Meccano en Hornby

Ik heb in mijn jonge jaren veel met Meccano gespeeld, herstel: gebouwd. Ik had zelf een beetje, maar mijn oom Adrie had veel meer, ook tandwielen en dergelijke. Onder andere daardoor ben ik nogal handig geworden met mijn handen. Kom daar bij de jeugd van tegenwoordig maar eens om, met al die computerspelletjes. Het Meccano-concern maakte ook modeltreinen onder het merk Hornby. Die had ik niet, want ik reed Märklin.

Hilversum, najaar 1957. Mijn zusje Carina, ik met mijn metalen hijskraan, en mijn broertje Leo die een Meccano-kunstwerkje van mij aan het slopen is. De hijskraan, merk Triang, heb ik nog.

Stoomfestival Almere, 29 mei 2003. Meccano bestaat nog steeds! Een drie meter lange Big Boy,
en het stoomgemaal De Cruquius, beide bewegend.

Rob Beijersbergen bouwde begin 2006 deze Sik van Meccano. Inmiddels heeft hij nog een paar handels toegevoegd en kan het locje ook echt rijden, via een middenrail die voor de stroomvoorziening zorgt. Website home.wanadoo.nl/rbeyersb.

Bouwtekening van een versnellingsbak. Bron: Meccano Magazine, 1934.

Uit een advertentie van Hornby Trains. Bron: Meccano Magazine, 1934.

Haarlem, 30 augustus 2008. Modellen van de Dutch Hornby Railway Collectors Association (www.dutchhrca.nl). Tot in de jaren vijftig was schaal 0 (nul) gangbaar voor modelbanen. Daarna kwamen kleinere schalen in opkomst. Een nadeel van schaal 0 was dat je zelfs voor een bescheiden baan al een forse kamer nodig had. Ook waren de modellen niet zo nauwkeurig als tegenwoordig mogelijk is. De treinen bestonden uit beschilderd blik, en in de lengte werd er meestal flink gesmokkeld met de schaal, omdat de locs en rijtuigen anders te lang werden voor de scherpe bogen. Maar de modellen van bijvoorbeeld de Engelse fabrikant Hornby mochten er zijn. Halverwege de jaren vijftig hield deze fabrikant er mee op, maar inmiddels worden er weer nieuwe treinen op deze schaal gebouwd, door de firma ACE Trains (www.acetrains.co.uk). Op de onderste foto een loc van deze firma. Op de bovenste foto een model uit 1935 van de Burlington Zephyr, gebouwd door Western Coil & Electric.

Spoorwegmuseum Utrecht, 21 februari 2009. Modellen van het roemruchte merk Hornby, dat nog steeds bestaat. De Engelse schaal 00 is iets groter dan de gangbare schaal H0 (namelijk 1:76 resp. 1:87), maar qua spoorbreedte past het wel op elkaar. We zien onder andere een postrijtuig met een installatie om tijdens de rit postzakken uit te wisselen met de vaste wal, en een model van LNER-loc "Sir Nigel Gresley". Dit zijn oude modellen, uit de tijd dat Hornby nog met een drierailsysteem werkte. Rechtsonder een model van de Mallard, dat wordt aangedreven met echte stoom. In de tender zit een hoeveelheid water, genoeg om de loc z'n 20 minuten te laten rijden. Het water wordt elektrisch verhit. Dit model kan alleen rijden op een eigen baan, gevoed door een speciale transformator. Zeer prijzig maar wel bijzonder.

The driver of the L.N.E.R. "Pacific" locomotive in the background of this photograph is greatly interested in a discussion on the correct manner of lubricating the locomotive of a Hornby Pullman train. Photograph reproduced by courtesy of the Editor of the "L.N.E.R. Magazine." Bron: Meccano Magazine, 1934.

Meccano leverde niet alleen pedagogisch verantwoorde bouwdozen, treinen en scheikundesets,
maar ook speelgoed zoals dit machinegeweer. Leuk om cadeau te doen met de kerst. Bron: Meccano Magazine, 1934.

Modellen schaal 0, gebouwd door Meccano Paris: SNCF-loc BB 8051 en rijtuig WR 4218. Collectie Adriaan Pothuizen.

Famous Trains. Door Cecil J. Allen. Uitg. Meccano Limited, Liverpool 1928.

In boekvorm gebundelde heruitgave van artikelen die in het Meccano Magazine zijn verschenen. Het idee was dat er meer delen zouden verschijnen, maar bij dit ene boek is het gebleven. Hierin worden dertien beroemde treinen beschreven die werden gereden door de vier grote spoorwegmaatschappijen uit die tijd: de LNER, GWR, LMS en SR. Dit boek wordt zelden aangetroffen met het bijbehorende stofomslag.

vorige       start       omhoog