Verboden voor paard en wagen. Dresden, 29 september 1979. Lissabon, 29 augustus 2006 (foto Kees Hazevoet).
|
Mensen klagen weleens dat er zo veel auto's zijn. Maar stel je voor dat de auto nooit was uitgevonden. Dan stonden we nu allemaal met paard en wagen in de file! |
|
|
|
Verboden voor paard en wagen. Dresden, 29 september 1979. Lissabon, 29 augustus 2006 (foto Kees Hazevoet). |
|
Een auto is in feite niet meer dan een wagen zonder paard. En treinen werden aanvankelijk ook door paarden getrokken. Vandaar dat stoomlocomotieven de bijnaam "ijzeren paard" hebben gekregen. Het lag voor de hand om de kracht van auto's en locomotieven te vergelijken met die van paarden. Als eenheid van vermogen heeft men dan ook lange tijd de paardekracht (pk) gebruikt. In het Duits noemt men dat Pferdestärke (PS), in het Engels kent men de horse power (HP), en in het Frans heeft men het zelfs over Cheval Vapeur (CV), wat letterlijk vertaald "stoompaard" betekent. |
|
|
Kaldenkirchen, 13 augustus 2006. De Franse afkorting voor stoompaard (Cheval Vapeur) vind je terug in de bijnaam van deze populaire auto's: de 2CV (Deux Chevaux Vapeur). Dit betekent niet dat deze lelijke eenden maar 2 pk zouden hebben: de eerste modellen uit 1948 waren al 9 pk sterk. 2CV is een aanduiding voor het fiscale vermogen, de Franse wegenbelasting: een "cheval fiscal" staat voor een cilinderinhoud van ongeveer 166 cc. Tot 1990 zijn meer dan 5 miljoen exemplaren gebouwd. Website www.2cv.nl. |
|
|
Bilthoven, 10 mei 2003. Het paard met de zes poten. |
|
De paardekracht wordt officieel niet meer als eenheid van vermogen gebruikt. Tegenwoordig is dat de watt of de kilowatt (1000 watt = 1 kW). De watt is genoemd naar James Watt, de uitvinder van de stoommachine. Een paardekracht is ongeveer 735 watt of 0,735 kW. De Engelse horse power is iets meer: ongeveer 746 watt. Dat komt niet doordat Engelse paarden sterker zijn, maar doordat er bij het omrekenen andere eenheden worden gebruikt. |
|
|
Horb, 14 september 1971. Loc 221 148 passeert met een lange trein van Zwitserland naar Stuttgart. Dit is een loc van de Baureihe V200. Volgens het oorspronkelijke nummersysteem van de Duitse spoorwegen werden diesellocs aangeduid met een V (Verbrennungsmotor) gevolgd door een getal dat het vermogen van de loc aangaf. Toen de V200 werd ontworpen ging men uit van een vermogen van ongeveer 2000 PS (Pferdestärke), vandaar V200. Maar toen de locs eenmaal werden gebouwd waren de motoren al weer verder ontwikkeld, zodat de eerste locomotieven 2200 en de tweede serie (zoals op deze foto) zelfs 2700 PS sterk waren. |
Zie ook: