Ombouw Hilversum (deel 20)

door Edward Bary


Tiende buitendienststelling, 24 en 25 november 2007

De tiende, meerdaagse, grote buitendienststelling (52 uur) ten behoeve van de bouw van de fiets- en voetgangerstunnel, aanpassing van het emplacement in Hilversum en diverse spoorvernieuwingen Gooilijn vond plaats in het weekend van 24 en 25 november 2007.

De werkzaamheden vonden plaats tussen zaterdag 24 november 01:20 uur (einde reizigersdienst van vrijdag 23 november) tot maandag 26 november 04:50 uur (aanvang reizigersdienst). Het treinverkeer voor zowel reizigers als goederen werd hierop aangepast.

Afwikkeling trein- en wegverkeer

Druk busverkeer op de Lage Naarderweg Noord ter hoogte van het Mediapark in Hilversum; deze weg naar Bussum, die tegenwoordig is omgedoopt tot Mies Boumanboulevard, kon het drukke verkeer goed verwerken. Deze weg werd in oktober (tussen de kruising Nieuwe Crailoseweg en de rotonde Sumatralaan) gerenoveerd en kwam juist tijdig (half november) weer voor het verkeer in gebruik. Foto's Henk Koster en Rienk Nauta.


De treindienst was op beide weekenddagen aangepast als volgt:

  • het treinverkeer was in beide richtingen tussen Hilversum en Naarden-Bussum gestremd;
  • de sporen 901 en 902 waren in dienst met stootjukken voor kerend treinverkeer;
  • de Intercity’s Amersfoort – Amsterdam v.v. en Amersfoort – Schiphol vv. reden niet;
  • internationale treinen (Berlijn) en goederentreinen (van ACTS, ERS Railways en Railion) werden omgeleid;
  • de IC's van/naar Schiphol en de Berlijntreinen begonnen en eindigden in Utrecht (vertrek om 07.12, 11.12, 15.12 en 17.12 van spoor 4, na kopmaken in Lunetten);
  • de treinen stoptreinserie 4900 Utrecht – Almere Oostvaarders v.v. reden niet;
  • de treinen sneltreinserie 5800 Amersfoort – Amsterdam (en verder) reden wŔl; Amersfoort – Hilversum v.v. kerend op spoor 902 (v: .08 en .38) en in Naarden-Bussum, kerend op spoor 951 (v: .28 en .58);
  • de treinen stoptreinserie 5700 Utrecht – Weesp (en verder naar Schiphol – Leiden) v.v. reden wŔl; Utrecht – Hilversum, kerend op spoor 901 (v: .20 en .50) en in Naarden-Bussum, kerend op spoor 952 (v: .09 en .39);
  • de ahob 28.0 was het hele weekend buiten dienst voor werkzaamheden (vervangen overwegplaten) en werd ook gebruikt als inzetplaats voor kranen op raillorries;
  • lokaal wegverkeer werd omgeleid via de Beatrixtunnel; fietsers en voetgangers door de nieuwe stationstunnel;
  • in de nachturen werden de sporen 901 en 902 ook buiten dienst genomen voor bovenleidingswerkzaamheden;
  • tussen Hilversum en Bussum werden bussen ingezet.

Foto's Henk Koster.


Samenvatting spoorgebruik tijdens tiende buitendienststelling:

  • Spoor 901: in dienst; kerende treinen serie 5700;
  • Spoor 902: in dienst; kerende treinen serie 5800;
  • Spoor 903: sinds 3 november tijdelijk niet meer in exploitatie;
  • Spoor 904: buiten dienst;
  • Spoor 905: nog niet in exploitatie.

Spanningloos waren alle bovenleidinggroepen, met uitzondering van de rijwegen naar en van spoor 901/902, tot aan leidingonderbreker/schakelaar halverwege de perrons. De bovenleiding werd (aan de sporen) geaard.

Samenvatting van de werkzaamheden per werkplek

Het integraal draaiboek “stap 50 Hilversum en Naarden-Bussum” beschrijft in totaal 7 werkplekken die voor een groot deel een werkrelatie (raakvlakken) met elkaar hadden. De werkzaamheden waren van diverse aard en soort en werden door diverse gespecialiseerde partijen en bedrijven uitgevoerd.

Er werd ook gewerkt aan reparaties van het viaduct Joh. Geradtsweg/Insulindelaan, werkzaamheden bij de overweg Veerstraat in Bussum en wissels bij Crailoo Aansluiting. Een nauwkeurige afstemming voor al het werkmaterieel, werktreinen, kranen etc. was nodig om elkaar niet in de weg te zitten.

De volgende zeven aannemers waren (weer) betrokken bij deze grote klus:

  • Techrail: voor bovenleidingswerkzaamheden
  • Nedrail Spoorwegbouw: voor spoorwerkzaamheden
  • Imtech Infratechniek: voor beveiligings- en voedingsinstallaties
  • Arcadis Infra: voor beveiligingswerkzaamheden
  • Ballast Nedam: voor werkzaamheden perrons en tunnel
  • Volker Rail: voor werkzaamheden Naarden-Bussum en Crailoo
  • Fa. Vogel: voor reparatiewerkzaamheden viaduct Hilversum

Het spreekt vanzelf, dat er een uiterst minutieuze afstemming en werkplanning voorbereid was en een strak tijdschema om het werk tijdig gereed te kunnen hebben. Voor eventuele verstoringen waren noodscenario’s beschikbaar. Het werk werd in zijn totaliteit beheerst door diverse beslismomenten aan de hand van de voortgang.

De bouwprocesco÷rdinatie (voor alle betrokken partijen, c.q. aannemers) werd gevoerd door Dura Vermeer. De bouwprocesleiding is (voor het hele project) in handen van Arcadis, namens de opdrachtgever ProRail, die op zijn beurt weer nauw afstemt met de Gemeente Hilversum.

Het buitendienstgestelde gebied was in zeven afzonderlijke, maar wel samenhangende werkplekken verdeeld. Per werkplek hieronder - in hoofdlijnen - de uitgevoerde werkzaamheden:

Bovenleidingswerkzaamheden

Techrail verzorgde de werkzaamheden aan de bovenleiding ten behoeve van de sporen tussen km 27.700 t/m 29.100:

  • aanpassen schakelen en aardingen;
  • plaatsen, corrigeren en verschuiven van schakelaars;
  • overnemen draden nieuw aan oud nabij portaal 11N spoor 904;
  • overnemen draden oud aan nieuw nabij portaal 17N spoor 903;
  • slopen restanten oude palen en masten;
  • diverse verschuivingen en reguleren van rijdraden;
  • elektrische verbindingen plaatsen sporen 904/905 en 901/902/903;
  • spanningloos maken kruiswissel;
  • elektrisch berijdbaar maken van nieuwe bovenleidingen;
  • controleren van hoogteverschuivingen;
  • meetstaten maken voor de sporen 901 – 905;
  • groepentest spoor 905;

Foto's Henk Koster.


Spoorwerkzaamheden

Spooraannemer Nedrail Spoorwegbouw voerde de volgende werkzaamheden uit in het werkgebied 903 en 904, sporen GG en GR van km 28.000 t/m 28.500:

  • plaatsen van tijdelijke stootjukken op de sporen 901 en 902;
  • het vervangen van de overwegplaten in de overweg Hoge Larenseweg km 28.0 in het GR-spoor (zie hierna);
  • snijding achterkant wissel 19 spoor 903 inbrengen. De snijding van wissel 19 is het afbuigende gedeelte van de achterkant van het wissel naar spoor 903. Eerder was het nog niet mogelijk dit gedeelte aan te leggen, omdat het dan in het Profiel van Vrije Ruimte van het in dienst zijnde spoor 903 zou komen te liggen. Spoor 903 is inmiddels (op 3 november) losgekoppeld (en tijdelijk buiten exploitatie) en omgeschift; spoor 903 kon nu passend gemaakt worden op dit wissel;
  • perronwerk 3e perron sporen 904 en 905;
  • inbrengen ES-lassen (elektrische scheidingslassen) km 27.490 en 27.560.

Nieuwe overwegplaten

De nieuwe overwegplaten werden ingehesen door kraanbedrijf Van der Tol die ook andere hijsklussen bij de ombouw voor zijn rekening nam. Nadat eerst de oude platen waren uitgenomen en de ondergrond goed geŰgaliseerd was, werden schuimrubber kragen gelegd om injectiecompartimenten te maken. Deze kragen dienen als bekisting voor de compartimenten en werden later met injectiemortel ingespoten via gaten in de overweg om de platen te stabiliseren. Na twee uur is de mortel uitgehard. Met handbediende en hydraulische vijzels op de vier hoekpunten werden de platen eerst op juiste hoogte gebracht en waterpas afgesteld en op de verkanting van het spoor gericht met laserapparatuur. De boogstraal van het spoor eindigt namelijk precies op de overweg.

Op dezelfde wijze als bij spoor 905 (zie deel 19) werd onder een gele tent onder de juiste klimaatcondities (temperatuur en vocht) de verlijming (gietmassa) aangebracht van de spoorstaven in de betongoot. Dit werd verzorgd door de firma Bolidt. Na het aansluiten van de rails aan weerszijden werd ook de bestrating weer in orde gemaakt. Er zijn twee zware overwegplaten type Harmelen gelegd in het GR-spoor, 1x6 meter met een gewicht van 19,5 ton en 1x9 meter met een gewicht van 29 ton.

Foto's Rienk Nauta en Henk Koster.


Beveiligings- en voedingsinstallaties

Projectaannemer Imtech was betrokken bij diverse beveiligingswerkzaamheden op diverse locaties binnen het buiten dienst gestelde gebied.

