Tram en metro Rotterdam (RET)

Rotterdam Zuidplein, 27 juli 1968. Enkele beelden van de op 10 februari van dat jaar in gebruik genomen metro. De bestuurders droegen toen nog een pet. De 27 metrostellen uit de beginjaren zijn gebouwd door Werkspoor.

Rotterdam, 15 september 1968. De wissels op de stations werden ter plaatse bediend. Later is de bediening van het metronetwerk ondergebracht in een centrale post, waarbij het routinewerk geautomatiseerd plaatsvindt. De beveiliging vindt plaats via ATB, waarbij de seinbeelden in de cabine worden getoond. Er staan geen seinen langs de baan (bij latere metrolijnen worden wel seinen toegepast).

Rotterdam stationsplein, 15 september 1968. Trams 570, 361, 554 en een onbekend tramstel op lijn 4.

Rotterdam CS, 14 april 1973.

Rotterdam, 14 april 1973. Een metrotrein nadert station Rijnhaven. In de verte de toen nog in gebruik zijnde Hef.

Prentbriefkaart uit ca. 1968. Collectie Jo Schouenberg.

Rotterdam, 1 februari 2000. Tramstel 742 als lijn 3 naar De Esch draait hier van de Coolsingel de Blaak op.

Rotterdam Beurs, 5 september 2002 (Erasmuslijn) en 25 augustus 2003 (Calandlijn). Nieuwe generaties metrostellen bepalen nu het beeld.

Rotterdam Zuidplein, toen en nu: 27 juli 1968 (kort na de opening van de Rotterdamse metro) en 21 juni 2004.

Metro Rotterdam, 11 februari 2004. "Dit is een test." Deze borden geven aan hoe lang je op de volgende metro moet wachten. Vlak voordat een metro binnenkomt, lichten er symbolen op waaraan je kunt zien hoe lang het metrotreinstel is. In dit geval drie stellen, dus zes rijtuigen. De symbolische wagentjes zijn voorzien van een stroomafnemer op het dak, wat merkwaardig is omdat de metro gebruikt maakt van een stroomrail.

Stationsplein Rotterdam, 1 april 2004. Het door S. van Ravesteyn na de Tweede Wereldoorlog ontworpen stationsgebouw. Het zal in 2006/2007 worden gesloopt. Veel van de ontwerpen van Van Ravesteyn zijn inmiddels verdwenen, zoals het Centraal Station van Utrecht en een groot deel van de bouwwerken in Diergaarde Blijdorp.

Stationsplein Rotterdam, 1 april 2004. De luifel is een van de eerste ontwerpen van Rem Koolhaas. Een megalomane architect die later bekend is geworden door gebouwen die voortdurend lekken (Kunsthal Rotterdam) of waar de gebruikers gek worden van de slechte akoestiek (Nederlandse ambassade in Berlijn). En van kantoren waar de ramen op idiote hoogten zitten - als je al het geluk hebt dat er in jouw kamer een raam zit. Aan deze luifel viel echter weinig te verpesten, afgezien van de vieze kleur (oorspronkelijk roze, tegenwoordig groen). Het gevaarte is in de herfst van 2004 gesloopt. Op de tweede foto tramstel 722.

Speciaal vervoerbewijs, uitgegeven voor een rondrit met een historische tram op 1 april 2004. Deze rit werd georganiseerd voor de leden van de Europese Ondernemingsraad (EOR) van Fortis, die drie dagen in Rotterdam bijeen kwamen. Het vervoerbewijs is door mij ontworpen; op de foto vierasser 570 op 15 februari 1968 bij Rotterdam CS.

Website: www.stichtingromeo.nl.

Rotterdam Leuvehaven, 1 april 2004. Vierasser 523 en bijwagen 1001. Het motorrijtuig is in 1931 gebouwd door Werkspoor Amsterdam, met een elektrische uitrusting van Siemens-Schuckert. Dit materieel is eigendom van de Stichting RoMeO: Rotterdams Openbaar vervoer Museum en Exploitatie van Oldtimers.

Gastheer op de tram was de in hobbykringen welbekende Gerard van Buuren, die naast zijn baan bij Fortis Bank veel vrije tijd besteedt aan de stichting RoMeO. Hij stempelt hier de kaartjes van de EOR-leden. Daarna moest hij naar buiten om een wissel te krikken. Dit was een uitzondering, want de meeste wissels kunnen vanuit de tram worden bediend.

"Het is aan het publiek verboden het afrijdsignaal te bedienen." De techniek van de tram ligt binnen handbereik van kwaadwillende reizigers, maar die waren er in 1910 nog niet. Moderne trams hebben camera's aan boord om vandalen te kunnen registreren.

