Spoorwegmuseum 2012-2017

Zie ook het thema NS-jubileum 2014 (175 jaar).



Suske en Wiske Fanclubdag in het Spoorwegmuseum, zaterdag 17 maart 2012. Striphelden Suske en Wiske vierden samen met Lambik, tante Sidonia, Jerommeke en Professor Barabas het 25-jarig bestaan van de Fameuze Fanclub. Op de Arend zien we ook de toenmalige museumdirecteur Paul van Vlijmen.


Bunnik, 8 april 2012. Lima-model van de VT 12.6 (Märklin-versie). In de achtergrond treinstel 114 als Heimwee Express.
(live gefotografeerd, geen fotobewerking)


Bunnik, 11 mei 2012. In het weekend van 12 en 13 mei zou de Heimwee Express rijden met twee locomotieven en enkele historische rijtuigen. Loc 1656, die door het publiek nog niet met heimwee zal worden geassocieerd, rijdt dit keer ook mee.


Spoorwegmuseum, 13 mei 2012.


Spoorwegmuseum, 13 mei 2012. Loc 673 na de behandeling door Hugo Kaagman. Dat is niet de man op de loc, want dat is gewoon Marcel van de Werkgroep Materieel.


Utrecht, 5 augustus 2012. Een week lang stond het Spoorwegmuseum in het teken van Chuggington. We kenden al de antropomorfe treinen van Thomas en zijn vriendjes. Bij Chuggington gaat het om canismorfe treinen: een soort hondjes.


Marie-Anne Asselberghs

NRC Handelsblad, 16 januari 2013. Marie-Anne Asselberghs was een dochter van Henri Asselberghs, de eerste directeur van het Spoorwegmuseum. Later werd zij directeur, totdat ze werd opgevolgd door Paul van Vlijmen. Op 15 januari 2013 is ze overleden.

In memoriam

Tante Trein, maar o wee als je haar zo noemde (NRC Handelsblad, 2 februari 2013)



Nederlandsch Spoorwegmuseum. Blanco notitieboekje met het portret van George Stephenson.

Dit boekje komt uit de nalatenschap van mevrouw Asselberghs. Zij wilde na haar terugtreden als directeur niets meer met het museum te maken hebben. Haar persoonlijke collectie is versnipperd geraakt en is bij verschillende handelaren terecht gekomen. Op een beurs heb ik een paar boekjes gekocht. Ook via Marktplaats heb ik geprobeerd wat dingen te kopen, maar de betreffende handelaar reageerde daar vreemd op.


Met de groeten van Trijn. Spoorwegen op oude ansichtkaarten. Samengesteld door Marie-Anne Asselberghs, directrice van het Spoorwegmuseum. Bigot & Van Rossum, Blaricum 1971. ISBN 9061340632.

Gesigneerd door de auteur.



30 maart t/m 1 september 2013: Sporen naar het front

In het kader van 300 jaar Vrede van Utrecht organiseert het Spoorwegmuseum de tentoonstelling ‘Sporen naar het front’. De tentoonstelling laat zien welke invloed de spoorwegen hadden op de manier van oorlogvoeren en hoe de verschillende treinen werden ingezet bij gewapende conflicten. Over de rol die de spoorwegen speelden bij de ontwikkeling van steden, economie en mobiliteit is veel geschreven. Dat de spoorwegen ook een revolutie in de oorlogsvoering veroorzaakten, is veel minder bekend. Veldslagen tussen vijandelijke legers konden door de aanvoer van manschappen, wapens en voedsel veel langer duren, zich op meerdere fronten tegelijk afspelen en een grootschaliger karakter krijgen. Aan de hand van een aantal thema’s vertelt ‘Sporen naar het front’ het verhaal over de rol die de trein in oorlogstijd heeft gespeeld, van de Amerikaanse burgeroorlog, de Eerste en Tweede Wereldoorlog tot de Koude Oorlog. De tentoonstelling ‘Sporen naar het front’ omvat een aantal grote bruiklenen, waaronder treinen en materieel uit Engeland, Duitsland, Servië en Slowakije.

Meer over de tentoonstelling "Sporen naar het front".



Spoorwegmuseum, 3 mei 2013. Locs 162 (WD 70033) en 508 (WD 70269) tijdens "Sporen naar het front".


