Ombouw Hilversum (deel 27)

door Edward Bary


Werkzaamheden in juni en juli 2008

In de maanden juni en juli werd gestaag verder gewerkt in Hilversum. In twee weekenden was het nodig om het treinverkeer tijdelijk stil te leggen. Een opsomming van de voortgang:

  • Het metselwerk aan de noordelijke tunnelwand met gele baksteen en steenstrips is zo goed als klaar; de zuidelijke tunnelwand vordert.
  • De voorbereidingen voor de inbouw van de roltrappen (op 6 juli) kwamen gereed; de inbouwruimte werd schoon en klaar opgeleverd; er zijn in totaal drie roltrappen geplaatst: spoor 2/3, spoor 4/5 en stationshal/tunnel en tevens de nieuwe, definitieve vaste trappen;
  • De tunnelvloer in het voetgangersgedeelte is betegeld met zware antracietkleurige vloertegels; na het weekend van 5/6 juli konden de reizigers van deze tunnelhelft gebruik maken; de looproutes werden hierop aangepast. De betonwanden van het fietsersgedeelte kunnen gemetseld worden.
  • De kap van het 3e perron (voor zover aangebracht) werd met dakbedekking afgewerkt; de verdere afbouw in noordelijke richting kan nu (na verwijderen noodliften en plaatsen definitieve trappen) plaatsvinden.
  • Langs spoor 901 is - aan de westzijde, dus achter de woningen Koninginneweg - vanaf het eerste perron/Stationsstraat tot aan de ahob Hoge Larenseweg/Schoolstraat een afrasteringshek aangebracht; het gebied is opgeruimd en klaar voor het aan te leggen fietspad en een later nog aan te brengen geluidwerende wand. Het fietspad zal de toepasselijke naam “Langs de lijn” krijgen en past in de verbeteringen die in het kader van "Hilversum beter bereikbaar" (www.hilversumbeterbereikbaar.nl) worden uitgevoerd.
  • Het Oosterspoorplein werd al gedeeltelijk ontgraven; het zuidelijk plateau (met damwanden als keermuur) waarop de kranen hebben gestaan kan eveneens afgegraven worden wanneer het eventuele nog te verrichten hijswerk is gedaan. Einde week 34 volgt nog wat hijswerk.
  • Kabels en leidingen langs de Noorderwegzijde zijn allemaal in kabelgoten weggewerkt. Porfierpaden zijn aangelegd naast het ballastbed van spoor 905 (buitenzijde).
  • Op het 3e perron zijn twee abri’s geplaatst (gesloten wachthuisjes); deze zijn afkomstig van het 2e perron en zijn enkele maanden geleden al gedemonteerd en overgebracht.
  • De nieuwe liften van het 2e en 3e perron werden gebruiksklaar ge´nstalleerd en afgemonteerd.

Veertiende buitendienststelling, 7 en 8 juni 2008

In dit weekend was het baanvak Hilversum-Weesp gestremd vanwege spoorvernieuwing. Van deze buitendienststelling werd gebruik gemaakt om tevens in Hilversum de nodige werkzaamheden te kunnen uitvoeren waarvoor een treinvrije periode nodig was.

Op zondag 8 juni was in Hilversum zelf alleen spoor 902 in dienst vanuit de richting Baarn, omdat ook kabelwerk van de beveiliging werd vervangen van Naarden-Bussum tot en met Hilversum. Gevolg was dat op deze zondag alleen de treinserie 5800 keerde op spoor 902 (Amersfoort–Hilversum v.v.); hiertoe was weer het gebruikelijke stootjuk geplaatst als veiligheidsmaatregel.

Vanuit Utrecht was Hilversum Centraal niet bereikbaar en de treinen van de serie 5700 keerden weer een dagje op Hilversum Sportpark. Deze rijrichtingkering (op het HE-spoor, sein A701) heeft de laatste tijd goede diensten bewezen: Hilversum blijft per trein bereikbaar tot Sportpark en extra busdiensten naar Utrecht zijn niet nodig.

Het overige treinverkeer werd weer omgeleid zoals dat intussen standaard werd toegepast; hiervoor verwijs ik naar eerdere artikelen. Er reed treinvervangend busvervoer van/naar Sportpark, Hilversum Centraal, Naarden-Bussum en Weesp.

