Ombouw Hilversum (deel 28)

Nu dit omvangrijke ombouwproject zijn voltooiing nadert, besteed ik in dit deel nog één keer aandacht aan de laatste en meest recente grote werkzaamheden. De detailafwerking zal nog enkele maanden in beslag nemen. Dit deel is het laatste over de ombouw Hilversum die begon op 2 juni 2006. In ruim twee-en-eenhalf jaar volgde ik dit project met enkele andere liefhebbers op de voet. Spectaculaire bouwklussen werden in woord en beeld voor het nageslacht vastgelegd. Wie later nog eens terugblikt, zal kunnen beseffen, dat Hilversum weer “op de rails” staat met een modern treinstation, dat ruim voldoet aan de eisen van deze tijd. In 29 besteden we aandacht aan de feestelijke opening,

Droge voeten

Treinreizigers in Hilversum hebben bij de perrontoegangen weer een dak boven hun hoofd. In de maanden augustus en september werd gestaag verder gewerkt met de afbouw van diverse onderdelen van de werkzaamheden in Hilversum en waarvoor de treindienst niet onderbroken of stilgelegd hoefde te worden. In twee weekenden was dit laatste wèl nodig en werd een treinvrije periode gecombineerd met andere werkzaamheden op de Gooilijn (zie verderop).

De perronkappen kwamen gereed en dat betekende geen regeninslag meer in de tunnel en konden de reizigers met droge voeten de perrons bereiken; opnieuw een stukje comfortverbetering, op weg naar de finale oplevering van dit project. Maar op 5 oktober liet de regen zich niet zomaar bedwingen…

Een opsomming van de voortgang:

• in de stationshal werd een nieuwe vloer gelegd;
• de kap van het 3e perron werd in het weekend van 23/24 augustus verder afgebouwd;
• de kap van het 2e perron werd in het weekend van 4/5 oktober ingehesen en afgemonteerd;
• het Oosterspoorplein werd verder ontgraven ter plaatse van het niet meer nodig zijnde zuidelijk plateau (met damwanden als keermuur) waarop de kranen hebben gestaan; er werden nieuwe, aflopende steunmuren op het toekomstige plein gebouwd;
• de nieuwe liften van het 2e en 3e perron werden in gebruik genomen;
• de lift in de stationshal werd eind augustus in gebruik genomen;
• de afbouw van de fietsenstallingsruimte in het tunnelgedeelte vorderde goed;
• een nieuwe winkel in de stationshal voor de AKO werd bouwkundig opgeleverd.

Zestiende buitendienststelling, 23 en 24 augustus 2008

In dit weekend was het baanvak Hilversum - Baarn gestremd vanwege spoorvernieuwing. Van deze buitendienststelling werd gebruik gemaakt om tevens in Hilversum de nodige werkzaamheden te kunnen uitvoeren waarvoor een treinvrije periode nodig was. Voor het afbouwen van de 3e perronkap was 52 uur beschikbaar, waarvoor het 3e perron en de perronsporen 904 en 905 buiten gebruik waren.

Afwikkeling treinverkeer en spoorgebruik op 23 en 24 augustus

De sporen 904 en 905 waren buiten dienst. De sporen 901, 902 en 903 waren in beide richtingen in gebruik voor de stoptreindiensten (in hun ongewijzigde dienstregeling) als volgt:

• Voor de richting Naarden-Bussum werd gebruik gemaakt van de overloopwissels 1B/1A (van spoor 901 en 903 naar rechterspoor (GR) Naarden-Bussum.
• Incidenteel werd hiervan afgeweken om de nodige werktreinen (via spoor 902 en 903) doorgang te kunnen verlenen.
• Er reden bussen naar/van Baarn en Amersfoort. Reizigers konden ook per trein omreizen via Utrecht (Overvecht) naar stations aan de Stichtse lijn.
• Voor de spoorvernieuwing was ook de overweg Oosterengweg (tussen Hilversum en Baarn) tijdelijk buiten gebruik.
• Intercitytreinen van de series 700 (Groningen/Leeuwarden – Schiphol v.v.) en 1600 (Enschede – Schiphol v.v.) reden niet via de Gooilijn, resp. werden vanaf Amersfoort doorgeleid naar/tot Utrecht v.v. (van daar overstappen rechtstreeks naar Schiphol). De Intercityserie 1500 (Deventer – Amersfoort – Amsterdam v.v.) reed niet.
• Het internationale treinverkeer (Berlijn) startte in Amersfoort resp. reed tòt Amersfoort. Het goederenverkeer werd omgeleid via andere corridors.
• Stoptreinen series 5700 (Leiden - Schiphol - Weesp - Hilversum - Utrecht v.v.), en 4900 (Almere Oostvaarders - Hilversum - Utrecht v.v) reden wel. De serie 5800 (Amsterdam - Hilversum - Amersfoort v.v.) reed aangepast tot Hilversum.

