hilversumse sporen gaat een week buiten dienst voor aanpassingen. Het derde perron wordt tijdelijk aan de zuidzijde een stukje verlengd met een steigerconstructie in verband met een tijdelijke halteringsfase.

In ieder geval wordt "het kruis" aan de zuidzijde (zie deel 16) omgebouwd tot Engels wissel en worden diverse seinaanpassingen gedaan, nodig om van spoor 903 planmatig naar Baarn te kunnen gaan vertrekken. Dat moet dus op maandag 10 december voor het eerst volgens de nieuwe dienstregeling gaan gebeuren. De overloopwissels tussen Hollandsche Rading en Sportpark komen er niet.

Door de aangebrachte mogelijkheid van rijrichtingkering in Sportpark in het HE-spoor, dit is het rechter spoor Blauwkapel–Hilversum (zie deel 17), kunnen treinen vanuit Utrecht in die week pendelen tot Hilversum Sportpark. Dit betekent dus een enkelsporig treinbedrijf tussen Utrecht Overvecht en Hilversum Sportpark, met een rijtijd van 12 minuten. Dit baanvak heeft dubbel-enkelspoorbeveiliging.


Het roze gekleurde gebied op de tekening is in week 49 buiten dienst. Gewerkt gaat worden aan de wissels 39A, 45A/39B, 47/43B, 43A/41B, en de wissels 53A en 123 gaan op de klem. Kortom de hele zuidgroep gaat op de schop, wordt vernieuwd en aangepast. De sporen 904 en 905 zijn dan in dienst en er rijden pendeltreinen tussen Utrecht en Hilversum Sportpark over n spoor. Tekening (bron Arcadis) en foto Henk Koster.


Perronkappen

De Gemeente Hilversum verleende op 6 september onder nummer 20070634 een bouwvergunning voor het bouwen van een kap over het derde perron. De bouw hiervan is in oktober gestart; diverse funderingselementen voor de overkapping en perronmeubilair werden ingegraven.

De monumentale perronkap op het 2e perron wordt (uiteraard) hersteld en wordt bovendien in noordelijke richting een stukje verlengd. Dit gebeurt met onderdelen die aan de zuidkant worden weggehaald. Zo willen ze de nieuwe, nog aan te brengen roltrap op het 2e perron overkappen. Volgens wethouder Erik Boog, die onder meer Verkeer in zijn portefeuille heeft, is er aanvullende financiering gevonden voor de derde perronkap die aan zal sluiten bij de kap van het tweede perron. Dit zat oorspronkelijk niet in het pakket en er is door de gemeente Hilversum en de Provincie veel moeite gedaan om het voor elkaar te krijgen. Het gaat nu wel iets langer duren, maar qua architectuur sluiten straks beide kappen mooi op elkaar aan.

 

Het tweede perron heeft nieuwe, indirecte verlichting gekregen in armaturen die goed bij de spanten van de kap horen.
Foto's Rienk Nauta en Henk Koster.

Samenvatting van de werkzaamheden in oktober en november 2007

Deze samenvatting van de verschillende bouwstappen is opgesplitst in:

  • werkzaamheden uitgevoerd in september en oktober, en toekomstige planning
  • werkzaamheden uitgevoerd op 3 en 4 november tijdens de 52-urige buitendienststelling