Op zaterdag 25 mei 2013 brachten de Vrienden van het Spoorwegmuseum een bezoek aan de Maasvlakte. Ze maakten gebruik van de Blokkendoos van het museum, die op een deel van het traject assistentie kreeg van een dieselloc. Foto Jan de Kroon.


Blerick, 19 oktober 2013. Blauwe Engel 41 wordt overgebracht naar het Spoorwegmuseum. Rode Duivel 114 doet zijn best om te laten lijken dat dit erg veel moeite kost. Foto Ruben Derks.


Goedgekeurd

Spoorwegmuseum, 25 mei 2013. Even de nieuwe attractie getest: De Vuurproef. Vooraf een aardig filmpje met Rutger Hauer, daarna een dollemansrit in een fantasietrein. Goedgekeurd. www.vuurproef.nl


Afgekeurd

Wereld 3 in het Spoorwegmuseum

Rit door het duister. De "wereld" waarin twee stoomlocs staan ingemetseld, is ontworpen door een decor­ontwerpster van de NOS. Ik heb een dvd waarop je haar tevreden ziet rondlopen, alles rustig bekijkend. Ze geeft er totaal geen blijk van dat de bezoekers dat niet kunnen. Die worden in het donker in een karretje rondgereden, en krijgen af en toe een paar seconden lang de tijd om iets in zich op te nemen, voordat het licht weer uitgaat. Net als de televisie zeg maar.

Dit filmpje is opgenomen met een infraroodcamera op 18 september 2010. Aan het eind klinkt een Wilhelm Scream.




Agenda van het Spoorwegmuseum voor het jaar 2014.



Spoorwegmuseum Utrecht, 24 januari 2014.


Spoorwegmuseum, 1 augustus 1970 en 14 februari 2014. Loc 2 van de Rijnlandsche Stoomtramweg-Maatschappij (RSTM). Gebouwd in 1881 door de firma Merryweather in London. Met vier andere locs van dit type deed ze dienst op de tramlijn Leiden-Katwijk. Later verhuisde ze naar de lokaaldienst Haarlem-Heemstede van de Noord-Zuid-Hollandsche Tramweg-Maatschappij (NZHTM). In 1932 ging ze uit dienst. Dankzij de NVBS is deze loc bewaard gebleven. In 1966 is ze, teruggebracht in de oorspronkelijke staat, geschonken aan het Spoorwegmuseum. In 2017 is ze overgebracht naar de SHM in Hoorn. Het is de oudste nog bestaande tramlocomotief van Nederland.


Utrecht, 14 februari 2014. Vrienden van het Spoorwegmuseum. Deze dag voor de laatste keer als vriend, want de vriendschap wordt duur betaald.


Almelo, 24 mei 2014. De Vrienden van het Spoorwegmuseum maakten hun jaarlijkse rondrit, dit keer door het oosten van het land. Op Bedrijvenpark Twente poseert het treinpersoneel voor loc 1202 en een aantal historische rijtuigen. De uniformen vertegenwoordigen evenzovele vroegere functies: van hoofdstationschef tot tractieopzichter, conducteur en perronopzichter. Foto Edward Bary.


Spoorwegmuseum, 28 maart 2014. De Fyra heeft een passend plaatsje gekregen in het museum. Foto Rienk Nauta.


Driebergen en Utrecht, 16 juli 2014. Loc 6441 met een trein op weg naar het Spoorwegmuseum. Onder het dekzeil bevindt zich de Adler van het Verkehrsmuseum Nürnberg, die enige maanden in Utrecht te zien zal zijn. Foto's Jordy Kronenburg en Marc Kessen.


Spoorwegmuseum, 24 juli 2014. In de nagebouwde kolenmijn is een nagemaakte kanarie te zien. Mijnwerkers namen zo'n beestje mee naar beneden als ze aan het werk gingen. De kanarie moest waarschuwen voor koolmonoxide en voor mijngas. Dat deed hij eenvoudig door van zijn stokje te vallen. De mijnwerkers wisten dan wat ze moesten doen: direct wegwezen. De kanarie zat in een kooitje dat hoog werd opgehangen. Het ontplofbare mijngas (methaan) is namelijk lichter dan lucht en stijgt omhoog. Het giftige koolmonoxide is zwaarder dan lucht, dus voor de zekerheid zou je ook nog een kanarie op de grond moeten hebben. De kanarie in de kolenmijn wordt ook als metafoor gebruikt.