Montage van de kap boven het nieuwe derde perron. Foto's Henk Koster.

Zeventiende buitendienststelling, 4 en 5 oktober 2008

Dit weekend stond in het teken van een grote hijsklus: de op de bouwplaats van het Oosterspoorplein in de voorafgaande maanden voorgemonteerde perronkap voor het tweede perron werd op zijn plaats gehesen. Teneinde de hiervoor vereiste treinvrije periode zo kort mogelijk te houden waren deze werkzaamheden gepland voor de nachtelijke en vroege zondagmorgenuren. Een grote 650-tons hijskraan van Mammoet arriveerde op zaterdagmiddag rond kwart voor vier, waarna direct, met enige hulp van Kraanbedrijf Schiltmans uit Tiel/Amersfoort, het opbouwen van de diverse hijsonderdelen van start ging.

De kap was in twee delen transportabel gemaakt en rustte op tijdelijke funderingen op de bouwplaats. Voor het hijsen, zwenken en positioneren was per deel een tijdperiode van twee uren gepland, aansluitend, voor het loskoppelen van de hijsvoorzieningen van elk kapdeel, nog eens een uur. Bedoeling was rond 04.00 uur deel 1 op zijn plaats te hijsen en rond 09.00 uur deel 2. De slechte weersomstandigheden gooiden echter roet in deze planning: zware regenval en harde wind met stormkracht deed het bouwteam besluiten het hijsen voor onbepaalde uit te stellen en nieuwe beslismomenten voor “go or no go” te laten afhangen van de verdere weersvoorspellingen. Uiteindelijk nam de wind in de middaguren van zondag sterk af, waarop het bouwteam alsnog mogelijkheden zag, binnen de reeds bestaande buitendienststelling (zie verderop) het hijswerk alsnog uit te voeren. Om 18.00 uur werd gestart met hijsen. Het eerste deel stond om 18.45 uur op zijn plaats en het tweede deel om 20.35 uur.

2e perronkap opgeschoven

De tweede perronkap in Hilversum werd in noordelijke richting aangebouwd in dezelfde vormgeving als de bestaande, historische kap met deels hergebruik van materialen. Eerder (in juli 2006) waren ten behoeve van de tunnelbouw al vier oude kapspanten verwijderd aan de noordzijde om ruimte te maken voor de bouwwerkzaamheden. De spanten werden tijdelijk opgeslagen. Aan de zuidzijde werden in maart 2008 nog eens drie spanten verwijderd (zie deel 25), waardoor de kap aan beide zijden behoorlijk was ingekort. Met zes oude spanten plus een nieuwe spant, werd de kap aan de noordzijde weer verlengd met ruim 35 meter.

Alle oude spanten waren vooraf uit elkaar gehaald, de onderdelen gestraald en opnieuw geschilderd of van nieuwe, zwarte coating voorzien. Op de bouwplaats werd dit aanbouwdeel van de perronkap weer geassembleerd tot een nieuw kapdeel. Er werden nieuwe houten planken gemonteerd, nieuw dakbeschot en dakleer, alles afgewerkt met een gebogen boeiboord. Het geheel werd tijdelijk verankerd op betonnen grondplaten en de stijfheid werd geborgd met stalen hulpframes. Met de terugplaatsing van dit kapdeel is het aanzien van het station veranderd, maar de historische aanblik werd nagenoeg hersteld.

Montage van het verlengstuk van de kap boven het tweede perron. Foto's Henk Koster.

