Bruggen

Spoorwegen en gewone wegen komen elkaar onvermijdelijk tegen. Er zijn fundamenteel gezien drie manieren waarop zo'n ontmoeting kan plaatsvinden: gelijkvloers (dat noemen we een overweg), het spoor gaat over de weg heen (dat noemen we een spoorbrug) of de weg gaat over het spoor heen. In dat geval hebben we het over een brug.

De Crailose brug, toen nog Crailoosche brug. Onder de brug zijn de perrons te zien van de halte Renbaan, waar bij speciale gelegenheden weleens treinen stopten. Zie ook het thema Bussum in vroeger tijden.

Beweeg muis naar de foto voor toelichtende teksten.
Hilversum, 15 maart 1945. Vlak voor het einde van de Tweede Wereldoorlog maakte de Engelse luchtmacht, de RAF, een serie luchtfoto's vanaf het oosten van Hilversum tot Soestdijk. Op deze foto een deel van het toen nog grotendeels onbebouwde noorden van Hilversum, met linksboven het natuurbad Crailoo en de Crailose brug, en rechtsonder het viaduct. In het midden hiervan lag een spoorwegovergang, ter hoogte van de tegenwoordige halte Hilversum Noord. Rechtsboven de Noorder Begraafplaats, net als het viaduct en het natuurbad ontworpen door Dudok. Vlak naast de Crailose brug stond baanwachterswoning 28. De weilanden aan de onderkant van de foto zijn verdwenen: dat is nu het Mediapark. Bron: www.archeologienet.nl.

Hilversum, 21 augustus 1967. De Crailose brug met daaronder sneltrein 221 naar Enschede. De twee voorste rijtuigen hebben als bestemming Hannover. De trein wordt getrokken door een 1100. Foto Adriaan Pothuizen.

Hilversum, 13 januari 2007. De vernieuwde Crailose brug. De foto is gemaakt vanaf de plaats waar vroeger woning 28 stond. Deze is een aantal jaren geleden uitgebrand en gesloopt.

In mijn jeugd ben ik heel vaak naar het openluchtzwembad Crailoo geweest. Maar ik ben niet jeugdig meer, en het zwembad bestaat ook niet meer. De foto is gemaakt vanaf de toerit naar de Crailose brug. Het zwembad lag langs de spoorlijn tussen Hilversum en Bussum. Zwembad Crailoo was ontworpen door Dudok en werd in 1931 geopend. Aan de andere kant van het spoor liggen de stapelplaats Crailoo en het vuilnisstation van Hilversum.
Foto en kaart uit de collectie van Emile Albers.

Hilversum, 1967 of wat eerder. Een treinstel Mat'36 is op weg naar Amsterdam. De foto is genomen vanaf de Crailose Brug. De twee grote baken zijn bestemd voor treinen die via het linkerspoor Hilversum naderen. De zigzag-beschildering geeft aan dat er verderop een voorsein staat. Deze grote planken dateren nog uit de stoomtijd: door hun schuine plaatsing waren ze niet alleen goed zichtbaar maar ook goed hoorbaar voor de machinist. Foto Rienk Mebius.

Bussum-Zuid, 19 april 1969 (treinstel 765) en 5 augustus 2003 (ICM). Woning 26 heeft plaats moeten maken voor een trap tegen het talud. In de achtergrond de voetgangersbrug over de sporen. Onzichtbaar daarachter ligt een wegviaduct over het spoor.

Viaduct over de spoorlijn Hilversum-Amsterdam bij Bussum. De trein rijdt ter hoogte van de plaats waar later de halte Bussum-Zuid is aangelegd. Foto uit "Wat is dat? Een encyclopedie voor jongeren", uitgegeven door de Hollandia-drukkerij, Baarn, circa 1935. "Viaduct is afgeleid van twee Latijnsche woorden: via dat weg en ducere dat voeren beteekent. De viaduct is een groote, hooge, lange brug, die een gewonen weg of een spoorbaan voert over een anderen weg, een dal, een diepliggende rivier of door een stad."

Bussum-Zuid, 3 april 1969 en 5 augustus 2003. Viaduct gefotografeerd vanaf de loopbrug, met treinen naar Amsterdam.

Hollandsche Rading, 21 augustus 1967. De brug bij Zwaluwenberg, met daaronder een 1100 met zelflossers op weg naar Utrecht. Foto Adriaan Pothuizen.

Baarn, eerste helft van de jaren 50. Blokkendoostrein (mC 9400) komend uit de richting Hilversum. Onder de Kippebrug door is Post I te zien. Prentbriefkaart uit de collectie van Adriaan Pothuizen.

Baarn, 1 augustus 1971. Een lange Intercitytrein bestaande uit Hondekopmaterieel (voorop stel 751) is op weg van Amsterdam naar Amersfoort en verder. Hondekopmaterieel in de Intercitydiensten van de Noordoostverbinding (Amsterdam – Groningen/Leeuwarden/Enschede) was jarenlang een vertrouwd beeld bij de passage van het spoorwegravijn in Baarn.

Baarn, 29 mei 1998. Loc 3737 rijdt met een niet geheel authentieke goederentrein door het land.
Ze is net onder de Kippebrug doorgekomen en rijdt nu via spoor 803 richting Amersfoort.

Erasmusbrug

Chipkaart met een foto van de Erasmusbrug in Rotterdam, bijgenaamd De Zwaan. Ook bekend van de ontwerpfout die na de oplevering in 1996 aan het licht kwam toen het een beetje ging waaien. Deze fout, waardoor de brug gevaarlijk ging zwabberen, is met wat kunstgrepen hersteld. De ontwerper van deze brug, Ben van Berkel, heeft grote bezwaren tegen het afbeelden van zijn geesteskind in publicaties. Daar heeft hij zelfs processen om gevoerd. Vandaar dat ik deze kaart graag op mijn site zet.

Bruggen in Nederland. Door Henk de Jong & Nico Muyen. Uitg. Atrium, Alphen aan den Rijn, 2001. ISBN 9061139325. Mooi boek, in 2004 voor een grijpstuiver gekocht bij De Slegte.

Vaste bruggen, beweegbare bruggen, materialen (gietijzer, welijzer, staal, beton, aluminium, kunststof), Romeinse bruggen, middeleeuwse bruggen, schip- en pontonbruggen, vlotbruggen, pontonvlotbruggen, valbruggen, oorgatbruggen, ophaalbruggen (waaronder Strausz-bruggen), basculebruggen, dubbele basculebruggen, rolbasculebruggen, rolbruggen, vakwerkbruggen, vierendeelbruggen, boogbruggen, tuibruggen, kokerliggerbruggen, staal-betonbruggen, draaibruggen (waaronder kraanbruggen en pontondraaibruggen), hefbruggen, pontbruggen.