E-locs NS 1600, 1700, 1800 |
|
In de jaren 80 bestelde NS een grote serie elektrische locomotieven bij Alstom in Frankrijk. Dit is dezelfde leverancier als die van onder andere de series 1100 en 1300, alleen heette de fabriek toen nog Alsthom. De locs zijn afgeleid van een bij de SNCF in gebruik zijnd type. Een opvallend verschil zijn de "konijnenhokken" die enkele jaren na de aflevering om de tyfoons op het dak zijn geplaatst. Na de serie 1600 volgde later de serie 1700. Hiermee viel het doek voor de laatste oude e-locs. Vroeger werden locomotieven zowel voor de goederendienst als de reizigersdienst gebruikt. Nu mag dat niet meer en beschikken beide ondernemingen over eigen locomotieven. De voor de personendienst bestemde 1600'en zijn vernummerd in de serie 1800. De 1700'en rijden allemaal in de personendienst, deels voorzien van automatische koppelingen voor het rijden in dubbeldekstreinen (DDM). Voor deze treinen zijn ook motorwagens gebouwd. Deze hebben het halve tractievermogen van een 1700. De 1600/1800 en de 1700 zijn geschikt voor het rijden in multiple, dat wil zeggen dat de machinist twee locs tegelijk bedient. Bij de locs 1600/1800 is dit in Nederland echter niet toegestaan, omdat dit storingen kan opleveren in de beveiliging. Bij de locs 1700 gebeurt het wel als twee dubbeldekstammen met elkaar zijn gekoppeld. Beide locs rijden dan op half vermogen. Zie verder het thema Dubbeltractie. Een enkele "goederenloc", de 1637, is rood geschilderd. Later ging deze loc weer als 1837 terug naar de reizigersdienst en heeft daar nog enige tijd in het rood rondgereden. Maar ze is nu weer geel. Wat zou het overkwasten van een loc eigenlijk kosten...? Loc 1634 werd in 1983 bij een ontsporing bij Heeze vrijwel verwoest. Desondanks is de loc weer hersteld, of beter gezegd herbouwd. De loc werd later vernummerd in 1834. Klik hier voor foto's. Diverse locs dragen namen van Nederlandse steden. |
|
|
|
Hilversum, 27 oktober 1976. SNCF-loc BB 7003 reed als proefloc bij NS, voorafgaand aan de bestelling van de serie 1600. Foto Dick van Aggelen. |
|
|
|
Haarlem GE, 16 oktober 1979. Proefloc 1600P die enige tijd in Nederland heeft gereden. De loc is in 1971 gebouwd door Henschel/BBC en heeft onder nummer 202 002 eerst een tijd in Duitsland gereden, om ervaring op te doen met draaistroomtractie. Ook de NS had belangstelling voor deze techniek. De loc werd aangepast aan het Nederlandse bovenleidingsysteem. Ze beschikte over slechts één motor, van 1400 kW. De loc, geel geschilderd en voorzien van NS-vignetten, is uitgebreid getest. Uiteindelijk werd echter voor de nieuw te bouwen serie 1600 gekozen voor een loc van de firma Alsthom. Foto Wijnand Vols. |
|
|
|
Hilversum, circa 1982. Veel belangstelling voor de glimmend nieuwe loc 1633 die met een kalktrein uit Beverwijk nadert. Tegenwoordig zou je dit cargospotters noemen. Op de voorgrond het door Dudok ontworpen muurtje van het vroegere tunneltje bij de "kleine spoorbomen". Foto Dick van Aggelen. |
|
|
|
Woerden, 3 mei 1984. Loc 1609 met een keteltrein richting Gouda. De loc heeft nog geen naam; men was toen net begonnen van het geven van stedennamen aan de locs van deze serie. De locs hadden ook nog geen konijnenhok op het dak. De drukke overweg bij het station is inmiddels vervangen door een tunnel. Tweede foto: Woerden, 16 juni 1985. Restanten van een ongelukje met een keteltrein. |
|
|
|
|