Bijwagen 1001 gezien vanaf de achterste stuurstand.

Rijcontroller en remkraan.

Ontmoeting tussen oud en minder oud: tramstel 743. De bestuurder van onze tram doet zijn werkt staand. Dat lijkt primitief, maar de eerste trams beschikten zelfs niet over een voorruit.

De trambestuurder gaf per microfoon toelichting tijdens de ruim een uur durende rondrit. Enkele bezienswaardigheden zijn de molen bij Delfshaven en de Euromast.

Rotterdam Blaak, 1 april 2004. Het eind van de rondrit. Snel uitstappen, want anders houdt de museumtram de trams van de normale dienstregeling op. In de zomermaanden rijden de museumtrams rondritten onder lijnnummer 10 (zie dienstregeling op de haltepalen). De trams en bussen kunnen ook via RoMeO worden gehuurd door gezelschappen.

Rotterdam, 2 april 2011. Het Rotterdams Trammuseum is heropend. Na het gedwongen afscheid van de locatie aan de Nieuwe Binnenweg heeft de collectie historische trams een nieuw onderkomen gevonden in de remise van de Stichting RoMeO aan de Kootsekade. In het museum is onder andere deze DAF te zien. Foto Carl Klaassen.

Rotterdam Zuidplein, 21 juni 2004. De Rotterdamse metro maakt gebruik van een derde rail voor de stroomtoevoer (boven in beeld). De stroomrail, waarop 750 Volt gelijkspanning staat, is van boven en opzij geïsoleerd. Oudere systemen, zoals in Londen en het zuiden van Engeland, maken gebruik van onbeschermde stroomrails. Tussen de rails twee railtransformatoren. Via deze transformatoren worden de signalen van de ATB (automatische treinbeïnvloeding) op de rails gezet. Deze signalen bestaan uit wisselstromen met een bepaalde frequentie; bij de Rotterdamse metro is dat altijd een combinatie van twee frequenties. Deze signalen worden via spoelen door de metrostellen opgepikt en vertaald naar seinbeelden in de cabine. Er staan geen seinen langs het spoor. (Op andere lijnen worden wel seinen langs het spoor gebruikt. Ook zijn er trajecten waar een ander soort treinbeïnvloeding wordt gebruikt, met spoelen langs de rails zoals bij het Duitse Indusi.)

Met de onthulling van de speciale Marathontram, die vanaf 19 januari 2005 tot de Fortis Marathon Rotterdam door de stad rijdt, is de 'warming-up' begonnen van de 25e editie van de Fortis Marathon Rotterdam. De tram is de eerste in een reeks van vele jubileumactiviteiten die speciaal op het programma staan voor het 25-jarig bestaan. Met de speciale marathontram maken Fortis en de organisatie het nieuwe logo van de Fortis Marathon Rotterdam en de Fortis Marathon Runs bekend. De tram is in zijn geheel beplakt in de nieuwe huisstijl. Het logo is vernieuwend, dynamisch en sportief en staat voor de Marathon en de Stad.

In 2005 is Fortis al 10 jaar als hoofdsponsor aan het evenement van de Maasstad verbonden. Fortis grijpt dit heugelijke feit aan om het grootste eendaagse evenement van Nederland een aantal impulsen te geven. Verder wordt er een lopersfestival georganiseerd, een week lang entertainment op het gebied van lopen, een tentoonstelling over 25 jaar Marathon Rotterdam, een afterparty in de Baja Beach Club, een galadiner voor speciale genodigden en een uniek jubileumboek uitgegeven. Ook wordt een aantal prominente winnaars naar Rotterdam teruggehaald. Deze 'levende legendes', onder wie Belayneh Densamo, Carlos Lopes en Tegla Loroupe, vieren het 25-jarig jubileum mee en zijn bij een aantal feestelijke gebeurtenissen aanwezig. (Persbericht en foto's: Fortis Communications)

Rotterdam, 29 augustus 2005. De verlenging van de Callandlijn naar Nesselande werd geopend door oud-wielrenster Leontien van Moorsel. Foto's Marvin van der Sloot.

Op 31 oktober 2005 werd de TramPluslijn naar Vlaardingen in gebruik genomen. Het nieuwe traject voert vanaf het Bachplein in Schiedam over een geheel vrije baan naar Holy. Het winkelcentrum "De Loper" is heel blij met deze verbinding. Door deze verlenging is tramlijn 23 nu de langste tramlijn van Nederland geworden. De opening werd verricht door Bassie, die als trambestuurder een papieren lint mocht stukrijden. Foto Marvin van der Sloot.

Op 23 november 2005 werd de feestelijke starthandeling verricht voor het boren van de nieuwe metrotunnel tussen het Sint Franciscus Gasthuis in Schiebroek en het Rotterdamse Centraal Station. De starthandeling werd bijgewoond door minister Peijs van Verkeer & Waterstaat en wethouder Hulman van Rotterdam, bijgestaan door algemeen directeur Peters van RET. Foto's Marvin van der Sloot.

Rotterdam, 3 maart 2006. RET 818 op weg naar het eindpunt van lijn 2. Foto Rob van der Rest.

Rotterdam, Stationsplein, 21 mei 2007. Tramstel 733 op lijn 8. De trams van de serie 701-750 zijn tussen 1982 en 1985 gebouwd door Düwag (tegenwoordig Siemens). Er werd besloten een zo lang mogelijke tram te maken met maar één geleding. In plaats van de vaak gebruikte constructie met een jacobsdraaistel, waarop beide bakken rusten, heeft de voorste bak twee draaistellen en de achterse bak één. Aan de andere kant steunt de achterste bak op een zwevende geleding. Door deze constructie is de tram met 23,8 meter slechts een paar meter korter dan een traditionele dubbelgelede tram. De 701-750 waren de eerste trams in Nederland met draaistroommotoren. Alle zes de assen worden aangedreven. Tussen 1984 en 1988 is een vervolgserie gebouwd: 801-851. Hierbij is gebruik gemaakt van elektrische onderdelen uit oude Rotterdamse trams. De 800-serie heeft gewone gelijkstroommotoren, waarbij vier van de zes assen worden aangedreven. Ze zijn iets korter dan de 700-serie: 22,8 meter.

Rotterdam, Stationsplein, 29 mei 2007. De Düwag's van de 700- en de 800-serie kunnen, ondanks de komst van moderne lagevloertrams, nog steeds niet worden gemist.

Rotterdam, Stationsplein, 29 mei 2007. De zwevende geleding was in de jaren tachtig, toen de Düwag's werden gebouwd, nog iets bijzonders. Bij de tegenwoordige lagevloertrams, zoals deze Citadis, is het een graag geziene constructie.

Amersfoort, 29 maart 2011. Uiteraard was het team van Langs de rails aanwezig op Rail-Tech Europe 2011,
dé vakbeurs als het gaat om innovaties op spoorweggebied. Maar ook deze milieuvriendelijke bus van de RET trok veel belangstelling. Tijdens zijn werk werd onze fotograaf gespot door Tristan Zaaijer.

Gieltjesdorp, 25 maart 2011. Achter loc RRF 16 werd RET-metrostel 5601 overgebracht van Rotterdam naar Amersfoort,
om daar te worden getoond tijdens Rail-Tech (treinnummer 88050, machinist Marco Smit). Foto Rob van der Woude.
Onderste foto: Amersfoort, 29 maart 2011. RET-stel 5601 voor de oude rijtuigloods.

Twee cadeautjes van de RET. Links een gratis kaartje dat in 1968 werd aangeboden ter gelegenheid van het in gebruik nemen van de metro (met dank aan een bezoeker van mijn site). Rechts een chipkaart die ik in 2007 kreeg in ruil voor een volle strippenkaart. Op de chipkaart stond iets van 4 euro. Het kaartje uit 1968 is nooit gebruikt. De chipkaart heb ik drie keer gebruikt. Daarna deed-ie het opeens niet meer. Lees meer over de OV-chipkaart.

Metro's. Door G.L.S. Willemse. Alkenreeks nummer 133. In dit boekje (circa 1970) worden diverse metrosystemen beschreven, waaronder dat van Rotterdam. Ook de plannen van Amsterdam en Den Haag komen aan de orde. Verder onder andere de oermetro uit Londen, en de overdadig luxe metro van Moskou (foto omslag).

Bij de beurs overstappen... Boekje ter gelegenheid van 75 jaar elektrische tram in Rotterdam (1905-1980). Tekst F.J. van Zonneveld. Uitgegeven door het Initiatiefcomité Rotterdams Tram Museum.

Rotterdam per tram. Een rit per electrische tram door de Maasstad (1945-1968). Door G.D. van Buuren. Uitg. A. van Kamp, Heiloo, 1990. ISBN 9072721039.

Veertig jaar metro in Rotterdam 1968-2008. Door Jan van Huijksloot en Joachim Kost. Uitg. Uquilair, 2008. ISBN 9071513633. Dikke pil waarin de ontwikkeling wordt beschreven van de kortste metrolijn ter wereld tot regionaal light rail-netwerk.

vorige       start       omhoog