Water en vuur

Stellendam, circa 1954. Mijn broer Leo en ik bij onze overgrootouders. Ik zit op schoot bij Gerrit van Gelder, die vuurtorenwachter in Haamstede is geweest. Later vroeg men hem om op de vuurtoren van Ouddorp te gaan werken, maar omdat hij vlak voor zijn penisoen zat heeft hij dat afgeslagen. Hij is in Stellendam gaan wonen, waar hij de havenlichten bediende: 's avonds aansteken en 's ochtends weer uit. Waarschijnlijk heeft hij toen ook nog weleens dienst gedaan op een lichtschip. Hij voer soms ook mee als "opstapper" op de reddingboot van Stellendam. Mijn overgrootvader is 96 jaar geworden. Klik hier voor foto's van de reddingboot van Stellendam.

De vuurtoren van Ouddorp werd op 5 mei 1945 opgeblazen door de Duitsers. In oktober 1950 werd een nieuwe vuurtoren in gebruik genomen.

Middelharnis, 1971. Beeld van het “kofjekokertje”. Dit is de jongste gezel aan boord van de vissersboot, die voor koffie moest zorgen. Ook mijn overgrootvader is ooit als “kofjekokertje” begonnen. Foto gemaakt door mijn vader. Toelichting met dank aan mijn oom Adrie.

Dunkerque, 25 september 1970. Ik was hier om stoomtreinen te fotograferen, maar dit plaatje vanuit mijn hotelkamer moest natuurlijk wel worden gemaakt. Lichtschip "Dyck" is gebouwd in 1948 en heeft dienst gedaan tot 1989. Het is nu eigendom van Musée Portuaire Dunkerque. Iris Klempau heeft een site die geheel aan lichtschepen is gewijd: www.feuerschiffseite.de.

Rotterdam Wijnhaven, 23 april 2004. Het lichtschip "Breeveertien" is nu in gebruik als bar en brasserie. Het is in 1951 gebouwd en heette oorspronkelijk "Trinity House LV No. 11". Het ligt vlak bij het Havenmuseum.

Lichtschip "Noord Hinder" in de haven van Hellevoetsluis. Deze foto werd mij toegestuurd door Benjamin van Waart. Zijn vader Arij werkt als vrijwilliger bij de stichting "Lichtschip 12 Noord Hinder". Het schip is in 1963 gebouwd en is in 1994 uit dienst gegaan. Sinds die tijd ligt het in Hellevoetsluis.

Een vuurtoren aan de kust van Noord-Frankrijk, september 1970. Tweede foto: Havenmuseum Rotterdam, 3 juni 2004. Vuurtoren "het lage licht" stond vroeger in Hoek van Holland. De toren is opgebouwd uit een groot aantal aan elkaar geschroefde gietijzeren onderdelen. In Hoek van Holland staat nog steeds de grotere uitvoering: "het hoge licht".

Miniatuurmodellen van de vuurtorens van Vlieland en Texel.

De vuurtoren van Assateaque Island, Virginia. Gebouwd in 1833, hoogte 51 meter, vanaf 1933 voorzien van elektrisch licht. Dit is een model uitgegeven door Lecturama. De hele serie bestaat uit 61 vuurtorens met gratis vitrine, maar dan ben je wel 1500 euro kwijt. Ik heb dus alleen het goedkope eerste exemplaar besteld. Met zenuwachtig rood knipperlichtje.

Lingen, 20 augustus 1974. Een sneltrein uit Rheine loopt het station binnen.
Rechts de werkplaats AW Lingen met watertoren.

Bussum, 5 augustus 2003. Deze watertoren werd gebouwd in 1897 naar een ontwerp van ir. H.P.N. Halbertsma. Deze ingenieur bouwde soortgelijke watertorens in Meppel en Almelo. De torens hadden aanvankelijk een ijzeren waterreservoir van het type Intze. De torens zijn alle in ronde vorm gebouwd in baksteenuitvoering met een uitkragend reservoirgedeelte. In opdracht van de Bussumsche Waterleiding Maatschappij werd in 1967 een verbouwing uitgevoerd. Hierbij is de mantel rond het waterreservoir vervangen en zijn de oorspronkelijke raampjes in de romp verwijderd. Voor de verbouwing was de hoogte 35 meter, na de verbouwing 30 meter. De huidige eigenaar is een ingenieursbureau, dat de toren als kantoor gebruikt. Zie ook Bussum in vroeger tijden.

Hellevoetsluis, 14 juli 1973 en 31 juli 1977. Auto's van het brandweermuseum, in die tijd een buur van de RTM.

Hengelo, 2 oktober 1999. Een brandweerauto lest de dorst van twee locs van de MBS. Tweede foto: Utrecht, 23 september 2002. Een brandweerauto bij post H.

Bilthoven, 18 juli 2005. Brandweerauto met zwaailichten moet wachten voor de ADOB in de Leijenseweg.

Model van een Engelse stoombluswagen.

Al staat de zee ook hol en hoog.... Fragmenten uit de historie van de reddingstations op Goeree. Door Henk Koppelaar. Uitgave van de Koninlijke Nederlandse Redding Maatschappij, IJmuiden 1998. ISBN 9090118217. Onder andere aandacht voor de reddingboot van Stellendam, waar mijn grootvader en twee van zijn broers op hebben gevaren. Op het omslag Willem de Jager, een van de broers van mijn grootvader Leen de Jager.

Vuurtorens. Betrouwbare bakens, inspirerend erfgoed. Door Dorine van Hoogstraten, fotografie Herman Scholten. Atrium, 2005. ISBN 9059471067. Derde gewijzigde druk. Voor weinig geld gekocht bij De Slegte. Als achterkleinzoon van een vuurtorenwachter heb ik iets met dit onderwerp.

Als water en vuur. Een ontdekkingsreis vol avontuur door het rijk der spoorwegen in heden en verleden. Door Leonard de Vries. Uitgegeven door de Gemeente Utrecht in 1960. Dit boekje werd uitgereikt aan scholieren die in juli 1960 de lagere school verlieten. Met aan het eind een oproep om eens een bezoek te brengen aan het Spoorwegmuseum bij de Maliebaan.

Brandweer- en stormrampmuseum Borculo. Museumgids uit circa 1990. In dit museum is een grote collectie brandweermateriaal te bezichtigen. Nederland kent nog een tweede brandweermuseum: in Hellevoetsluis. In het museum in Borculo wordt ook veel aandacht besteed aan de stormramp van 10 augustus 1925, die in een betrekkelijk klein gebied grote verwoestingen aanrichtte.

Geschiedenis van de brandweerwagen. Door G.J. Verburg. Uitg. De Alk, Alkmaar 1974. Grote Alk 669. ISBN 9060136691.