Iconen van het spoor. Frederik Willem Conrad, spoorweg­pionier. Tentoonstellingsmagazine uit 2014, uitgegeven door het Spoorwegmuseum ter gelegenheid van 175 jaar spoor.

Conrad wordt gezien als de grondlegger van de Nederlandse spoorwegen. In dit magazine wordt dit door conservator Jos Zijlstra goed beschreven. In het museum zelf was het aan Conrad gewijde gedeelte helaas wat kinderachtig opgezet. Gelukkig waren in het museum ook een aantal prachtige iconen te zien, bestaande uit diverse buitenlandse stoomlocs uit de begintijd van de spoorwegen.

 

On traXS

Spoorwegmuseum, 6 maart 2015. Een bezoekje aan On traXS!, de jaarlijkse presentatie van een aantal modelbanen. Zoals dit diorama van de Orange River & Portland Railroad.


Heimwee Express

Elk tweede weekend van de maand rijdt de Heimwee Express. Een historische trein van het Spoorwegmuseum maakt dan een slag naar een plaats in de omgeving. Aanvankelijk waren dat Maarsbergen of Hilversum, tegenwoordig Amersfoort. Ik reed op 12 april 2015 weer een keer mee.


Utrecht, 12 april 2015. De voormalige stationschefwoning van Bilthoven moest plaatsmaken voor de aanleg van een verkeerstunnel. Gelukkig is het monumentale gebouwtje bewaard gebleven. Althans, er is een kopie gebouwd op het terrein van het Spoorwegmuseum. Hierbij zijn originele elementen hergebruikt zoals kozijnen, de trap en de veranda. Op 30 mei is het officieel geopend. Het gebouwtje is te huur voor bijeenkomsten.


Spoorwegmuseum Utrecht, 2 oktober 2015. Museumtreinstel 273 poseert voor een staatsieportret.


Tour de France 2015

Parijs is nog ver, Nederlanders in de Tour

16 april t/m 26 juli 2015 in het Spoorwegmuseum

De Tour de France van 2015 begint in Utrecht, met twee etappes op 4 en 5 juli. Treinen en wielrennen hebben op het eerste gezicht niet veel met elkaar te maken. Maar dat de Tour de France dit jaar praktisch voor de deur van het museum langs trekt, is aanleiding geweest op zoek te gaan naar de link tussen fietsen en het spoor.

Op de tentoonstelling komen verhalen aan bod over frauderende renners die het parcours niet fietsend maar met de trein aflegden, of die op weg naar de gele truin werden gestuit door gesloten spoorbomen. Verder aandacht voor de Locomotiefploeg van Kees Pellenaars, de 'posttrein' van TI Raleigh en de bus van een bordeel in de Tour. Er zijn onder andere fietsen, wielershirts en foto's van Nederlandse tourhelden te zien. Ook zijn er historische beeld- en geluidfragmenten te zien en te horen.


Spoorwegmuseum, 17 juli 2015. Geen idee wat het met treinen te maken heeft, maar het Spoorwegmuseum vond het leuk om aandacht te besteden aan de Tour de France. Er hangen grote foto's van wielrenners, er staan wat tv-schermen met zwartwitbeelden, er zijn een paar fietsen en volgauto's ingevlogen - en niet te vergeten een historische bordeelbus. Het geheel is gepavoiseerd met Franse vlaggen. Het enige wat ontbreekt zijn mannen met alpinopet en een stokbrood onder hun arm.


Directiewissel Spoorwegmuseum

Paul van Vlijmen is opgevolgd door Marten Foppen. Een van hun illustere voorgangers was Marie-Anne Asselberghs.

Directeur Paul van Vlijmen verlaat Het Spoorwegmuseum

Na 27 jaar werken voor Het Spoorwegmuseum verlaat directeur Paul van Vlijmen per 31 oktober 2014 het museum. De heer Van Vlijmen wordt vanaf dat moment directeur van de Stichting Defensiemusea.

Onder leiding van Paul van Vlijmen heeft Het Spoorwegmuseum een aantal belangrijke mijlpalen gerealiseerd waarbij de grote vernieuwing van 2005 de meest in het oog springende is. Met het baanbrekende museumconcept rond de vijf werelden van het spoor en als rode draad educatie door vermaak, zette Paul het museum nationaal en internationaal op de kaart als vooruitstrevend, vernieuwend en avontuurlijk.