In deze treinloze periode werd gebruik gemaakt om aan de tunnel en de liften te werken en ook werkzaamheden op het eerste perron te doen. Het noodperron aan de zuidzijde werd verwijderd. Op zondag werd gestart met de eerste opbouw van de kap op het derde perron. Het 3e perron was hiervoor afgesloten; het 2e perron was in dienst vanwege de bereikbaarheid van spoor 902.

Verder werden in dit weekend nog diverse andere werkzaamheden verricht:

  • straatwerk aan het eerste perron (aanbrengen tegels);
  • inhijsen en tijdelijk opslaan van betonplaten op het 2e perron; deze platen werden definitief op zijn plaats gelegd tijdens de werkzaamheden op 6 juli;
  • het hijsen van drie oude kapspanten (zie deel 25) vanaf de stellage op het Oosterspoorplein naar een parkeerplek op het verlengde 2e perron, in afwachting van plaatsing;
  • kabel- en leidingwerk;
  • bestratingen verlengde 2e perron.

Voor deze hijsklussen was een kraan van Hoogwout ingehuurd, die naast de tunnel stond.

Kap boven het derde perron

Tekst en foto Henk Koster.

De plaatsing van de kapconstructie startte op 8 juni 2008. Met een kraan vanaf de Zuiderweg werden de spanten en liggers over spoor 905 gehesen en in het werk gebracht.

Intussen zit het dak op het nu geplaatste eerste gedeelte van de nieuwe perronkap. Het is niet gemaakt van houten planken, zoals bij de oude kap, maar van metalen golfplaten (hoekig, als een fijn damwandprofiel). Opmerkelijk is dat het profiel gebogen is in de richting waarin je een golfplaat eigenlijk niet kan buigen. Het is in de lengterichting van de plaat diverse keren “gezet” onder een geringe hoek. Het resultaat is een golfplaat die ogenschijnlijk rond gebogen staat, maar bij nadere beschouwing steeds om een bepaalde afstand een “knikje” vertoont.

Voor de veiligheid van treinreizigers en monteurs werd gedurende de montage een groot vangnet aangebracht over de gehele lengte van de kap. De aannemer van deze kap is E&C Constructiewerken BV uit Utrecht voor de bouw van de staalconstructie en de montage. Je kunt erover van mening verschillen, maar bedoeling is, dat deze kap er uiteindelijk net zo uit gaat zien als de oude perronkap op perron 2. De bovenkant wordt met dakbedekking afgewerkt. De nauwkeurige waarnemer ziet echter dat deze kap door ontwerp, materiaalgebruik en kleur totaal niet op de oude perronkap lijkt. De enige gelijkenis is de gebogen vorm. Voor de rest wijkt de nieuwe kap vrijwel in elk detail af van de oude. Desondanks toch een fraaie kap, waar veel energie en geld in gestoken is.

Voor het transport (met trailers) was de firma Homatra BV uit Maarssen actief en voor het hijswerk Michielsens Antwerpen.

Vijftiende buitendienststelling, 6 juli 2008

Opnieuw in dit weekend (alleen op zondag van 01:55 t/m 19.20 uur) beperkt treinverkeer via Hilversum, ditmaal omdat Baarn er op zondag 6 juli tot 19.30 uur helemaal uit lag (zie Ombouw Baarn).

In Hilversum werden de sporen 903 t/m 905 buiten dienst gesteld om de roltrappen en definitieve vaste trappen naar het tweede en derde perron te kunnen inhijsen. Omdat ze ook gemonteerd moesten worden en de noodtrappen en tijdelijke liften weggehaald moesten worden, waren beide perrons niet bereikbaar via de voor reizigers gebruikelijke trapopgangen. Omdat over spoor 901 en 902 de stoptreindiensten werden afgewikkeld, moest een tijdelijke voorziening bedacht worden. Dat werd opgelost door vanaf het Oosterspoorplein/Zuiderweg een tijdelijke hellingbaan over spoor 905 naar het derde perron te maken en van het derde naar het tweede perron een bruggetje over de sporen 903 en 904. Op zich wel een ludieke en vindingrijke oplossing. De tunnel zelf bleef wel open voor passanten en reizigers naar spoor 901/902 en de stationshal, resp. uitgang centrumzijde.