Utrecht, 30 mei 1984. De varkenscyclus van het materieeltekort. Na de afvoer van materieel '46 kampte de NS met een ernstig tekort aan treinstellen. Locomotieven waren er genoeg, dankzij de ingestroomde 1600'en. Daarom verscheen alles op de baan wat er aan getrokken rijtuigen gevonden kon worden. Loc 1631 vertrekt hier met een uit historisch materieel samengestelde spitstrein naar Den Haag, onder andere AB-rijtuigen plan K en omgebouwde ligrijtuigen plan N. |
|
|
Utrecht, 30 mei 1984. Loc 1654 met trein 500 uit Groningen. De trein bestaat uit van de SNCF gehuurde Corail-rijtuigen, voor een belangrijk deel eerste klas ten behoeve van hoge ambtenaren die in Den Haag werken. Een andere loc zal de trein naar Den Haag brengen; het was in die tijd nog geen gebruik om een loc in opzending achter een trein mee te geven. Klik hier voor meer over het treinenpaar 500/501. |
|
|
|
Emmerich, 8 mei 1987. Loc 1619 met een ertstrein. Rechts loc DB 111 120 met een trein naar Amsterdam. Tweede foto: Utrecht, 25 juni 1989. Loc 1644 met een trein uit Innsbruck. |
|
|
Utrecht CS, 8 mei 1987. Een cabine van loc 1606. De machinist zit links, wat bij Franse locs gebruikelijk is maar wat de NS niet heeft laten veranderen bij de bestelling van deze locs. Bij de locs van de series 1100 en 1300, die eveneens zijn afgeleid van Franse locs, zit de machinist wel rechts. Bij stuurstandrijtuigen zit de machinist in het midden, wat ook bij treinstellen gebruikelijk is. |
|
|
|
Op 19 februari 1989 reed door Nederland de langste reizigerstrein ter wereld, getrokken door loc 1607. De twee machinisten van de trein, Cor de Rijke en Arie Wander, poseren hier in Feijenoord, voorafgaand aan de rit (persfoto). De loc werd later tentoongesteld in Utrecht (foto 6 augustus 1989). |
|
|
|
IJsselmonde, in de late herfst van 1985. Loc 1642 met daarachter twee 2200'en. Iedere middag reed trein 48117 van IJsselmonde naar Venlo. De twee diesellocs hielpen bij het op gang brengen van deze zware ertstrein. De machinist rechts is Cor de Rijke, die de e-loc zal bedienen. Cor was in 1989 een van de machinisten van de langste reizigerstrein ter wereld*. Hij was voor deze opdracht gevraagd omdat hij ervaring had met het rijden van zeer zware treinen. Naast Cor staat dieselmachinist John van Vugt. Wanneer de e-loc assistentie van de diesellocs nodig had, kon de machinist van de e-loc een witte lamp laten branden in de achterste cabine van zijn loc. Dit soort gemengde tractie werd ook toegepast bij andere treinen, zoals de dagelijkse Huckepacktrein van Rotterdam via Utrecht naar Emmerich. Deze werd gereden met een 1300 plus twee 2200'en. Tegenwoordig worden dit soort zware diensten gereden door in multiple geschakelde 6400'en. |
|
|
|
Veenendaal-De Klomp, 8 augustus 1989. Loc 1614 met een trein naar Duitsland. |
|
|
Amersfoort, 24 februari 1991. Loc 1619, meetrijtuig 808497818050 (een voormalig Beneluxstuurstandrijtuig) en de kop van een Koploper. |
|
|
Hilversum, 20 juni 1992. Tijdens een open dag ter gelegenheid van de opening van het nieuwe station, was onder andere loc 1623 "Hilversum" te zien. Klik hier voor meer foto's uit Hilversum. |
|
|
Madurodam, 29 mei 1993. Loc 1651 met een dubbeldekkerstam. Klik hier voor meer Madurodam. |
|
|
|
|
Baarn, 29 mei 1998. Loc 1643 met 1115 in opzending. |
|
|
|
Breukelen, 25 juni 1999. Loc 1742 met een uit Zwitserse rijtuigen bestaande Eurocity. |
|
|
|
Hengelo, 2 oktober 1999. Loc 1637 met reclame voor de nieuwe kratten van Heineken: "Nederland wordt steeds groener". De loc heeft in deze beschildering ook met een trein met reusachtige bierkratten rondgereden. Het "groen" slaat niet alleen op de kleur van de kratten, maar ook op het feit dat er geen cadmium in zit, wat bij de vroegere gele kratten wel het geval was. |
|
|
|
|
Woerden, 8 augustus 2000. Loc 1637 in de rode huisstijl van NS Cargo passeert met een keteltrein richting Utrecht. |