Engelhardt Robbe, voorzitter van de Raad van Toezicht van Het Spoorwegmuseum: “Paul van Vlijmen heeft een sterk stempel gedrukt op het museum. Beginnend met de verbouwing in 1989 ter ere van 150 jaar spoorwegen, de opening van het vernieuwde museum in 2005 en recent nog met de prijswinnende attractie De Vuurproef. In de 27 jaar dat Paul bij het museum werkte organiseerde hij spectaculaire tentoonstellingen zoals Royal Class en Sporen naar het front en succesvolle evenementen als Winter Station. Paul laat een springlevend en financieel gezond museum achter waar jaarlijks ca 350.000 bezoekers genieten van de vele mooie verhalen over de trein. Als een directeur met het statuur van Paul van Vlijmen vertrekt kunnen we dat alleen maar betreuren, maar wij danken hem voor de vele jaren dat we van zijn inspirerende aanwezigheid, zijn inzet en zijn betrokkenheid mochten profiteren en wij wensen Paul heel veel succes in deze eervolle nieuwe functie.”

Over Paul van Vlijmen
Paul van Vlijmen is sinds 1987 werkzaam voor Het Spoorwegmuseum, oorspronkelijk als conservator en projectleider en vanaf 1989 als directeur. Naast zijn werk voor het museum is Paul ook bestuurslid van de Museumvereniging, bestuurslid van de Stichting Kikker, lid Raad van Toezicht van het Drents Museum en lid van de Raad van Advies bij ProDemos.

Persbericht Spoorwegmuseum, 20 augustus 2014

Nieuwe directeur Marten Foppen: "Een prachtig product"

Het Spoorwegmuseum krijgt op 20 april 2015 een nieuwe directeur: Marten Foppen. Hij volgt Paul van Vlijmen op, die directeur is geworden van de Stichting Defensiemusea.

Marten Foppen (40 jaar) was directeur van het Dolfinarium in Harderwijk. Voordat hij bij het Spoorwegmuseum solliciteerde, ging hij als gewone bezoeker een keer kijken. In het blad Dienstmededeling van het Spoorwegmuseum vertelt hij: "Ik was gelijk verliefd. Dat begint al bij het Maliebaanstation, wat een prachtig product denk je dan."

Hoezo 'product'? Managers noemen tegenwoordig alles maar een product. Je kunt geen treinkaartje meer kopen, dat heet nu een 'reisproduct'. Ik ken Marten Foppen verder niet, dus van mij krijgt hij het voordeel van de twijfel, maar ik had liever dat hij had gezegd "Wat een geweldig museum". Of desnoods: "Wat een suf museum, daar ga ik wat moois van maken."

Jaren geleden ben ik een keer in het Dolfinarium geweest. Wat een grappige producten zwemmen daar rond!


Het Spoorwegmuseum als feesttent

Paul van Vlijmen maakte er een pretpark van, zijn opvolger Marten Foppen ging in december 2015 nog een stapje verder: het museum als feesttent.

Allerhande Kerstfestival
Het Spoorwegmuseum is afgehuurd door Albert Heijn. Op 11, 12 en 13 december 2015 is het museum alleen toegankelijk met speciale kaartjes. Op 7, 8, 9, 10, 14, 15 en 16 december is het museum gesloten in verband met de opbouw- en afbouw­werkzaamheden. allerhandekerstfestival.nl

Reactie van het Spoorwegmuseum
Ik heb contact gehad met het Spoorwegmuseum over dit Allerhande Kerstfestival. Mijn vraag aan de directie: "In december is het museum volgens de site enkele dagen gesloten. Onder 'enkele dagen' versta ik twee of hoogstens drie dagen, niet anderhalve week. Ik vind dat vreemd, vooral omdat dat voedselfestijn helemaal niets met spoorwegen te maken heeft. Gaat dit een trend worden? Verpretparkisering in stroomversnelling? Nieuw beleid van de nieuwe directeur? Zie ook de uit de hand gelopen commerciële activiteiten van het Wereldmuseum in Rotterdam."