Hilversum, 6 juli 2008. Een houten noodbrug over de sporen 903 en 904 was deze dag de enige verbinding voor de reizigers om de treinen te bereiken op spoor 902. Ook spoor 905 was overbrugd, zodat reizigers vanaf de openbare weg (Zuiderweg) via het derde perron op het tweede perron konden komen. De gebruikelijke trapopgangen in de tunnel naar de perrons werden die dag vervangen. Foto Henk Koster.

Afwikkeling treinverkeer en spoorgebruik op zondag 6 juli

De sporen 903, 904 en 905 waren buiten dienst. De sporen 901 en 902 waren in beide richtingen in gebruik voor de stoptreindiensten (in hun ongewijzigde dienstregeling) als volgt:

Voor de richting Naarden-Bussum werd gebruik gemaakt van de overloopwissels 1B/1A (van spoor 901 en 902 naar rechterspoor (GR) Naarden-Bussum.

Treinserie 5700: Utrecht – Hilversum – Weesp – Schiphol – Leiden v.v.:

  • richting Naarden-Bussum om .01 en .31 via spoor 902
  • richting Utrecht om .01 en .31 via spoor 901

Treinserie 5800: Amersfoort – Hilversum – Amsterdam Centraal v.v.:

  • kopmakend op spoor 901 (9 minuten kering):
  • aankomst uit de richting Naarden-Bussum om .10 en .40
  • vertrek in de richting Naarden-Bussum om .19 en .49
  • opgeheven tussen Hilversum en Amersfoort; busdiensten vanaf voorplein

Treinserie 4900 Almere Oostvaarders – Naarden-Bussum – Hilversum – Utrecht v.v.

  • een maal per uur (op zondagen)
  • richting Naarden-Bussum om .46 via spoor 902
  • richting Utrecht om .14 via spoor 902

De langere looptijd voor de reizigers naar de sporen en de vervangende busdiensten werden regelmatig omgeroepen.

Intercitytreinen van de series 700 (Groningen/Leeuwarden – Schiphol v.v.) en 1600 (Enschede – Schiphol v.v.) reden niet via de Gooilijn, resp. werden vanaf Amersfoort doorgeleid naar/tot Utrecht v.v. De Intercityserie 1500 (Deventer – Amersfoort – Amsterdam v.v.) reed niet.

Het internationale treinverkeer (Berlijn) startte in Amersfoort resp. reed t˛t Amersfoort. Het goederenverkeer werd omgeleid via andere corridors. Er reden bussen naar/van Baarn en Amersfoort. Reizigers konden ook per trein omreizen via Utrecht (Overvecht) naar stations aan de Stichtse lijn.

Deze buitendienststelling was korter dan 24 uur. Daarom was roestrijden niet nodig.

Nu de rol- en vaste trappen erin zitten, kunnen op het tweede en derde perron de trappartijen worden afgemaakt, de overkappingen geplaatst worden en de perrons afgewerkt worden (eind augustus). Als dat gebeurd is, gaan de treinen meer naar het noorden toe halteren en wordt meer optimaal gebruik gemaakt van de nuttige perronlengten.

Hilversum, 6 juli 2008. De roltrap voor het derde perron wordt ingehesen. Rond het middaguur lagen vrijwel gelijktijdig de roltrap en de definitieve trap naar het derde perron op hun plek. Die voor het tweede perron waren enkele uren eerder al succesvol geplaatst. Het werk was ruim op tijd gereed. Foto Henk Koster.

Samenvatting van de werkzaamheden van dit weekend

Beveiligingswerkzaamheden (aannemer Imtech Infratechniek/Arcadis):

  • het verwijderen van vervallen bedrading en klemmen van niet meer in dienst zijnde overweg storingssignalering in het werkgebied Naarden-Bussum (incl.) - Hilversum (incl.), Hilversum - Amersfoort, Hilversum - Blauwkapel

Kunstwerken, locatie/werkgebied Hilversum, sporen 902 t/m 905 (aannemer Ballast Nedam):

  • verwijderen tijdelijke trappen en liften perrons 2 en 3, ingebruikneming van definitieve liften,
  • inbrengen roltrappen perrons 2 en 3,
  • inbrengen definitieve trappen perron 2 en 3,
  • aanbrengen twee stalen draagconstructies perronplaten spoor 903,
  • aanbrengen perronplaten sporen 902 en 903,
  • afbouwen van het 2e perron en 3e perron: bestratingen;
  • aanbrengen tijdelijke reizigersrouting.

Railtechniek en Kabels/leidingen, locatie/werkgebied Hilversum (aannemer NedRail/Imtech):

  • restwerkzaamheden kabels/leidingen,
  • verleggen kabels in definitieve kabelgoot tunnel spoor 903.

Het transport (aanvoer) van de nieuwe trappen werd verzorgd door Verweij’s Trucking uit Lopik, de afvoer van de oude trappen door Winder Limmen BV (Alkmaar, Hoorn, Den Helder). De roltrappen (ThyssenKrupp) kwamen uit Duitsland aan op twee uitschuifbare trailers van Mulder Montage BV uit Alphen aan den Rijn, die ze tevens monteerde.

Op het Oosterspoorplein werden in het weekend van 5 en 6 juli weer twee grote kranen (ditmaal van Mammoet) geplaatst: een Liebherr-kraan en een Demag. Dit grootmaterieel heeft de klus op tijd geklaard en kon rond 16.30 uur inrukken.

Het werk is zeer voorspoedig en succesvol verlopen. De tijdelijke loopbruggen werden al rond 17.00 uur weer afgebroken, waarna de reizigers de nieuwe trap naar 2e perron konden gebruiken, vanaf 19.30 uur ook naar 3e perron.

Het normale treinverkeer kwam rond 19.30 uur weer volledig in bedrijf via de gebruikelijke sporen.

Op 9 juli werd de roltrap in de hal geplaatst, de definitieve trap in de stationshal werd vanaf 16 juli in vijf dagen opgebouwd en gemonteerd. De lift in de stationshal werd gebruiksklaar gemaakt voor ingebruikname eind augustus.

Tijdelijk andere route binnen het station

Vanaf 7 juli zijn het hoger en het lager gelegen deel van de tunnel van elkaar gescheiden door bouwhekken (zoals dat ook in de uiteindelijke situatie zal zijn, want dan komt er op de plaats van de bouwhekken een glazen afscheiding). Reizigers hebben vanaf dat moment via de stationshal en de hellingbaan aan de Oosterspoorpleinzijde slechts nog toegang tot de perrons. Het voetgangersverkeer wordt zo gescheiden van het fietsverkeer. Voetgangers en fietsers die de tunnel alleen voor passage gebruiken worden via het lagere tunneldeel geleid. Op deze wijze kan het station in ongebruikte uren afgesloten worden.

Lichtkunstwerk in de tunnel

De nieuwe tunnel krijgt een lichtkunstwerk. Het gaat hier om extra verlichting, naast de gewone verlichting van de tunnel. Het kunstwerk bestaat uit het verlichten vanuit de vloer van de westelijke wand van de voetgangers/fietstunnel. Het aanlichten gebeurt met wisselende kleur, intensiteit en ritme, afhankelijk van het aantal mensen in de tunnel.

De kunstenares Katrin Korfmann heeft in het afgelopen jaar in nauwe samenwerking met de architect van de tunnel, Beate Vlaanderen, de detaillering en bouwwijze van het kunstwerk verder uitgewerkt. De inbouw van het kunstwerk vindt plaats nadat de bestratings- en asfalteringswerkzaamheden in de tunnel zijn afgerond. Begin november start Katrin Korfmann met het aanbrengen van de lichtpunten en de bekabeling in de vooraf aangebrachte sparingen en kabelkokers. Met Kerst verwacht de kunstenares het lichtkunstwerk ge´nstalleerd te hebben; de verlichting wordt afgestemd op het wisselende aantal gebruikers in de tunnel. Via deze link zijn animaties te bekijken.

Tenslotte

Het einde van de werkzaamheden die formeel op 2 juni 2006 startten (zie deel 2) lijkt dan toch in zicht te komen. Het grote spoor- en bouwwerk zijn gedaan, de komende maanden vindt de verdere afwerking plaats. Ook de herinrichting Zuiderweg is aangenomen in de gemeenteraad. Dit zal qua planning meelopen met de herinrichting van het Oosterspoorplein.

Geraadpleegde bronnen

Foto's van de werkzaamheden

Klik hier voor foto's van de hierboven beschreven werkzaamheden, gemaakt door Henk Koster.





vorige       start       omhoog