Imtech voerde de volgende werkzaamheden uit:

  • het nemen van seintechnische maatregelen t.b.v. de overweg km 28.0;
  • het controleren van de spoorstroomlopen t.b.v. Nedrail;
  • uitvoeren retourverzwaring wissels 1 en 3;
  • voorbereidend LSR-werk (Lus-, Serie- en Retourverbindingen, overgang naar 120 mm2). De retourkabels worden in bouwstap 060 overgenomen;
  • assisteren Arcadis bij de werkingstests.

Foto Henk Koster.


Beveiligingswerkzaamheden

Arcadis Infra voerde werkzaamheden uit in het werkgebied Relaishuis 10, baanvak Hilversum - Naarden-Bussum:

  • begeleiden wijzigingen;
  • uitvoeren functietesten.

Werkzaamheden perrons en tunnel

Ballast Nedam werkte verder aan de vernieuwing van de diverse perrons, perronverlengingen, nieuwe tunnel.

Werkzaamheden Volker Rail

Volker Rail voerde de volgende werkzaamheden uit:

  • vernieuwen van de wissels 55A en 57 Crailoo;
  • vernieuwen van de Harmelenoverweg in de ahob km 22.710 Veerstraat te Naarden-Bussum; een overweg van het type “Harmelen” is een spoorwegovergang voor wegverkeer voor zware belasting. Dit type bestaat uit zeer zware betonplaten die naast en tussen de spoorstaven liggen, in de ondergrond. De spoorstaven zelf zijn ingegoten in een elastomeer.
  • vernieuwen van de overwegplaat in het GR-spoor ahob km 28.0 Hoge Larenseweg Hilversum.

Crailoo zuidelijke toegang

Sinds de aanleg van een verbindingswissel aan de zuidzijde (wissel 81 en de overloopwissels 83A/83B in het GR- en GG-hoofdspoor) is Crailoo voor goederentreinen ook rechtstreeks vanuit Hilversum bereikbaar. Wissel 81 is daartoe met een Ot-grendel (ontspoortong) beveiligd. De wissels worden centraal bediend vanuit post Amersfoort. Deze mogelijkheid kwam met ingang van 2 oktober 1999 (wijzigingsblad op het bedieningsvoorschrift voor Amersfoort Procesleiding) in gebruik.

Crailoo noordelijke toegang

De wisselnummers 55A en 57 liggen in de hoofdsporen net na sein 66 bij Bussum-Zuid richting Hilversum Noord. Het zijn wissels met hoekverhouding 1:9, dus max 40 km/h in de afbuigende stand. Wissel 55A ligt in het hoofdspoor 935 (het rechterspoor van Bussum-Zuid naar Hilversum Noord) en wissel 55B in hoofdspoor 934. Beide zijn linksleidend. Wissel 57 (met ontspoortong voor de beveiliging) verschaft de toegang tot Crailoo naar het stamspoor 933. Als men dus vanaf Bussum-Zuid naar Crailoo rijdt, doorlopen de (goederen)treinen vervolgens de wissels 55A, 55B en 57. Het is de noordelijke in- en uitgang van Crailoo. Zie spoorwijzer hieronder.

Reparatiewerkzaamheden viaduct Hilversum

De Firma Vogel voerde reparatiewerkzaamheden uit aan het viaduct Joh. Geradtsweg/insulindelaan km 27.402.

Foto's Rienk Nauta.


Bij al deze werkzaamheden kwam een groot aantal machines, werktreinen en overige railgebonden voertuigen kijken; kranen op lorries, mobiele kranen, een stopmachine, ladderwagens, een haspelwagen en veel handgereedschap.

Tijdens de buitendienststelling werden de overwegen Hoge Larenseweg (km 28.0) en Oude Amersfoortseweg (km 0.8) gebruikt als in- en uitzetplekken voor rail-wegvoertuigen.

Wizzl Oosterspoorplein gesloten

De Wizzl in het af te breken stationsgebouwtje aan het Oosterspoorplein heeft zijn deuren op 23 november definitief gesloten. De functie wordt overgenomen door de AH To Go-winkel in de stationshal. De uitbater heeft zijn klanten met een deurpamflet bedankt voor de klandizie. De verkoop van treinkaartjes "aan het loket" is overgenomen door Tickets en Service in de centrale stationshal.

Foto Rienk Nauta.


Geraadpleegde bronnen

  • Gemeente Hilversum, www.hilversum.nl >projecten>tunnelonderhetspoor;
  • Publicaties in Gemeentepagina Raadhuis aan huis, diverse uitgaven van november 2007;
  • Nieuwsbrief Stationsgebied november 2007, gezamenlijke uitgave van ProRail, NS en Gemeente Hilversum; met dank aan Denise Groesz;
  • ProRail Projectvoorlichting: www.prorail.nl;
  • Arcadis: Hilversum, fasering indienststellingen;
  • Dura Vermeer Railinfra Bouwproces Co÷rdinatie;
  • Rienk Nauta en Henk Koster (Hilversum) voor hun beschikbaar gestelde foto’s en dagelijkse waarnemingen op de locatie.



vorige       start       omhoog