Op 5 november ontving ik dit antwoord: "(...) als niet-gesubsidieerd museum moeten (we) zorgen voor voldoende inkomsten. Inkomsten die direct ten goede komen aan het onderhouden en tonen van de collectie. Inderdaad betekent dit dat we hiervoor soms concessies moeten doen. In dit geval betekent dit dat we voor de op- en afbouw van het Allerhande Festival dicht moeten, tijdens het festival hopen we veel nieuwe bezoekers te trekken die kennis kunnen maken met Het Spoorwegmuseum."

Pasar Perron
Het Spoorwegmuseum heeft zestien jaar lang een 'Pasar Perron' georganiseerd. Het museum was dan gewoon geopend, alleen moest je je een weg banen langs kraampjes met Indonesische spullen en lekkernijen. Aanleiding voor dit jaarlijkse festijn, met filmvoorstellingen, kookshows, demonstraties en een markt, was de schenking van de Bergkoningin (Sri Gunung). Het Spoorwegmuseum kreeg die stoom­locomotief begin jaren tachtig van de Indonesische regering. "Voortaan moeten evenementen in het museum een duidelijkere link met treinen hebben en een breder publiek trekken," aldus een woordvoerder van het museum in 2010. Die Indonesische stoom­locomotief was inmiddels ook al weggemetseld in een kermisattractie.


"Een prachtig product", gefotografeerd op 12 april 2015.


'Een prachtig product, maar het kan altijd beter'

Inmiddels ben ik een half jaar aan het werk in Het Spoorwegmuseum en ik kan zeggen: het bevalt me zeer goed! (...) En zoals ik al eerder zei, Het Spoorwegmuseum is een prachtig product. Maar het kan altijd beter! (...) Met het Allerhande Kerstfestival hebben we een groot evenement binnen gehaald dat goed past bij het museum. Foodfestivals zijn momenteel erg populair en op deze manier liften we mee op deze trend. (...) We zijn nu 10 jaar open sinds de verbouwing en je kunt zeggen dat we last hebben van de wet van de remmende voorsprong. Alles om ons heen ontwikkelt zich, en als we over 10 jaar nog een rol van betekenis willen spelen dan moeten we niet stil blijven zitten. Met het Management Team werken we aan een lange termijn visie die Het Spoorwegmuseum klaar moet maken voor de toekomst. Belangrijk hierin is dat we het bestaande product verbeteren.

Holle managementpraat: "meeliften op een trend", "alles om ons heen ontwikkelt zich", "wet van de remmende voor­sprong". Citaten van directeur Marten Foppen in het personeelsblad Dienstmededeling, oktober 2015.


Spoorwegmuseum Utrecht, 2 oktober 2015. Veel museumobjecten zijn te zien in 'Loods Nijverdal', een voormalige goederenloods. Het spoorwegmuseum in York heeft ook zo'n gemaakt-rommelige loods, alleen is die zo groot dat het hele Utrechtse museum erin zou passen.


Heimwee Express gestopt

De maandelijkse nostalgische rit met een museumtrein:'De Heimwee Express', zal in 2015 en 2016 niet doorgaan. Eventuele mogelijkheden worden door Het Spoorwegmuseum in 2016 onderzocht, om de Heimwee Express zo optimaal mogelijk aan te kunnen gaan bieden aan onze bezoeker.

Aldus, in onbeholpen Nederlands, een mededeling op de site van het Spoorwegmuseum. Ik las dit bericht op 17 november 2015. De vrijwilligers van het museum, zonder wie de Heimwee Express nooit zou kunnen rijden, bleken toen nog van niets te weten. Inmiddels is bekend dat men de exploitatiekosten (75.000 euro per jaar) te hoog vindt. Ook zouden reizigers de rit te lang vinden. Het museum wil nu wat anders gaan verzinnen.


Spoorwegmuseum Utrecht, 24 februari 2016. Koninklijke rijtuigen Sr 8 en Sr 9. Beide rijtuigen werden gebouwd in de jaren 30. In de jaren 50 werden ze verbouwd tot salonrijtuig, om dienst te doen in de koninklijke trein. In 1993 gingen ze uit dienst en werden ze overgedragen aan het museum.


