Spoorwegmuseum vanaf 2006

Spoorwegmuseum, 10 februari 2006. Sik 362 en loc 512. Foto Remco van den Bosch.

(Stilstaande) stationsklok in het Spoorwegmuseum, 10 augustus 2006. Let op de fraaie ligatuur in het woord Spoorwegen: de twee in elkaar geschoven letters o. Het Parool deed dit vroeger ook in de kop van de krant. Andere ligaturen zijn de & (ampersand), ontstaan uit het in elkaar schuiven van de letters e en t, de Nederlandse lange ij, de Duitse ß (dubbele s) en de Franse æ (a + e). De letter w is ook als ligatuur begonnen, namelijk als dubbele u (in Engeland nog steeds uitgesproken als double u).

Spoorwegmuseum, 10 augustus 2006. Postrijtuig P7920 (een plan C uit 1952). Het postmaterieel was rijkseigendom, vandaar het wapen op de zijkant en het ontbreken van een NS-logo. Let op de brievenbus in de zijkant: vanaf het perron kon je je brieven posten. Zogenaamde treinbrieven moest je hier niet in doen, maar afgeven op het station. Deze brieven, waarvoor extra gefrankeerd moest worden met speciale zegels die je op het station kocht, werden apart vervoerd in
(snel)treinen. Op de plaats van aankomst konden deze brieven worden afgehaald op het station, of worden bezorgd door de PTT. Correspondenten van kranten verzonden hun artikelen vaak per treinbrief.

Hilversum, kort na de oorlog. Links mijn grootvader, met in de achtergrond de hijskraan die later naar het Spoorwegmuseum is gegaan. De tweede foto is in dat museum gemaakt op 10 augustus 2006.
Mijn grootvader was rangeerder in Hilversum.

Utrecht, 7 juli 2007. Tijdens de Museumnacht 7-7-7 waren zeven Utrechtse musea geopend. Elk museum besteedde aandacht aan een van de zeven hoofdzonden. In het Spoorwegmuseum was dit het thema "lust". Hoe breng je dat nu in verband met treinen? Bij stoomlocomotieven kun je je nog wat voorstellen: harde zuigerstangen die heen en weer bewegen in hete cilinders. Of denk aan een trein die een tunnel inrijdt (beroemde slotscène van "North by Northwest", Alfred Hitchcock). Het team van Langs de rails was benieuwd! Op het rechteraffiche staat een deel van een schilderij van onze vriend Dolf Zwerver, een bekende Utrechtse autodidactische schilder.

Spoorwegmuseum, 7 juli 2007. Museumnacht 7-7-7: Lost love & lust.
In het Intiem Theater fluisterde de Vlaamse chanteuse Eva De Roovere met haar warme stem haar sensuele liederen welhaast in je oor. Landgenoot Marcel Vanthilt (ex-MTV) liet afgewisseld met dichter Ilja Leonard Pfeijffer de hoogtepunten uit acht eeuwen erotische literatuur tot ons komen. Aldus het programma van deze museumnacht.
Eva vertelde ons wat je allemaal met een muis kunt doen, en dan hebben we het niet over een computermuis.

Spoorwegmuseum, 7 juli 2007. Museumnacht 7-7-7. Je kon natuurlijk ook de spannend uitgelichte treinen bekijken.

Spoorwegmuseum, 7 juli 2007. Museumnacht 7-7-7. Het kon vroeger behoorlijk warm zijn in die treintjes naar Baarn! (Lingerie van lingerieontwerpster Fille d’O.)

Spoorwegmuseum, 7 juli 2007. Museumnacht 7-7-7. Joehoe conducteurtje, waar blijf je nou met je fluitje?

Spoorwegmuseum, 7 juli 2007. Museumnacht 7-7-7. Toen de danslessen begonnen ben ik snel weggegaan!

Spoorwegmuseum, 7 juli 2007. Museumnacht 7-7-7. Ik weet niet of dit erotisch was bedoeld
of dat er gewoon een paar schijnwerpers kapot waren.

Utrecht, 17 augustus 2007. Het is altijd leuk om even rond te lopen op de Pasar Perron, tussen de mensen die hun handel hebben opgetast tussen de museumstukken. En niet te vergeten de kraampjes waar je lekker eten kunt kopen. Op het Nederlandse koloniale verleden valt terecht veel kritiek te leveren, maar wij hebben ze wel lekker leren koken, dankzij onze Conimex-specerijen uit Baarn.