Werkzaamheden uitgevoerd in september en oktober, en toekomstige planning

  • In de afgelopen periode kwamen gereed: betonwerk tunnelwanden, dak van de tunnel aan centrumzijde, het derde tunneldek in spoor 905 is klaar. Er werden perronplaten in gehesen in het derde perron, rustend op gegalvaniseerde stalen lengteliggers die aan de tunnelmuren bevestigd zijn. Met de onderbouw voor spoor 905 werd begonnen.
  • Langs de straatzijde van spoor 905 zijn over een grote lengte damwanden ingebracht ter voorbereiding van het bouwen van de keermuren, die ter weerszijde van de tunnelmond aan het Oosterspoorplein de glooiing in het terrein moeten opvangen van het schuin aflopende plein. Van een deel van de keermuur is het beton al gestort; de keerwanden bevatten tevens de kabelgoten voor de diverse leidingen.
  • Er wordt gewerkt aan de keerwand naast spoor 905 aan de zijde van het Oosterspoorplein. Bovenop de (evenwijdig aan het spoor) ingeslagen stalen damwanden is betonijzervlechtwerk aangebracht, waarna betonranden zijn gebouwd. Deze wand zal uiteindelijk n geheel vormen met het tunneldek. Er is zand weggehaald voor de toerit naar de tunnel op het Oosterspoorplein.
  • De tunneldekken in de sporen 901/902 en 903/904 rusten nu aan beide zijden op hun definitieve betonnen ondersteuning. De tijdelijke stalen hulpconstructies zijn verwijderd.
  • Het combigebouwtje in de zuidelijke splitsing (aannemer Van den Hengel uit Soest) kwam bouwkundig gereed.
  • Het stationsgebouwtje aan het Oosterspoorplein (Ir. K. van der Gaast, 1954) zal in december (verder) gesloopt worden. de Wizzl sluit begin december. De AH To Go-winkel aan de centrumzijde neemt de functie over.
  • De tussenvloer van de fietsenstalling onder het stationsgebouw is geheel gesloopt en afgevoerd. De tunnel kan nu helemaal van west naar oost vice versa doorgelopen worden. Er wordt gewerkt aan nieuwe vloeren voor het fiets- en reizigersgedeelte onder het stationsgebouw om de niveauverschillen met de nieuwe tunneldelen aan beide zijden van het station gelijk te trekken.
  • De nieuwe mastseinen 18 en 20 voor de sporen 904 en 905 zijn geplaatst (inclusief cijferbakken) in noordelijke richting voorbij post T; het nieuwe portaalsein 16 werd opgehangen. Ook de hoog geplaatste seinen 12 en 14 (voor de sporen 901 en 902 richting Bussum) zijn opgehangen in de nacht van 30 op 31 oktober. Ook de inrijseinen 2 en 4 komende uit Bussum zijn vernieuwd.
  • In het weekend van 8 en 9 september vonden er tussen Hilversum Sportpark en Hollandsche Rading spoorvernieuwingswerkzaamheden plaats; de overweg Soestdijkerstraatweg was hiertoe twee dagen buiten gebruik.

Baanwerkzaamheden bij Hilversum Sportpark in het weekend van 8 en 9 september 2007. Foto's Henk Koster.

Op 1 december start een groot ombouwprogramma dat een hele week zal duren. Er rijden dan geen treinen tussen Hilversum Centraal en Hilversum Sportpark. Het emplacement aan de zuidzijde wordt vernieuwd en aangepast, zoals hiervoor beschreven. Na het weekend van 8 en 9 december, waarin de laatste grote aanpassingen worden gedaan, gaat het omgebouwde Hilversum in exploitatie. Bij aanvang reizigersdienst op maandag 10 december dus een exploitatie met een nieuwe situatie, c.q. sporenlayout en nieuwe beveiliging. Het project is dan nog niet helemaal klaar.

Beelden van de werkzaamheden in september en oktober 2007. Foto's Henk Koster.

Werkzaamheden uitgevoerd op 3 en 4 november tijdens de 52-urige buitendienststelling

  • Tijdens de 9e buitendienststelling in het weekend van 3 en 4 november ging spoor 903 (nr Bussum) geheel buiten dienst en tijdelijk buiten exploitatie (en keert dus niet meer terug voor richting Bussum).
  • Emplacement noordzijde: oud wissel 7 en oud wissel 9 werden verwijderd; ingebracht werd een nieuw wissel 7 (met hoekverhouding 1:12) dat de sporen 904 en 905 samenvoegt naar het rechter hoofdspoor (GR) Bussum, uiteraard vr de ahob km 28.0. Dit nieuwe wissel werd zaterdagmiddag in delen per vrachtauto aangevoerd en ‘s avonds in het werk gelost door een kraan van Van der Tol.
  • In de vernieuwde sporen komen in totaal 22 thermietlassen; hier is op zondagmiddag 4 november mee gestart.
  • Het reeds eerder ingebrachte wissel 19 (afkomend GG-spoor uit Bussum) zal worden aangesloten op spoor 903 in het weekend van week 47 (24/25 november); spoor 903 zal daartoe nog iets worden omgeschift naar westelijke richting (ballastbed + boogstraal + verkanting) om deze aansluiting passend te maken.
  • Spoor 904 werd iets naar het oosten omgeschift om het passend te maken (ballastbed + boogstraal + richten van het spoor) op nieuw wissel 7; door dit alles kan spoor 903 niet meer (rechtstreeks) gebruikt worden nr Bussum.
  • Spoor 904 kwam in dienst langs het nieuwe 3e perron voor reizigers; voetgangers maken gebruik van de nieuwe tunnel.
  • In de perron"gaten" van het 2e en 3e perron boven de tunnel kwamen tijdelijke trappen en liften voor de bereikbaarheid van spoor 902 en 904. Ook in het eerste perron kwam een trapopgang. Definitieve bouw later.
  • Langs het 2e perron (oostzijde, naast spoor 903) kan nu gestart worden met het aanbrengen van perronkeerwanden + tegels ter hoogte van de nieuwe tunnel.
  • Een deel van het perronmeubilair 2e perron is verhuisd naar het 3e perron (de kap 3e perron is nog niet leverbaar).
  • Het restant van overweg km 28.2 ging definitief weg; in genoemd werkweekend werd de zware overwegplaat uit spoor 904 verwijderd (t.b.v. doortrek 3e perron, keerwanden etc.); deze bediende overweg is nu definitief verleden tijd; de verkeersregelaars blijven nog een week op de gewijzigde situatie attenderen. Ook de overwegplaten in spoor 903 zijn verwijderd ten behoeve van doortrekken 2e perron. De overwegplaten in sporen 901 en 902 blijven nog tijdelijk beschikbaar voor inzet werkmaterieel. Er is dus ruimte ontstaan om het tweede en derde perron in noordelijke richting te gaan verlengen, c.q. afbouwen. Het einde van het derde perron is plm. 10 meter vr de seinen 18 en 20. Het einde van het 2e perron komt ongeveer ter hoogte van de achterzijde post T.
  • De overwegbeplating ahob km 28.0 (Hoge Larenseweg/Schoolstraat) in het GR-spoor (Hvs-Ndb) zal nog worden vernieuwd in het weekend van week 47 (24/25 november). Beplating in het GG-spoor was al eerder paar maanden geleden gedaan (zie deel 9). Sloop gebouwtje oud Post T verschoven naar het weekend van week 13-2008 (29/30 maart, was 14 februari 2008).
  • In week 46 (12-18 november) zal bovenleiding getrokken worden boven spoor 905, nadat dit spoor eerst in noordelijke richting is doorgetrokken naar wissel 7. Dus spoor 905 op 5 november nog niet in dienst.