Spoorwegmuseum Utrecht, 24 februari 2016. Maquette van Amsterdam CS en omgeving anno 1889. Het model van het stationsgebouw is in de jaren 80 gemaakt door studenten van de TU Delft, ter gelegenheid van de toenmalige verbouwing van dat station. In het Spoorwegmuseum is hier een modelbaan omheen gebouwd door MK modelbouwstudio van Maykel Kastelijn. Links de ronde locloods. Op de voorgrond het toenmalige hoofdgebouw van de HSM (dat pand aan de Droogbak bestaat nog steeds). Het gele gebouw daarachter is het tijdelijke houten station an Amsterdam. De maquette werd officieel gepresenteerd tijdens On traXS (11 t/m 13 maart 2016). Na wat aanloopproblemen - een loc uit een verkeerd tijdperk, treinen die niet meer tevoorschijn kwamen, deuren die voor bezoekers gesloten bleven - lijkt het kijkspel nu op orde.


Spoorwegmuseum Utrecht, 24 februari 2016. Elektrische perronkar. Sturen met je voeten, snelheid regelen en remmen met de hand. In de achtergrond het grote blauwe bord uit de stationshal van Utrecht CS. Deze centrale halaanwijzer, gemaakt door de firma Krone uit Duitsland, heeft 23 jaar dienstgedaan. In oktober 2011 kwam hier een eind aan. Helaas bleek het niet mogelijk om het bord in werkende staat te presenteren in het museum. De 322 cassettes met elk 64 plastic paletten zullen we dus nooit meer horen ratelen. Hoewel: voor de iPad is een app verkrijgbaar waarin dit blauwe bord figureert.


Koffie en sigaren in de trein

Spoorwegmuseum, 25 maart 2016. Dit koffiekarretje ken ik al sinds ik in het museum kom. Ik heb me altijd verbaasd over de prijs van de koffie: 34 cent. Dat is een onhandig bedrag om af te rekenen met haastige reizigers: drie dubbeltjes en vier losse centen. Of misschien dacht men: die reizigers geven een dubbeltje en een kwartje en zeggen "laat die cent maar zitten". En dat was dan de fooi voor de man achter het karretje.

Toen ik eind jaren 70 in Amsterdam werkte, stond er op het perron van Utrecht een koffiekarretje met een altijd wat mopperend mannetje. Hij stond vaak op een groot stuk karton tegen de optrekkende kou. Bij hem kocht ik mijn ontbijt: zwarte koffie en een broodje kaas dat was gemaakt van gerecyclede treinkaartjes. En dan de trein in: eerste klas in zo'n degelijke Plan E. Daar stak ik een sigaar op die precies zo lang duurde als de treinreis. Forensen kon leuk zijn!


Utrecht, Spoorwegmuseum, 11 maart 2016. Loc 1312, met daarachter onder andere een rijtuig Plan W.


Tussen Houten en Utrecht Lunetten, 21 april 2016. Museummaterieel wordt overgebracht van de loods in Blerick naar het Spoorwegmuseum. Trekkracht is DB-loc 6417, daarachter een DDM1-rijtuig, het Blokkendoosstel en loc 1201. Loc 1201 van de KLOK zal voor een langere periode worden tentoongesteld in het museum. Stills uit filmpje.


Spoorwegmuseum, 21 april 2016. In deze cabine kunnen bezoekers zich vermaken met een machinistensimulator. De wegklappende beschermdeksel is nog aanwezig; bij de echte Sprinters is deze verwijderd. Vuil, sneeuw en ijs neemt men tegenwoordig voor lief. Meer over deze en andere cabines.


Spoorwegmuseum blijft leuk

Spoorwegmuseum Utrecht, 12 augustus 1988 en 13 juli 2016. In 1954 is het museum aan de Maliebaan geopend, in 1959 was mijn eerste gedocumenteerde bezoek. Ik moet er inmiddels een paar honderd keer zijn geweest. Meestal maar een uurtje (soms alleen om even te pissen), maar het blijft leuk.


Spoorwegmuseum Utrecht, 13 juli 2016. Ik kwam de grote hal inspecteren die opnieuw is ingericht en waarin de spoorweggeschiedenis op "interactieve" wijze tot leven wordt gebracht. Bij dat woord gaan bij mij de alarmbellen rinkelen. "Interactief" betekent meestal dat zogenaamd saaie objecten plaatsmaken voor aanraakschermen en panelen met knoppen en lampen. Dit vanuit het misverstand dat je hiermee jeugdige bezoekers, met een spanningsboogje van anderhalve minuut, voor je museum kunt interesseren. Een goed museum is nu eenmaal saai. Daar blijven mensen naartoe komen - kijk maar naar mij. Maar ik moet zeggen dat het me heel erg meeviel. Nog steeds de vertrouwde oude treinen, alleen een beetje anders opgesteld. Het enige wat uit de toon valt is het gele dubbeldekkerrijtuig. Treinen die nog in de normale dienst rijden horen niet in het museum. Dat zei ik ook toen conservator Jos Zijlstra mij om mijn mening vroeg. Daar had ik een punt, zei hij, maar de meningen hierover zijn verdeeld.

