Stoomlocs NS: vanaf 4000



Serie 4001-4015 en 4701-4735

Sneltreinlocomotieven (4001-4015) en goederentreinlocomotieven (4701-4735) gebouwd door Nydquist & Holm Aktiebolag (NoHAB) in Zweden. Deze locs zijn tijdens de oorlog besteld en kwamen in 1945/46 naar Nederland.

Dankzij deze series kunnen de Zweedse locs van de ZLSM historisch verantwoord worden genoemd. Omgekeerd zijn er in 1953 twee NS-locs van de serie 4301-4537 naar Zweden gegaan.


Amersfoort, circa 1947. Loc 4002 met een trein richting Zwolle. Links staat een loc van dezelfde serie met een trein richting Apeldoorn. De zeer kleine rookkastdeur van deze locomotieven is later vervangen door een groter exemplaar. Foto Theo Wisman. Deze foto heeft als voorbeeld gediend voor een door Eric Mochèl gemaakt schilderij.


Loc 4001.


Zweden, 1944. Fabrieksfoto van loc ZG 1 op het terrein van Nydquist & Holm. Nog voor deze loc naar Nederland ging, kreeg ze een nummer in de serie 4700. De fabrikant dacht dat de afkorting ZG (zware goederenloc) bij het nummer hoorde.


Loc NS 4724 kort na de oorlog, waarschijnlijk in Venlo. De machinist is Wim Wilbers. Dit is de grootvader van Theo Maassen, die mij deze foto mailde. Nee, niet de Theo Maassen uit mijn verhaal over Youp van 't Hek, maar wel uit dezelfde regio (Best). Hij wordt regelmatig door de pers gebeld als men op zoek is naar de "echte" Theo Maassen.


Hilversum, 21 oktober 1969. Het laatste stoommaterieel in actieve dienst bij NS: de tenders van twee Zweedse locs (4000/4700). Deze deden dienst als waterwagen in de slijptrein. De waterwagens zijn later terecht gekomen bij de excursietrein van de Hoogovens.




Loc 4051

Een Duitse sneltreinloc van de Baureihe 17.2, die vanaf 1945 korte tijd bij de NS heeft gereden (aanvankelijk onder het nummer 4101). Dit betrof loc 17 248, in 1916 gebouwd door Hanomag.




Serie 4101-4149, 4201-4211, 4651-4679, 4751, 4801-4824

Locs van de Baureihe 55, Baureihe 56 en Baureihe 57 die na de oorlog enige tijd bij NS hebben gereden.


Oberhausen, 25 oktober 1969. Loc 055 567 met een excursietrein van de NVBS. Deze Pruisische G8' heeft na de oorlog enige tijd bij de NS dienstgedaan onder nummer 4115.



Stoomlocomotieven van het Amerikaanse leger

Loenen, 2 september 2007. Model schaal 1:11 van een 1D-loc van het Amerikaanse leger, gebouwd door Johan Nieuwenhuis. Deze locs zijn vanaf 1943 in groten getale gebouwd. Via Engeland kwamen ze terecht in Frankrijk en België, en later ook in het bevrijde zuiden van Nederland. Daar deden ze dienst vanuit de depots Heerlen en Maastricht. Ze hebben geen NS-nummers gekend. In augustus 1945 vertrok het Amerikaanse leger uit Zuid-Limburg en verdwenen ook deze locomotieven uit ons land. In hun plaats kwamen 1D-locs van het Engelse War Department (serie 4300, zie hieronder).

1D-goederentreinloc (type Consolidation) van het US Army Transportation Corps.
Tekening uit een artikel in Spoor- en Tramwegen, 24 februari 1949 (pdf).



Serie 4301-4537

Locs van het Britse War Department die na de oorlog bij NS dienst hebben gedaan. Hoewel er in totaal 237 loco­motieven zijn gehuurd, hebben zij nooit alle gelijktijdig dienstgedaan. De machinisten, die op deze Engelse machines links moesten staan, hadden veel last van de neerslaande rook. Vandaar dat de schoorstenen zijn verlengd. Een van deze locs, de NS 4464, is via een omweg bewaard gebleven.

De NS heeft ook iets grotere locs gehuurd, de serie 5001-5103.


Arnhem, kort na de oorlog. Een loc uit de serie 4300. Links machinist Jan Sletterink, met brede gouden band om zijn pet. Foto uit de collectie van de kleinzoon van de machinist, Jan Sletterink.


 

Hilversum, kort na de oorlog. Voor een goederenwagen van het Amerikaanse leger poseren collega's van mijn grootvader, rangeerder in Hilversum, die op de rechterfoto te zien is naast een stoomloc uit de serie 4300.


Koog-Zaandijk, zomer 1947. Loc NS 4464, overgenomen van het War Department (WD 79257). Een bijzonderheid is dat deze locomotief nog steeds bestaat: ze rijdt nu bij de Keighley and Worth Valley Railway in Engeland. Copyright NVBS-Railverzamelingen, nummer HLNK-0445. Meer over deze locomotief.


Loc 4474 op de draaischijf van Amsterdam CS.


Loc 8000 van de London Midland and Scottish Railway (LMS). Dit is een Stanier Class 8F. Van deze locs is een vereenvoudigde versie afgeleid voor het War Department. Foto F. Moore.



Serie 4501-4504 (later 4251-4254)

In 1917/18 bouwde Hohenzollern twee locs voor de NBDS, terwijl de SS er in 1920 nog twee bestelde. Bij de NS droegen deze goederenlocs de nummers 4501-4504. Na de oorlog werden ze vernummerd in 4251-4254.


Loc SS 1302 (oorspronkelijk NBDS 119). In 1918 kreeg deze loc het NS-nummer 4502, in 1945 werd ze omgenummerd in 4252.


Leiden, 12 november 2004. Goederenloc 119 van de NBDS (de latere NS 4502) met een lange goederentrein passeert een motorrijtuig type omBC. Modellen van het Spoor 1 Genootschap.



Serie 4601-4620

Goederentreinvariant van de 3700, in 1923 gebouwd door Werkspoor. Vanwege hun slingerende gang voldeden ze niet goed. Men had ze beter, net als de 3700, van vier cilinders kunnen voorzien. Zie ook het thema 3700, 4600, 6100.


Rotterdam, mei 1935. Loc 4606. Photomatic 124.


Loc 4614.




Serie 4651-4679

Duitse locs. Zie beschrijving serie 4101-4149.

Het nummer 4651 is ook gebruikt voor een Amerikaanse locomotief die na de Eerste Wereldoorlog in Frankrijk was achtergebleven (PLM 140G 113) en die na de Tweede Wereldoorlog in Nederland opdook.




Serie 4701-4735

Zweedse goederentreinlocomotieven. Zie beschrijving serie 4001-4015.




Loc 4751 en serie 4801-4824

Duitse locs. Zie beschrijving serie 4101-4149.




Serie 4901-4906

Zes locs van de Baureihe 50 die na de oorlog tot 1947 bij NS dienst hebben gedaan. Het betrof de 50 1586 (NS 4901), 50 1613 (NS 4902), 50 1680 (NS 4903), 50 1964 (NS 4904), 50 2662 (NS 4905) en 50 2447 (NS 4906).


NS 4903 voor een trein op Utrecht CS en als model van Roco. Dit is de in 1941 gebouwde loc 50 1680, die tot 1965 dienst heeft gedaan bij de DB. Foto A.D. de Pater.





vorige       start       omhoog