In het weekend 3 en 4 november is dus v.w.b. de noordzijde al (bijna) de situatie van de eindfase ontstaan. En uiteraard werd ook alles voor de bediening van de infra ingebracht in de computers en rijwegen,en werden de BVS' en bijgewerkt.

Tijdelijk is nu een erg kwetsbare periode ontstaan voor bijsturingsmogelijkheden in het treinverkeer: als spoor 904 in deze situatie versperd raakt (b.v. defecte infra of een defecte trein), is er vrijwel geen mogelijkheid meer om naar Bussum te rijden zonder fors in de treindienst te snijden.

Beelden van de werkzaamheden in het weekend van 3 en 4 november 2007. Foto's Henk Koster en Rienk Nauta.


“Handbediende” overweg

Sinds de halvering van de elektrisch bediende overweg (EBO) in het weekend van 1 en 2 september werd deze extra bewaakt door verkeersregelaars van Rail Support. Zij gaven aan wanneer de bomen gesloten konden worden. De werktijden voor hen waren van 07.30 tot 15.30 en van 15.30 tot 24.00 uur, in het weekend tot 01.00 uur. De ochtendploeg bestond uit n man, de middagploeg uit twee man. De verkeersregelaars stonden liever met twee man, maar daar is later van afgezien. Er vond iedere week overleg met Amersfoort plaats over de gang van zaken, zij hebben aangegeven dat dit eigenlijk veel eerder had moeten gebeuren. Het liep nu veel soepeler en de bomen waren ook minder lang dicht.

Het werkte als volgt: de lampen van de overweg gingen knipperen, de verkeersregelaar blies op een fluitje en ging midden op de weg staan in de zichtlijn van de camera. Wanneer de overweg verkeersvrij was gaf hij met een handgebaar naar de camera aan dat de bomen konden dalen. Aan deze situatie kwam in het weekend van 3 en 4 november een einde. Dit heeft derhalve twee maanden geduurd. Fietsers en voetgangers zijn nu aangewezen op de kleine spoorbomen, de nieuwe tunnel en de Beatrixtunnel om het spoor te kunnen kruisen.

Hilversum, 25 oktober 2007. Een verkeersregelaar maant een nieuwsgierige fotograaf tot doorlopen. Foto Nico Spilt.



Een cabinerit met uitzicht op de ombouwwerkzaamheden in Baarn en Hilversum, 15 november 2007. Foto's Dolf Dijkstra.


Geraadpleegde bronnen

  • Gemeente Hilversum, www.hilversum.nl >projecten>tunnelonderhetspoor
  • Publicaties in Gemeentepagina Raadhuis aan huis, diverse uitgaven van september en oktober 2007;
  • Nieuwsbrief Stationsgebied november 2007, gezamenlijke uitgave van ProRail, NS en Gemeente Hilversum; met dank aan Denise Groesz;
  • ProRail Projectvoorlichting: www.prorail.nl
  • Arcadis; diverse bouwtekeningen Capaciteitsverruiming Hilversum, fasering indienststellingen;
  • Dura Vermeer Railinfra
  • Rienk Nauta en Henk Koster (Hilversum) voor hun beschikbaar gestelde foto’s en dagelijkse waarnemingen op de locatie.



vorige       start       omhoog