Vraagbaak

Zie ook de alfabetische index en de thema's spoortechniek en spoortermen.



De machinist

Sprinter, 14 juli 2005. Mensen vragen mij weleens: Nico, is dat nou niet moeilijk, zo'n trein besturen? Dan zeg ik: goed op de seinen letten, dan kun je weinig fouten maken. Voor meer treinen zie Nico de machinist.


De locomotiefconstructeur

Spoorwegmuseum Utrecht, 5 mei 2008. Mensen vragen mij weleens: Nico, is het bouwen van een stoom­locomotief niet vreselijk ingewikkeld? Dan antwoord ik: een stoom­locomotief is in wezen niet meer dan een grote fluitketel op wielen, zoals een auto eigenlijk een koektrommel op wielen is. Het moeilijkste onderdeel is, net als bij de auto, het motorblok. Bij een stoom­locomotief is dat het cilinderblok. Hierin wordt de energie van de stoom omgezet in beweging. Het cilinderblok op deze foto is van een 6300 (namelijk de 6322), de zwaarste tenderloc die de NS heeft gehad. Deze loc had vier cilinders (het is echter geen compoundlocomotief). Het merendeel van de locomotieven heeft twee cilinders, maar er zijn ook locomotieven met drie cilinders gebouwd. Over het algemeen geldt: hoe meer cilinders, hoe rustiger de loc loopt en hoe minder indrukwekkend het geluid. In het Spoorwegmuseum staat een complete 6300 in een donkere ruimte. Dat er ook een cilinderblok bewaard was gebleven wist ik niet. Misschien iets voor een museumbedrijf dat een eigen loc wil bouwen? Het moeilijkste onderdeel is er al!


De overwegwachter

Hilversum, 25 oktober 2007. Mensen vragen mij weleens: Nico, is dat nou niet moeilijk, zo'n overweg bewaken? Dan antwoord ik: vreselijk moeilijk is het niet. Er kan op zichzelf weinig fout gaan. Je hoeft niet bang te zijn dat er een trein voorbij komt voordat de bomen gesloten zijn, want dat is allemaal beveiligd. Je moet er vooral op letten dat je geen mensen opsluit tussen de bomen, of dat iemand een spoorboom op z'n hoofd krijgt. Verder moet je zien te voorkomen dat de bomen te lang gesloten blijven, want daar maak je weinig vrienden mee. Er wordt vaak gezwaaid, maar meestal gebeurt dat met één vinger. (Op de foto de knoppenkast van de "grote spoorbomen" in Hilversum. Hoewel deze spoorbomen sinds december 1996 werden bediend vanuit post Amersfoort, kon de bediening zonodig ook lokaal plaatsvinden. Een week na het maken van deze foto werd deze overweg definitief gesloten.)


De seinhuiswachter

Amersfoort, 10 juni 2007. Mensen vragen mij weleens: Nico, zo'n seinhuis, is dat niet moeilijk te bedienen? Dan zeg ik: je moet een beetje stressbestendig zijn, maar wie vroeger veel geoefend heeft met zijn modelbaan, die redt het wel. Je begint op een kleine post, waar maar weinig treinen komen, en uiteindelijk kom je dan op een groot station terecht. Op tijd de juiste knoppen indrukken, daar komt het eigenlijk op neer. (Op de foto het vroegere NX-bedieningstoestel van Naarden-Bussum. Dit station wordt sinds 1996 vanuit post Amersfoort bediend. NX-posten zijn nergens meer in gebruik.)


De automobilist

Mensen vragen mij weleens: Nico, autorijden, is dat nou niet moeilijk? Dan zeg ik: ik vind het niet moeilijk. Op mijn negentiende haalde ik in één keer mijn rijbewijs, na 20 rijlessen. Nou had ik voor die tijd al veel gereden op een heftruck, dus met achteruit inparkeren en dergelijke had ik geen problemen. Autorijden vind ik nog steeds leuk, maar alleen als het geen verplichting is. Voor mijn werk reis ik vrijwel altijd per trein.


De piloot

PH-GYS, 25 april 2003. Op weg van Lelystad naar Texel. Mensen vragen mij weleens: Nico, zo'n vliegtuig besturen, is dat nou niet moeilijk? Dan zeg ik: dat is best wel even wennen. Want je kunt niet alleen heen en weer, maar ook op en neer. Verder is het net als autorijden. Denk eraan dat je in de lucht altijd rechts moet houden. Zie ook pilot.


Wie heeft voorrang?

Wie heeft wanneer voorrang? En hoe zit het ook alweer met links of rechts? De afspraken op een rijtje.