Nieuw is het interactieve kookeiland. Op de afzuigkap zit een nummerplaat van loc 1313. De stationsklok staat stil; voor eten moet je de tijd nemen.


Spoorwegmuseum Utrecht, 13 juli 2016. Hondekop 386 vergezeld van drie hondekoppen. Hoe leuk is dat?


Spoorwegmuseum Utrecht, 13 juli 2016. Gedicht van Drs. P.


Bezoek aan de catacomben van het Spoorwegmuseum

Een bezoek aan twee ingemetselde stoomlocomotieven

Vijftig leden van de vereniging "Vrienden van het Spoorwegmuseum" waren op woensdagavond 16 november 2016 te gast in het museum. Zij konden een kijkje nemen in "Wereld 3", waar je normaal alleen via een in het donker rijdend karretje kunt komen. Hoofddoel was natuurlijk loc 6317, die daar inmiddels al meer dan tien jaar in is weggestopt, net als een fraaie andere stoom­locomotief.

De avond begon met een presentatie door Martin van Oostrom - auteur van boeken over diverse locomotiefseries, waaronder de 6300 - en Remmo Statius Muller - wandelende stoom­locomotief-encyclopedie. Zij vertelden iets over de geschiedenis van de serie 6300 en van de sneltreinvariant: de serie 3900. Dat waren de grootste stoomlocomotieven die NS ooit heeft gehad. Ze zagen er ook stoer uit, maar vergeleken met buitenlandse soortgenoten uit dezelfde periode leverden ze bescheiden prestaties. Zelfs de bewering van de toenmalige NS-directie dat de 6300 de zwaarste tenderloc van Europa was, werd door Martin en Remmo met voorbeelden ontkracht.

Ondertussen werd van de stokers het uiterste gevergd: de vuurkist was zeer gulzig. De NS bleek weinig oog te hebben voor de werkomstandigheden van het personeel. Zo werd het idee om de vloer van de kolenbak in de tender van de 6300 schuin te leggen, zodat de stoker de achterste kolen niet met de schop naar voren hoefde te halen, niet gehonoreerd omdat dat te veel geld zou kosten.

Na deze presentatie konden we in kleine groepen Wereld 3 bezoeken.


Spoorwegmuseum, 16 november 2016. Loc 6317 is voor de bezoekers van het museum maar enige seconden te zien, vanuit een door het donker rijdend karretje. Een select gezelschap "Vrienden van het Spoorwegmuseum" kon er op deze avond iets langer naar kijken.


Het nadeel van een karretje

In het boek "Met een valies vol dromen", dat in 2005 verscheen, wordt aandacht besteed aan de grote verbouwing van het Spoorwegmuseum. Daar staan ook interviews in met de ontwerpers van de vier "Werelden".

Hester Kloosterboer, decorontwerpster bij het NOB, tekende voor Wereld 3. Zij brengt perfect onder woorden wat er fout is aan haar ontwerp: "Dat is het voordeel als je mensen in een karretje zet. Je kunt makkelijk de kijkrichting bepalen. Op de seconde precies regisseer ik wat zij zien, horen en voelen. Zo probeer je de zintuigen zoveel mogelijk te manipuleren."

Maar dat is dus wat een museumbezoeker nu juist niet wil. Die wil in zijn eigen tempo zijn eigen zintuigen mani­puleren.

Bekijk ook dit filmpje van Wereld 3, opgenomen met een infraroodcamera.

Spoorwegmuseum, 16 november 2016. De "Bergkoningin", door Werkspoor gebouwd voor de Staatsspoorwegen in Nederlands-Indië. Naast de tender van deze loc staat de vroegere ketel van loc 3737.


