Spoorwegmuseum 1958-1973

Vanaf mijn oudste herinnering tot mijn bezoeken begin jaren 70.



Spoorwegmuseum, 1959. Mijn broer Leo op loc Longmoor. Ik was nog druk aan het werk op de locomotief. Deze dag is mijn oudste herinnering aan het museum. Voordat je het perron op ging, kreeg je van een suppoost een treinkaartje dat hij ter plekke afdrukte op een machine.


Het Vrije Volk, 8 januari 1958. De krant besteedde uitgebreid aandacht aan de afscheidsrit van loc 3737, hier gefotografeerd in Geldermalsen.


Het Vrije Volk, 12 mei 1962. "Zeven oude beestjes - stoomlocomotieven van het Utrechts Spoorwegmuseum - zijn gistermiddag van hun verbanningsoord teruggekeerd in hun stal. Van de locomotievenloods op het spoorweg­emplacement Utrecht reden ze langs het viaduct, Bleekstraat, de Lunetten en de overweg aan de Zonstraat langzaam en een beetje stram, zoals oude beestjes doen, naar het Maliebaanstation. Daar zullen zij voortaan kunnen staan zonder nat te worden als het regent, want de nieuwe perronkap van het voormalige Maliebaanstation, nu spoorwegmuseum, is klaar. De kap is 130 meter lang, eensdeels 13 anderdeels 8 meter breed. Het hoogste punt is 5.60 meter." Foto gemaakt bij Utrecht Lunetten, vanaf de Waterlinieweg. In de achtergrond buigt naar links de spoorlijn naar Arnhem af.


Het eerste en toen nog enige perron van het Spoorwegmuseum, op 1 augustus 1970. De locs staan er nog net zo bij als in mei 1962, toen ze hier werden neergezet. De voorste loc is SS 13, gebouwd in 1864.


Spoorwegmuseum, 1964. Charmante modellen tonen de zomercollectie van Vroom & Dreesmann. Je kent V&D misschien als een ingedommeld warenhuis, dat daardoor eind 2015 failliet is gegaan, maar vergis je niet: anno 1964 was dit behoorlijk gewaagde kleding. Nederland stond aan de vooravond van de seksuele revolutie. Bron: V&D-folder uit de collectie van Coen van Lohuizen.


 

Spoorwegmuseum, juni 1973. De Arend, een in 1939 gebouwde replica van de eerste trein in Nederland. In 1989 is deze loc weer onder stoom gebracht. Tweede foto: loc 3737 in april 1976.


Spoorwegmuseum, 9 juni 1973. Tenderloc 6317, een in 1931 gebouwde goederentreinlocomotief, die vooral werd gebruikt voor het vervoer van zware kolentreinen. Ooit is er aan gedacht om deze loc weer rijvaardig te maken. Tegenwoordig is ze paar seconden te zien tijdens een rondrit door een soort spookhuis. Een bezoeker van mijn site heeft aan de directie van het Spoorwegmuseum een reactie gevraagd op de manier waarop loc 6317 tegenwoordig is tentoongesteld. Lex van Marion, conservator van het museum, gaf hierop het volgende antwoord: "Er zijn meer mensen die het wat zonde vinden dat deze grote loc op deze manier tentoongesteld is. Maar aan de andere kant is de loc goed geconserveerd en wie weet wat er over 10-20 jaar mee gebeurt! De collectie is voor eeuwig, maar de visie daarop en de wijze van presenteren veranderen wel eens."


Spoorwegmuseum, 9 juni 1973. Loc 107 van de Nederlandsche Rhijnspoorweg-Maatschappij, gebouwd in 1889. Deze locs hadden de bijnaam "Rhijnbogen", naar de bogie (draaistel) aan de voorkant.


 

Spoorwegmuseum, 9 juni 1973. Loc 2104, een in 1914 voor de HSM gebouwde sneltreinloc met de bijnaam "Blikken Tinus". Loc HSM 89 "Nestor", met houten machinistenhuis, uit 1880.


Spoorwegmuseum, 9 juni 1973. Loc WD 73755 "Longmoor" (NS 5085). De locs van het War Department (WD) zijn tijdens de Tweede Wereldoorlog gebouwd ten behoeve van het Engelse leger. Na de oorlog hebben diverse locs bij de NS dienst gedaan. Op het perron hing een fotoreportage over de komst van deze loc naar Nederland (foto uit 1970). Deze foto's zijn inmiddels niet meer in het museum te vinden.


Melodieën Express. Hoes van een door de VARA uitgegeven lp uit 1966. Loc SS 326 langs het perron van het Spoorwegmuseum.


Spoorwegmuseum Utrecht, 9 juni 1973. Loc SS 326 (NS 1326) uit 1881. Rechts op het perron de stroomafnemer die behoort bij de opstelling die bij de volgende foto is beschreven.


Spoorwegmuseum, 1 augustus 1970. Deze cabine vormde vele jaren onderdeel van een presentatie, die op gezette tijden werd gegeven door een van de suppoosten van het Spoorwegmuseum. Dat waren toen nog gepensioneerde NS'ers. De demonstratie begon met het omhoog laten gaan van de stroomafnemer die op het perron was opgesteld. Daarna ging achter de cabine een spoorwiel draaien. Tot slot kregen de bezoekers een waarschuwing dat de trein ging remmen: met veel lawaai werd het wiel weer tot stilstand gebracht. Bij een modernisering in 1983 is deze opstelling vervangen door een kop van een Sprinter. De suppoosten zijn uitgestorven. Lees meer over deze en andere cabines.


Demonstratiebaan seinwezen, kort na de installatie. Ansichtkaart uitgegeven door het Spoorwegmuseum.


Er zijn nog meer attributen uit het museum verdwenen. Zoals deze modelbaan, gewijd aan het onderwerp "bovenbouw" (foto uit april 1974). Het model van de 1100 is na de verbouwing in 1989 op een baantje onder de vloer van het museum terecht gekomen, waar je de loc via een spiegel kon zien rijden. Op de tweede foto, uit augustus 1970, een gedenkplaat die herinnert aan het bezoek dat LNER-loc 6000 "Tommy" van 1947 tot 1952 aan Nederland bracht.


FLASH_PLAYER

Utrecht Maliebaan, 9 juni 1973. De spoortijd in het Spoorwegmuseum.


Spoorwegmuseum, september 1970. Diesel-3 nummer 27.


 

Spoorwegmuseum, september 1970. ZHESM-motorrijtuig BC6 en een deel van de uitgebreide tramcollectie van het museum. Dit deel van het museumterrein is in 1961 in gebruik genomen.


Spoorwegmuseum, 1 augustus 1970. Loc 2 van de Rijnlandsche Stoomtramweg-Maatschappij (RSTM). Gebouwd in 1881 door de firma Merryweather in London. Met vier andere locs van dit type deed ze dienst op de tramlijn Leiden-Katwijk. Later verhuisde ze naar de lokaaldienst Haarlem-Heemstede van de Noord-Zuid-Hollandsche Tramweg-Maatschappij (NZHTM). In 1932 ging ze uit dienst. Dankzij de NVBS is deze loc bewaard gebleven. In 1966 is ze, teruggebracht in de oorspronkelijke staat, geschonken aan het Spoorwegmuseum. In 2017 is ze overgebracht naar de SHM in Hoorn. Het is de oudste nog bestaande tramlocomotief van Nederland.


Utrecht, 1 augustus 1970. Loc 57 van de RTM op het voorplein van het Spoorweg(m)useum. Achter loc 57 stond houten rijtuig AB417. En ook rijtuig B364, dat ik fotografeerde op 9 juni 1973. Stoomloc en rijtuigen zijn later overgebracht naar de RTM in Ouddorp.


Een tegen de gevel geschroefde kopwand van een oud rijtuig, en een houten motorrijtuig van de RTM. Foto's uit juni 1973. Het motorrijtuig is later overgebracht naar het Rijdend Tram Museum in Ouddorp. De dieselmotor bleek na jaren stilstand nog gewoon gestart te kunnen worden.


Werkplaats Haarlem, 27 oktober 1973. Rijtuig SS C723 wordt opgeknapt voor het Spoorwegmuseum. In de achtergrond is treinstel 252 van de Stibans te zien. Dit derdeklasrijtuig is in 1910 gebouwd door Werkspoor te Amsterdam. Tot na de Tweede Wereldoorlog heeft dit houten rijtuig dienst­gedaan. Het bevat 8 compartimenten, waarvan één uitsluitend voor vrouwen bestemd. Het rijtuig behoorde tot de eerste serie derdeklasrijtuigen van de SS die was uitgerust met een "retirade". Zie ook De damescoupé.


 

Hilversum, 14 september 1969. Treinstel 386 als trein 3719 naar Utrecht. Dit treinstel behoort tegenwoordig tot de collectie het Spoorwegmuseum. Tweede foto: Hilversum, 13 juli 1972. Loc 1010 met een Van Gend & Loos-trein van Amersfoort naar Amsterdam. Deze loc is dankzij de Stibans bewaard gebleven; het Spoorwegmuseum was eerst niet geïnteresseerd!




vorige       start       omhoog