De zeeheld

Den Helder, Nationaal Reddingmuseum, 18 december 2012. Mensen vragen mij weleens: Nico, windkracht 8, hoe hard is dat nou eigenlijk? Dan zeg ik: voor iemand die afstamt van een beroemde Stellendamse reddingsfamilie, begint windkracht 10 pas een beetje ergens op te lijken. Het reddingmuseum is vernoemd naar Dorus Rijkers. Geen kwaad woord over deze man, maar binnen onze familie heerst de opvatting dat de naam Willem de Jager geen slecht idee was geweest. Aan hem en zijn broers wordt overigens ruim aandacht besteed. Ook bij dit museum heerst het misverstand dat je interactief moet zijn om publiek te trekken, hoewel die windtunnel natuurlijk wel aardig is. Maar ja, hij gaat maar tot 8. www.reddingmuseum.nl


De bierbrouwer

Alkmaar, biermuseum "De Boom", 29 april 2008. Mensen vragen mij weleens: Nico, is dat nou niet moeilijk, zelf bier brouwen? Dan zeg ik: als je maar zorgvuldig het recept volgt kan het bijna niet misgaan. Bier is eigenlijk toevallig ontstaan, door een fout bij het bereiden van brooddeeg. Vroeger dronken mensen water uit de gracht. Daar werden ze ziek van. Maar als je er eerst mout, hop en gist aan toevoegt en een poosje wacht, dan verandert het grachtwater in bier. Daar word je niet ziek van en het smaakt nog lekker ook. Vroeger werd bier lokaal gebrouwen. In elke stad waren diverse brouwerijen actief. Tegenwoordig wordt het meeste bier industrieel bereid, maar de ingrediënten zijn nog steeds hetzelfde. Ik heb het dan niet over bier waar allerlei liflafjes aan zijn toegevoegd, maar over eerlijke goudgele rakkers. www.biermuseum.nl

Meer weten over bier? • De zin van het bestaan • Wandelen over de Bierkaai • Bierwagens


De broodbakker

Medemblik, bakkerijmuseum "De oude bakkerij", 13 juni 2013. Mensen vragen mij weleens: Nico, brood bakken, is dat nou moeilijk? Dan zeg ik: als je zelf brood wilt bakken, koop dan net als ik een broodbakmachine. Ingrediënten erin en op de knop drukken. Helemaal alles zelf doen kan ook, maar het is wel een hoop gedoe. Je kunt dan beter even naar de bakker gaan. Als je met de stoomtram van Hoorn naar Medemblik gaat, dan is het leuk om dit museum te bezoeken. Er is ook een stoommachinemuseum, maar daar is geen tijd voor als je ook weer met de stoomtram terug wilt. In het bakkerijmuseum worden ook demonstraties gegeven. Wij zagen hoe gevulde koeken werden gemaakt. Ik vroeg waarom er altijd maar één amandel op een gevulde koek zit, maar de demonstratiebakker hoorde mij niet. Onverstoorbaar draaide hij het bandje af dat hij in zijn hoofd had zitten. www.deoudebakkerij.nl


Lezersvraag

Geachte heer Spilt, ik kijk vaak op uw prachtige site, altijd weer een genoegen om te bekijken. Ik heb een vraag: kunt u mij zeggen waarom in Duitsland de treinen altijd veel harder de stations binnenrijden dan in Nederland?

Ik heb dit eens nagevraagd bij wat mensen die er verstand van hebben. Het heeft veel te maken met de wissels: in Nederland liggen op stations wissels die maximaal 40 km/uur bereden mogen worden. In Duitsland worden vaak "snellere" wissels toegepast. Ook het verschil in beveiliging speelt een rol: de Nederlandse ATB controleert op een andere manier dan het Duitse Indusi, waardoor men in Duitsland vaak later kan beginnen met remmen. Verder zal ook de opleiding van machinisten een rol spelen; in Nederland wordt aandacht besteed aan rustig afremmen en optrekken, terwijl men in Duitsland van opschieten houdt. Overigens zijn er ook verschillen tussen individuele machinisten. Ook in Nederland rijden wel "sportieve" types rond die op het laatste moment gaan afremmen. Niet echt comfortabel voor de reizigers, en er gaat ook weleens wat mis op die manier.




How it works

Triumphs of engineering. A record of great modern achievements in man's difficult and dangerous conquest of nature.

Everyday things and their story. The romantic story of modern industry and how it supplies our daily needs.

The secrets of other people's jobs. The story of Great Britain's industries and the workers who man the machines. (1944)

How it works and how it's done. Water at work - it's use and storage. Servants of transport - railways, trams, buses. Slaves of steel - machines that lift and carry. Miracles of flight - how man grew wings. Salvage under the sea - how the diver works. Mechanism of clocks. Marvels of the telephone. Calling all nations - wonders of wireless.

Deze boeken zijn in de jaren 40 uitgegeven door Odhams Press Limited in London. Het laatst genoemde boek is geschreven door Ellison Hawks, in de andere delen wordt geen auteur vermeld. Met veel foto's en (opengewerkte) tekeningen.

Meer boeken over techniek en wetenschap.

 
 

Zie ook:




vorige       start       omhoog