Ik moet hem toch weer even laten zien, deze foto van 21 augustus 1993. De fraaie "Bergkoningin", hier een beetje verstopt achter de koopwaar van een Indonesische Pasar, tegenwoordig ingemetseld in een kermisattractie.

Spoorwegmuseum Utrecht, 22 december 2007. Schaatsen rond een stoomloc, weer eens wat anders dan dansen rond het gouden kalf. Je kon er ook schaatsen (en eventueel een stoel) lenen, maar uw webmeester waagt zich niet meer aan dit soort fratsen.

Spoorwegmuseum Utrecht, 22 december 2007. Is het hier oorlog? Centurion-tank op een Slmmnps.
Dit in het kader van de tentoonstelling VRACHT84NL.

Spoorwegmuseum Utrecht, 5 mei 2008. Mensen vragen mij weleens: Nico, is het bouwen van een stoomlocomotief niet vreselijk ingewikkeld? Dan antwoord ik: een stoomlocomotief is in wezen niet meer dan een grote fluitketel op wielen, zoals een auto eigenlijk een koektrommel op wielen is. Het moeilijkste onderdeel is, net als bij de auto, het motorblok. Bij een stoomlocomotief is dat het cilinderblok. Hierin wordt de energie van de stoom omgezet in beweging. Het cilinderblok op deze foto is van een 6300, de zwaarste tenderloc die de NS heeft gehad. Deze loc had vier cilinders (het is echter geen compoundlocomotief). De meeste locomotieven hebben twee cilinders, maar er zijn ook locomotieven met drie cilinders gebouwd. Over het algemeen geldt: hoe meer cilinders, hoe rustiger de loc loopt en hoe minder indrukwekkend het geluid. In het Spoorwegmuseum staat een complete 6300 in een donkere ruimte. Dat er ook een cilinderblok bewaard was gebleven wist ik niet. Misschien iets voor een museumbedrijf dat een eigen loc wil bouwen? Het moeilijkste onderdeel is er al!

Spoorwegmuseum, 25 augustus 2008. Ketelwagen 515615 P (oorspronkelijk 10402). In 1919 gebouwd door Wagonfabrik Uerdingen, Uerdingen. Max. snelheid 80 km/uur. De letter P betekent dat het een particuliere wagen is, in dit geval van de Staatsmijnen. Aanvankelijk werden deze wagens gebruikt voor intern transport, later kregen ze een toelating voor het hoofdnet van NS. De ketelwagens werden gebruikt voor het transport van creosootolie. Creosoot werd gebruikt voor het impregneren van houten dwarsliggers.

Spoorwegmuseum, 25 augustus 2008. Silowagen 99625. Gebouwd in 1961 door Talbot, Aachen (silo's: Smulders, Utrecht). Type Ucs-y 383, serie 99500-99739. Gewicht 11,4 ton, lengte o/b 9270 mm, max. snelheid 100 km/u, inhoud 2 x 17 m³.

Spoorwegmuseum, 25 augustus 2008. Bovenleidingmontagewagen. In 1975 gebouwd door Mercedes-Benz (Unimog) en Zweiweg-Hartmann (opbouw). Type 416. Gewicht 9,3 ton, lengte o/b 6570 mm, vermogen 110 pk. Max. snelheid op de weg 70 km/uur, op rails 50 km/uur. Via een koppelboom kon het voertuig twee goederenwagens meenemen. Unimog staat voor "Universal Motor Gerät". Op basis hiervan zijn uiteenlopende voertuigen gebouwd, waaronder deze bovenleidingwagens die zowel over de weg als over rails konden rijden. Ook bij de ZLSM is een dergelijk voertuig aanwezig.

Spoorwegmuseum Utrecht, 28 augustus 2008. Loc 1122 bij Post T. Het seinhuis is afkomstig uit
Hoogezand-Sappemeer. Het seinhuis is operationeel: van hieruit kunnen de seinen en wissels op het emplacement van het museum worden bediend. Loc 1122, getooid in de turkooise huisstijl uit de jaren vijftig, is eigenlijk loc 1125.

