Geluidoverlast

Waar treinen rijden is geluid. Soms veel geluid, en daar probeert men dan wat aan te doen. Maar er wordt ook weleens te ver gegaan, met kilometerslange geluidschermen. Geluidoverlast verandert dan in visuele overlast. In dit thema ook aandacht voor treinen op luchtbanden.

Sittard, 19 oktober 2006. Spoorstaafsmeerinstallatie van het merk RPH: Rail Partner Holland, www.railpartnerholland.com. Via een pomp wordt om de zoveel tijd een smeermiddel tegen de spoorstaven gespoten, dat zich via de wielflensen van passerende treinen verspreidt. De bedoeling is het tegengaan van slijtage van wielen en rails, en het verminderen van geluidoverlast in scherpe bogen en wisselstraten. Met deze installatie worden beide spoorstaven behandeld, maar er zijn ook installaties waarmee alleen de buitenste spoorstaaf in een boog wordt ingesmeerd, zoals op de volgende foto's.

Hilversum, 21 juli 2007. Spoorstaafsmeerinstallatie aan het begin van een bochtige wisselstraat. Foto's Rienk Nauta.
(Het kastje op het perron heeft er niets mee te maken: dat was bestemd voor het opbergen van lastgevingen.)

Bij de haven van Montreal, 26 september 2006. Spoorstaafsmeerinstallatie van het merk Portec Rail, www.portecrail.com. Het smeermiddel wordt bij dit systeem bovenop de rails aangebracht. Het systeem treedt in werking wanneer er een trein passeert. Het systeem kan zo worden ingesteld, dat het alleen werkt bij treinen die in een bepaalde richting rijden. Deze installatie kan ook worden geleverd met zonnepaneel, handig voor op afgelegen plekken. Foto's Govert Schipperheijn.

Baarn, 4 oktober 2008. Aanbrengen van geluiddempers. Foto Henk Koster.

Haltingen, zomer 2008. Ook in Duitsland is niet iedereen gecharmeerd van geluidschermen: "Lärmschutzwand nein danke!" Mensen gaan langs een spoorlijn wonen die er al 150 jaar ligt, en gaan daarna klagen over het lawaai. Of ze vinden het juist leuk om langs een spoorlijn te wonen, maar krijgen dan ongevraagd een scherm in hun tuin. Foto Hans Froeling.
Locatie van dit bord op Google Maps.

Tyfoon, fluitbord

Wat op een auto een claxon heet, heet op een trein een tyfoon (oude spelling typhoon). De machinist kan hiermee bij dreigend gevaar een geluidsignaal geven. Nederlandse treinen hebben altijd twee tyfoons: een met een hoog en een met een laag geluid. Met een voetpedaal kan de machinist een van deze tyfoons gebruiken, of beide tyfoons afwisselend. Hoe dieper hij het pedaal intrapt, hoe harder de tyfoon klinkt.

Op plaatsen waar een trein altijd moet toeteren, bijvoorbeeld een onbewaakte overweg, staat een fluitbord: een ruitvormig wit bord met een zwarte F. Dit bord stamt nog uit de stoomtijd, toen treinen geen tyfoon maar een stoomfluit hadden.

In Duitsland zie je bordjes met de P van pfeiffen. Soms twee bordjes boven elkaar: twee keer pfeiffen!

De wettelijke voorkeursgrenswaarde

Uit een brief van ProRail, van 1 november 2006, gericht aan de omwonenden van station Hilversum. Mijn zus woont naast het spoor en heeft deze brief dus ook gekregen. Volgens ons wordt in deze brief op een zeer ingewikkelde manier gezegd dat ProRail niets aan de herrie zal doen. Want als de wettelijke voorkeursgrenswaarde wordt overschreden, dan stellen we gewoon een hogere waarde voor de geluidsbelasting voor. Dus.

Treinen op luchtbanden

Mulhouse, Cité du Train, 10 juli 2007. Treinen op luchtbanden zijn een Franse specialiteit. Dat is niet in de laatste plaats te danken aan de firma Michelin, die graag zijn banden wilde slijten aan de spoorwegen. Beroemd zijn de door stoomlocs getrokken rijtuigen die tussen Parijs en Strasbourg reden, maar er zijn ook diverse railbussen en motorrijtuigen gebouwd die op luchtbanden reden. Een zo'n "Micheline" heeft op proef gereden bij de NS. De smalle rubberbanden konden veel minder gewicht verdragen dan normale spoorwielen, vandaar dat de treinen licht moesten worden uitgevoerd en dat er extra veel wielen nodig waren. Vijfassige draaistellen waren geen uitzondering. Het motorrijtuig op deze foto heeft drieassige draaistellen. We zien zelfs een reservewiel onder de neus van de trein, maar er was natuurlijk geen sprake van dat de machinist zelf een lekke band kon verwisselen: dat moest in de werkplaats gebeuren. Voordelen van luchtbanden zijn de rustige loop en de beperking van de geluidoverlast. Bij de Parijse metro rijden nog steeds treinen op luchtbanden.

Padua, zomer 2006. Boven de straat hangt bovenleiding, in de straat ligt één rail. Ook wissels ontbreken niet. Er gaat hier een tram op luchtbanden rijden, die door een geleiderail op het juiste spoor blijft. Er bestaat een vergelijkbaar systeem (TVR) van Bombardier, dat in enkele Franse steden wordt gebruikt. In Nederland heeft Nijmegen (een vroegere trolleybusstad) belangstelling voor een dergelijk systeem. Foto's Jaap de Boer.

Trein op banden (Tirestrains)

Bekijk het filmpje. Dit is gemaakt in Medemblik, in opdracht van ProRail.

Zie ook:

vorige start omhoog