|
|
Hilversum, 18 april 2001. Loc 1701 duwt een dubbeldekker van Amsterdam naar Amersfoort. Rechts een trein naar Utrecht. |
|
|
|
Woerden, 19 december 2001. Een loc serie 1700 passeert met een lange sleep lege rijtuigen, op weg naar Amsterdam. |
|
|
|
Bilthoven, 11 juni 2002. Normaal wordt deze trein naar de Hoogovens getrokken door een Duitse 241, maar dit keer levert loc 1602 de trekkracht. |
|
|
|
Utrecht, 4 september 2002. Loctrein: de 1737 met 1845 en 1856 op sleeptouw. |
|
|
|
Woerden, 25 september 2002. Loc 1629 met een trein uit de richting Gouda. De ketelwagens vormen een organisch geheel met de perronoverkapping. Het middenperron van Woerden is inmiddels buiten gebruik, en zal verdwijnen met het gereedkomen van de viersporigheid tot Harmelen. |
|
|
Amsterdam Amstel, 28 januari 2003. Loc 1837 met een Intercity uit Utrecht. Dit is de vroegere 1637, nog steeds in de rode kleur die ze in haar diensttijd bij NS Cargo heeft gekregen, maar een maand later zou de loc weer geel zijn. Een metrostel probeert de trein in te halen. |
|
|
|
Breukelen, 22 juli 2003. Zoek de verschillen, of zijn die er niet? Loc 1829 (vroeger 1629) met een stam ICR-rijtuigen op weg naar Utrecht. Een half uur later op vrijwel dezelfde plek loc 1768 met net zo'n trein. |
|
|
|
Utrecht, 20 september 2003. Loc 1776 heeft bij Blauwkapel (spoorwegovergang Voordorpsedijk, in de lijn Utrecht Lunetten-Hilversum) een bonte stoet rijtuigen aan de haak. Het betreft hier een door Herik Rail georganiseerde rit. Herik Rail legt zich toe op het verhuren van treinen aan gezelschappen. Ze bezit enkele rijtuigen die in een blauw/oranje huisstijl zijn geschilderd, en die meestal opgesteld staan bij de SSN in Rotterdam. Verder worden naar behoefte rijtuigen bijgehuurd. |
|
|
|
Op 20 januari 2004 maakte een bezoeker van mijn site deze foto's van een probleempje op de Watergraafsmeer. De loc is 1778, de Sprinter is 2882. |
|
|
Houten Castellum, 21 januari 2004. Loc 1603 met een grindtrein, rijdend richting Utrecht. |
|
|
|
Houten Castellum, 21 januari 2004. Loc 1827 met een intercity richting Den Bosch. Links op de tweede foto het enige perron van halte Castellum. In de verte de spoorbrug over het Amsterdam-Rijnkanaal. |
|
|
Alkmaar, 5 februari 2004. Loc 1852. |
|
|
Watergraafsmeer, 9 juni 2004. Loc 1838 was op 21 mei betrokken bij een botsing bij Amsterdam Centraal, waarbij een rangerende trein frontaal botste met de door deze loc getrokken trein. Veel gewonde reizigers, waaronder twee zwaargewond. Foto Han Groen. |
|
|
Woerden, 7 december 2004. Uit de heup geschoten, tijdens het wachten op de trein naar Utrecht. |
|
|
|
Hengelo, 28 mei 2005. Loc 1758 op het zakspoor. |
|
|
|
Hengelo, 13 juli 2005. Loc 1773 met IC 143. De treindienstleidster had de trein doorgaand veilig gezet van 3A via 4B naar Odz. De mcn ging er vanuit dat de trein veilig had 3A/B, dit is namelijk het normale aankomst/vertrekspoor. En dan kan dit gebeuren. Gelukkig geen persoonlijke ongelukken. Aldus Jenny Staudt, plp te Hgl/Es. Foto René Wendels. |
|
|
|
Bilthoven, 29 juli 2005. Al jarenlang logeren in de zomer Duitse bleekneusjes bij Nederlandse gastouders. Ze worden per trein gebracht en gehaald. Hier zo'n trein op weg naar Amersfoort, bestaande uit een sleep historische creme/blauwe DB-rijtuigen en getrokken door loc 1854. Eindelijk weer eens een internationale trein door Bilthoven! |
|
|
|