Spoorwegmuseum Utrecht, 22 oktober 2008. Twee plaquettes die herinneren aan Britse locomotieven die na de oorlog bij NS hebben dienst gedaan: stoomlocomotieven van het War Department, en elektrische locomotief 6000 van de LNER, een voorloper van de latere NS-serie 1500. Deze loc werd Tommy genoemd, de bijnaam die Britse soldaten tijdens de oorlog droegen. De duizendste stoomloc die naar het vasteland van Europa werd verscheept, werd vernoemd naar de Longmoor Military Railway. Hier werden vanaf 1903 militairen getraind in het aanleggen van spoorlijnen en het bedienen van treinen.

Utrecht, 14 november 2008. Sprinter 2137 is door een stootjuk bij het Spoorwegmuseum geschoten. Foto Nico Lollinga.

Spoorwegmuseum, 29 december 2008. Kort na het maken van de vorige foto schoot er opnieuw een Sprinter te ver door. Treinstel 273 ving de klap op. Foto Maarten-Joost Swenker. Zie ook Wisseltentoonstelling stootjukken.

Spoorwegmuseum Utrecht, 11 februari 2009. Loc SS 326 uit 1881.

Spoorwegmuseum, 21 juni 2009. Deze Thomas the Tank Engine is in 1937 gebouwd door Hunslet in Leeds. Oorspronkelijk was het een Saddle Tank. De loc heeft jarenlang op een kinderspeelplaats gestaan. De huidige eigenaar woont in Cardiff; hij toert ermee rond, samen met een vriend die een dieplader bezit. Foto Rienk Nauta.

Utrecht, 22 januari 2010. Treinstel 114 in het Spoorwegmuseum. In Blerick is het treinstel keurig geplamuurd en geschuurd. Onlangs is het overgebracht naar het museum. Hier zal het, temidden van het publiek, rood worden geschilderd. Het treinstel zal ook worden ingezet als Heimwee Express.

Utrecht, 22 januari 2010. Het Spoorwegmuseum bezit al veel langer een andere DE3: het vooroorlogse dieseltreinstel 27. Ooit was de museumdirectie van plan om van dit treinstel slechts een koprijtuig te bewaren, en nu heeft het museum opeens twee van die lange treinstellen in huis. Jammer genoeg zal de NS 27 niet dienstvaardig worden gemaakt.

Spoorwegmuseum, 16 mei 2010. De Arend - replica van de oudste Nederlandse stoomlocomotief - is weer eens onder stoom gebracht. Over het breedspoor rijdt de trein honderd meter heen en weer. Bekijk het filmpje.

Spoorwegmuseum, 16 mei 2010. Symfonie van een Sik, een beschilderde Plan T en een rangeerstoplantaarn.

Royal Class in het Spoorwegmuseum (april-september 2010)

Het Spoorwegmuseum is in 2005 na een grondige verbouwing heropend en vierde dit eerste lustrum in 2010 met Royal Class, vorstelijk reizen. Voor het eerst in de geschiedenis waren koninklijke rijtuigen uit heel Europa in één tentoonstelling te zien. Na een vorstelijke ontvangst in de koninklijke wachtkamer van het museum werden de bezoekers over een rode loper langs de tentoonstelling geleid. Acteurs namen de bezoekers mee langs de geschiedenis van vorstelijke dynastieën en vertelden de verhalen van hun vele treinreizen.

Van het Nederlands koningshuis waren aanwezig de koninklijke salonrijtuigen van koningin Juliana en prins Bernhard (Sr8 en Sr9) en het huidige rijtuig van koningin Beatrix (Sr10). Musea uit heel Europa hadden hun topstukken uitgeleend aan Het Spoorwegmuseum. Bezoekers konden de rijtuigen zien van de Engelse koningin Adelaide (1842), de Portugese koningin Maria Pia (uit 1858, de complete trein), een paneel van de hoftrein van keizerin Elizabeth (beter bekend als Sissi, 1858), de meubels van de koninklijke trein van de Beierse koning Ludwig II (rond 1860), het interieur van het tsarenrijtuig van tsaar Alexander II (1870), de rijtuigen van koning Christiaan IX van Denemarken (1871), de Engelse koning Edward VII (1902), aartshertog Franz Ferdinand van Oostenrijk-Hongarije (1910), koning Albert I van België (1912), de Zweedse koning Carl Gustav (1930) en koning Boris van Bulgarije (1938).