Maar er gebeurde nog meer in dit weekend:

• Door bouwcombinatie NedRail/Imtech: verplaatsen vertreklichten; opheffen verschoven halteringen sporen 1, 2 en 3; de treinen maken weer gebruik van de beschikbare perronlengten. Zie deel 4: gewijzigde halteringen sinds 26/27 augustus 2006. De nieuwe stopplaatsborden zijn geplaatst; verplaatsen van sein 40 (uitrijsein spoor 902 richting Sportpark/Baarn) in noordelijke richting (Bussum); plaatsen keerwanden langs spoor 905/Zuiderweg; werkzaamheden restpuntenlijst; restwerkzaamheden porfierpaden.
• Door TechRail: verwijderen tijdelijke bovenleidingschakelaars T1 en T2 en T5 en het onbedienbaar maken van de schakelaars T3 en T4 in het werkgebied van de sporen GR en GG ter hoogte van de overweg km 28.2 en de sporen 901/902 en 903/904.
• Door E & C Constructiewerken: aanbrengen van valbeveiliging perronkap perron 3; diverse afbouwwerkzaamheden.
• Door Arcadis: functietest vertreklichten/seinen en wissels.

De sporen waren hiervoor afwisselend op zondag buiten dienst: van 01:40 uur t/m 08:30 uur de sporen 901 t/m 904 (7 uur BD); van 08:30 uur t/m 16:30 uur sporen 902 t/m 904 (8 uur BD). Spoor 905 was beide dagen buiten dienst.

De werkzaamheden in Hilversum werden in dit weekend gecombineerd met werkzaamheden in Baarn.

Langs spoor 905, parallel aan de Zuiderweg werd een lage, betonnen keerwand geplaatst. Hierop komt nog een definitieve geluidwerende wand. Deze werkzaamheden ondervonden hinder van enig wegverkeer. De politie wist zondagmiddag e.e.a. in goede banen te leiden.

Afwikkeling treinverkeer en spoorgebruik op 4 en 5 oktober

De afwikkeling van het treinverkeer is standaard t.o.v. van vorige buiten dienststellingen; uitgangspunt is: wat rijden kan, rijdt. Wat niet rijden kan (voor doorgaande reizigers) wordt omgeleid. Ik beperk me tot de hoofdzaken (zie hiervoor):

• Intercity’s serie 700 en 1600 doorgeleid tot/van Utrecht CS; serie 1500, opgeheven.
• Goederen + Internationaal omgeleid/aangepast.
• Stoptreinen series 4900 en 5700 reden wel in eigen dienstregelingen en via de eigen spooropstelling op de momenten dat de sporen beschikbaar waren.
• Serie 5800 Hilversum – Amersfoort opgeheven, Hilversum – Amsterdam reed wel, met kering op spoor 901. Busvervoer Hilversum – Baarn – Amersfoort.

Brandstichting

Op zondagmorgen 28 september 2008 rond half zes werd brand gesticht in de servicetunnel. Vandalen wisten de oude voetgangerstunnel die is ingericht als dienstruimte te bereiken en stichtten brand door wat houten pallets aan te steken. Er was schade aan enkele verbrande kabels en leidingen waardoor de omroep, de centrale treinaanwijzers (CTA), de verlichting en de liften van het 3e perron tijdelijk niet functioneerden. Er was forse rookontwikkeling. Blijkbaar hechten de daders geen waarde aan een nieuw station voor de samenleving, wat met veel geld en moeite is verbouwd.

Geraadpleegde bronnen

• Henk Koster (Hilversum) voor zijn beschikbaar gestelde foto’s en waarnemingen op de locatie
• Dura Vermeer Railinfra Bouwproces Coördinatie (werkvoorbereiding en uitvoering)
• Dura Vermeer Groep NV: www.duravermeer.nl
• ProRail Projectvoorlichting: www.prorail.nl
• Bouwmanagement ProRail Infraprojecten
• ProRail Netwerk Randstad Noord – Kwaliteit en Logistiek – Amsterdam
• NS Reizigers: folder aanpassingen treinverkeer week 34 en 40-2008
• Nieuwsbrief Stationsgebied november 2008, gezamenlijke uitgave van ProRail, NS en Gemeente Hilversum; met dank aan Denise Groesz; www.hilversum.nl >Projecten >Stationsgebied
• E&C Constructiewerken Utrecht: www.e-c.nl

vorige       start       omhoog