Spoorwegmuseum, 16 november 2016. Ooit was het plan om behalve twee stoomlocomotieven ook een deel van een echte dieseltrein te gebruiken. Gelukkig is dat niet doorgegaan en is de originele DE3 nog steeds intact. In plaats daarvan is een knappe replica gemaakt.


Spoorwegmuseum, 16 november 2016. Sorry. Ik ben nu eenmaal een tikje narcistisch aangelegd.



Directeur Spoorwegmuseum opgestapt

Utrecht, 16 november 2016. Directeur Marten Foppen in de catacomben van het Spoorwegmuseum.

Marten Foppen, directeur van het Spoorwegmuseum, is begin april 2017 geschorst door de raad van toezicht van het museum. Hij werd beschuldigd van fraude en belangenverstrengeling. Hij zou museumgeld hebben gebruikt voor privéfeestjes; ook zou hij opdrachten hebben toegekend aan het bedrijf van zijn vrouw. Ook bij het Dolfinarium, waar Marten Foppen eerder directeur was, zijn onregelmatigheden rond facturen geconstateerd. Eind april werd bekend dat zijn arbeidsovereenkomst met het Spoorwegmuseum met wederzijds goedvinden per 1 juli 2017 is beëindigd. Tot deze datum neemt Marten Foppen verlof. Hij wilde zelf geen reactie geven op dit bericht. (Bronnen: NRC, De Stentor)


Nicole Kuppens interim-directeur Spoorwegmuseum

Het Spoorwegmuseum heeft Nicole Kuppens (1968) aangesteld als interim-directeur. Zij neemt de taken over van Maarten Foppen die op verdenking van fraude en belangenverstelling zijn functie heeft moeten neerleggen. Kuppens zal de komende negen maanden de leiding over het museum voeren. Na de zomer start de procedure voor het aan­stellen van een nieuwe directeur. Het is niet uitgesloten dat Kuppens deze functie behoudt.

Bron: www.museumactueel.nl/... (24 mei 2017)



Pinkeltje in het Spoorwegmuseum

In april 2017 verscheen het boek 'Pinkeltje in het Spoorweg­museum'. Veel ouder is het boek Pinkeltje in Madurodam.



Spoorwegmuseum, 11 februari 2017. Voor de jeugdige kijkers: op het perron staat een telefooncel.


Spot the Webmaster

Utrecht Maliebaan, 10 maart 2017. Tijdens mijn jaarlijkse bliksembezoek aan On traXS! werd ik op het perron betrapt door Jeroen Eekhof. Hij maakte de onderste foto voor de Spot the Webmaster Award.


Utrecht, 10 maart 2017. Materieel van het Spoorwegmuseum. De draaischijf lag vroeger bij het Duitse station Maagdenburg.



Heropening antieke blokpost in Spoorwegmuseum

Op 6 juni 1910 kwam in Elst de blokpost ‘Arnhemschestraat’ in gebruik langs de spoorlijn tussen Nijmegen en Arnhem. Tot 1918 was hier ook een halte en konden reizigers in het houten gebouwtje een treinkaartje kopen. Het gebouwtje, dat van 1910 tot 1980 dienst heeft gedaan, is geheel gerenoveerd en is sinds 2 september 2017 opengesteld voor publiek.

Kees van de Meene over blokposten

Spoorwegmuseum, 2 september 2017. Ter gelegenheid van de opening van blokpost Arnhemschestraat gaf Kees van de Meene een presentatie over blokposten en aanverwante onderwerpen. vimeo.com/232982200

Ook de Nationale Ziekenomroep besteedde aandacht aan de opening. Zie ook dit filmpje van het Spoorwegmuseum.

Blp Ahst

Spoorwegmuseum, 2 september 2017. Met een aantal andere vooraanstaande spoorkenners was ik uitgenodigd om de officiële opening van blokpost Arnhemschestraat bij te wonen. Het historische gebouwtje staat al jarenlang bij het museum, maar van binnen was er weinig aan te zien. Dankzij een bijdrage van de Vrienden van het Spoorwegmuseum heeft de post nu ook een levensecht interieur gekregen, compleet met bloktoestel. Foto Edward Bary.

P8 bij de Blp

Elst, 27 mei 1972. Loc 38 2383 tijdens een rondrit door Nederland. Rechts post Ahst (Arnhemschestraat), die tegenwoordig bij het Spoorwegmuseum staat. Foto Adriaan Pothuizen.


Zie ook:




vorige       start       omhoog