Bilthoven, 29 juli 2005. De kindertrein van de vorige foto werd op blokafstand gevolgd door losse loc 1619. Hoewel de 1600'en en 1800'en volkomen identiek zijn, is er toch een belangrijk verschil. De 1600'en worden gebruikt voor goederentreinen en hoeven dus niet gewassen te worden. Althans dat lijkt de opvatting te zijn van eigenaar Railion, die zijn locs kennelijk niet beschouwt als visitekaartje. Overigens staat inmiddels de helft van de 22 1600'en werkeloos aan de kant. Of er van verkoop naar Italië nog steeds sprake is weet ik niet. |
|
|
|
Rotterdam Alexander, 7 augustus 2005. Loc 1839 met de Coca Cola Express (trein 18207 Haarlem-Rotterdam). Deze trein reed voor de prijswinnaars van een Coca Cola-wedstrijd; hun prijs was een reis naar Eurodisney. Foto Marco Verzijl. |
|
|
|
|
Helmond, 13 november 2005. Een Amerikaans orkest, de New York Symphony, gebruikte de trein om zich te verplaatsen. Op vrijdag 11 november reed de trein van België naar Amsterdam. Op zondag 13 november ging de reis via Hilversum en Arnhem naar Duitsland, en weer terug via Venlo en Eindhoven naar België. De trein bestond uit drie Belgische rijtuigen, hier getrokken door loc 1858. Foto Arnold de Vries. |
|
|
|
Op 21 april 2006 reed Jan-Willem Sorber, mcn Ehv, trein 853 van Haarlem naar Maastricht met een extra loc voor het stuurrijtuig. Deze loc kon er niet vanaf, want er was maar één set sleutels op de trein aanwezig. Voor Jan-Willem een gelukje, want deze loc had airco. En die werkte naar behoren, want meestal is het met dit weer al warm in de cabine. Alle e-locs 1600, 1700 en 1800 zijn inmiddels van airco voorzien. Bij de locs 1700 heeft een deel slechts in één cabina airco, omdat de andere cabine altijd gekoppeld is aan een stam dubbeldekkers en dus nooit wordt gebruikt |
|
|
|
Bunnik (km 42,5), 7 oktober 2006. De kolentreinen van Rotterdam naar Duitsland worden meestal gereden door diesellocomotieven. Vaak drie 6400'en in multiple, ook wel door een 232 of een Class 66 (266). Handig, want dan hoeven er bij de grens geen andere locs voor de trein te komen. Maar het blijft natuurlijk een beetje raar: diesellocs gebruiken als er bovenleiding hangt. Bij wijze van uitzondering, en dan nog in het donker, mag loc 1613 het eens met een lege kolentrein proberen. De foto is met flitslicht gemaakt om 21.45 uur. |
|
|
|
Bunnik, 10 november 2006. Loc 1611 met een staaltrein richting Emmerich. Opvallend is dat de loc met de voorste stroomafnemer op rijdt. Gebruikelijk is dat tijdens de rit de achterste stroomafnemer op is, maar in speciale gevallen mag de achterste stroomafnemer juist niet op staan. Hier zal het gaan om de brandbare huif van de voorste wagen. De maximum snelheid van de trein is in zo'n geval 100 km/uur. Meer over stroomafnemers in het thema Bovenleiding. |
|
|
|
Bunnik, 16 februari 2007. Loc 1606 met trein 45741 uit Beverwijk. Sinds de nieuwe dienstregeling rijden de staal- en kalktreinen van en naar de Hoogovens gecombineerd. Het voorste deel van de trein bestaat uit wagens waarin staalrollen worden vervoerd. Deze wagens hebben als eindbestemming Hagen-Vorhalle. Het achterste deel van de trein bestaat uit wagens die in Flandersbach (bij Düsseldorf) met kalk worden gevuld. De twee treindelen worden in Emmerich gesplitst. Dat gebeurt omstreeks 12 uur 's middags. Een uur later vertrekt vanuit Emmerich tegentrein 45740 naar Beverwijk. De Hoogovens hebben behalve kalk ook fijnkalk nodig. Dat werd vroeger vervoerd in de bekende bollenwagens, maar dit transport is verhuisd naar de weg. De eerste wagen achter de loc is afgesloten met zeildoek, daarom zou de loc eigenlijk met de voorste stroomafnemer op moeten rijden. Links op de bovenste foto mijn transportfiets. |
|
|
|
Woerden, 13 september 2007 en 21 juli 2009. Loc 1615 is er in de twee jaar die tussen deze foto's zit |