Dringen bij On traXS

Van 25 t/m 27 februari 2011 vond in het Spoorwegmuseum het jaarlijkse evenement On traXS plaats.

Ik ben op vrijdagochtend even wezen kijken en toen was het al ongezellig druk. Door de onhandige logistiek (pendeltrein in het midden van het museum, kaartverkoop in het hoofdgebouw, ingangscontrole aan de andere kant van het museum) sta je met een beetje pech drie keer in de rij, waarvan twee keer in de regen. En dat voor het duurste spoorwegmuseum van Europa. Er is ook lang niet zo veel te zien als bijvoorbeeld op Eurospoor, en al helemaal niet voor kinderen, want de meeste banen staan te hoog.

Ik maakte een foto van een aardig diorama van de RTM-halte Strien. We zien hier een stoomloc met een goederentrein, en het Franse tramstel van de RTM.

www.ontraxs.com

Spoorwegmuseum, 25 februari 2011. Model van NBDS-loc 31. De sneltreinlocs van de NBDS (30-36) zijn gebouwd vanaf 1908. Aan hun kleur dankten ze hun bijnaam "Blauwe Brabanders". Ze waren bestemd voor de mailtreinen van Vlissingen naar Duitsland, maar hier kwam bij het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog een eind aan. Na het opheffen van de NBDS gingen de locs over naar de SS. De laatste loc, gebouwd in 1920, kwam direct bij de SS in dienst en heeft dus geen NBDS-nummer meer gehad. Bij de NS werden de acht locs genummerd 3501-3508. Ze deden toen voornamelijk dienst voor lichte personentreinen. De laatste machines werden in 1946 afgevoerd.

Spoorwegmuseum, 16 maart 2011. Oersik 103.

Spoorwegmuseum, 14 mei 2011. Plan U of TT?

Spoorwegmuseum, 21 april 2011. Een van de twee knoppenstelkasten die ooit werden gebruikt op de Watergraafsmeer.
De wagens die over de rangeerheuvel werden geduwd rolden door de zwaartekracht naar beneden. De man achter de knoppenstelkast had tot taak om op tijd de wissels in de juiste stand te leggen, zodat de wagens op het gewenste spoor terecht kwamen. Deze kasten zijn na de oorlog gebouwd door Machinefabriek Alkmaar, waarbij onder andere Jaap Altena een rol heeft gespeeld. De knoppenstelkast in het museum doet nu dienst als rangeerspel.

Calamiteitenweekend in het Spoorwegmuseum

Hoe zorgen de spoorwegen ervoor dat het spoor veilig blijft en wat gebeurt er bij een spoorongeval? Wat doe je met een ontspoorde trein? Hoe worden de rails gecontroleerd of gerepareerd? Met wat voor treinen worden werkzaamheden uitgevoerd?

In het Spoorwegmuseum waren in het weekend van 22/23 oktober diverse treinen te zien die bij onderhoud, reparatie en inspectie worden ingezet. Allerlei demonstraties en presentaties gaven een interessant kijkje achter de schermen van het spoor. Dit weekend kwam tot stand dankzij de medewerking van ProRail, Strukton, BAM Rail, VolkerRail, NedTrain en de Veiligheidsregio Utrecht (VRU). En een heel klein beetje van Langs de rails.

Utrecht, 23 oktober 2011. Tijdens het Calamiteitenweekend werd onder andere uitleg gegeven over de NX-beveiliging van Den Bosch, gebaseerd op informatie van mijn website. Leuk om te zien dat in elk geval een deel van het NX-tableau van dit station bewaard is gebleven. (Dit is niet het oorspronkelijke tableau uit 1950, maar de tweede versie uit 1964.)

Spoorwegmuseum, 23 oktober 2011. Loc 1010 op een speciale manier en profiel gefotografeerd. Dit lijkt vervormd maar dat is het niet; zo zie je de locomotief als je er vlak voor staat. Alleen in het echt gaan je hersens het beeld corrigeren.

vorige       start       omhoog