|
Recent is aan het licht gekomen dat de overspanningsbeveiliging in de loccen radioactieve straling afgeeft. De overspanningsbeveiliging is gemonteerd in een speciale kast op het dak van de loc (naast de stroomafnemer). Je hoeft je geen zorgen te maken over gezondheidsrisico’s. Uit meetonderzoek is gebleken dat er geen stralingsgevaar is. Alleen gespecialiseerde monteurs mogen deze kasten openen. Om ieder risico uit te sluiten en eventuele blootstelling te voorkomen heeft Nedtrain de monteurs per direct verboden om alle kasten waarin de overspanningsbeveiliging zich bevindt, te openen.Tevens heeft Nedtrain besloten om de overspanningsbeveiliging zo spoedig mogelijk te vervangen. (Bericht aan alle machinisten, 25 april 2007) |
|
Quelle: Der Lok-Vogel (2009)
Sehe auch: Niederländische Elektroloks
|
In de jaren 80 kregen alle locs van de serie 1600 de naam en het wapen van een Nederlandse plaats. Daarna gebeurde dit ook bij de locs van de serie 1300 en een deel van de locs serie 1700. De in de serie 1800 hernummerde 1600'en hebben hun naam behouden. De 1600'en zijn wel hun stadswapens kwijtgeraakt. |
|
1601 Amsterdam
1602 Schiphol 1603 Zutphen 1604 Dordrecht 1605 Breda 1606 Harderwijk 1607 Vlissingen * 1608 's-Hertogenbosch 1609 Hoofddorp 1610 Hengelo 1611 Venlo 1612 Goes 1613 Roermond 1614 Schiedam 1615 Zandvoort 1616 Oldenzaal 1617 Assen 1618 Almelo 1619 Maastricht 1620 Arnhem 1621 Deventer 1622 Haarlem |
1823 Hilversum
1824 Alkmaar 1825 Sittard 1826 Meppel 1827 Gouda 1828 Apeldoorn 1829 Ede 1830 Zwolle 1831 Voorburg 1832 Nijmegen 1833 Bergen op Zoom 1834 Lelystad 1835 Enschede 1836 Heerenveen 1837 Amersfoort 1838 Groningen 1839 Leiden 1840 Steenwijk 1841 Almere 1842 Weert 1843 Heerlen 1844 Roosendaal 1845 Middelburg 1846 Leeuwarden 1847 Delft 1848 Valkenburg |
1849 Oss
1850 Den Haag 1851 Tilburg 1852 Utrecht 1853 Den Helder 1854 Geleen 1855 Eindhoven 1856 Hoogenveen 1857 Rotterdam 1858 Zaandam 1301 Dieren 1302 Woerden 1304 Culemborg 1305 Alphen aan den Rijn 1306 Brummen 1307 Etten-Leur 1308 Nunspeet 1309 Susteren 1310 Bussum 1311 Best ** 1312 Zoetermeer 1313 Uitgeest 1314 Hoorn 1315 Tiel 1316 Geldermalsen |
1705 Dalfsen
1711 Emmen 1714 Veenendaal 1719 Voorhout 1720 Beilen 1724 Anna Paulowna 1731 Purmerend 1732 Zevenbergen 1733 Boxtel 1735 Soest 1736 Gilze en Rijen 1738 Duivendrecht 1739 Dalen 1740 Baarn 1741 Putten 1743 Wolvega 1744 Wijchen 1746 Castricum 1748 't Harde 1754 Diemen 1759 Best ** 1760 Holten 1768 Akkrum 1771 Abcoude 1773 Enkhuizen 1774 Gramsbergen |
* 1607 is ook het jaar waarin Michiel de Ruyter is geboren, in Vlissingen. Toeval?
** Het was de bedoeling dat de namen van de afgevoerde 1300'en zouden worden overgebracht op 1700'en.
Tot nog toe is
dat alleen gebeurd bij de locs 1311 en 1759, die genoemd zijn naar de gemeente Best.
Zie ook namen van dubbeldekkers en namen van Lint-stellen en namen van 6400'en.
|
|
|
Telefoonkaart, uitgegeven ter gelegenheid van de invoering van de treintelefoon. In een aantal treinen waren telefooncellen geïnstalleerd, zodat de reizigers vanuit de trein naar huis konden bellen dat ze daar de aardappels op konden zetten. Tegenwoordig worden dit soort gesprekken luidkeels gevoerd in de coupé's zelf. De telefooncellen zijn verdwenen. |
|
|
|
Elektrische lokomotieven in Nederland. Door Carel van Gestel e.a. Uitg. de Alk, Alkmaar, derde druk 1997. ISBN 9060139690. Overzicht van alle elektrische locomotieven die in Nederland dienst hebben gedaan of nog dienst doen, inclusief die van buitenlandse maatschappijen. Ook het ontwerp van de nooit gebouwde serie 1400 komt aan de orde. |
|
Zie ook: