|
|
|
Motorwagen 2 van de GTG op lijn 3 in Groningen. Deze trams hebben tot ongeveer 1948 dienst gedaan. Ook op zo'n klein trammetje deden twee man dienst. Links de conducteur, rechts de bestuurder. Dit is de broer van de grootvader van Peter Stoffers, eigenaar van deze foto. Collectie Noord-Nederlands Trein & Tram Museum, www.nnttm.nl. |
|
|
Replica-kop van de 'Boedapester' Blauwe Tram (Leiden-Voorschoten-Scheveningen) 412 op een inmiddels afgelopen tentoonstelling in Voorschoten. Foto Jelle Roelfsema. |
|
|
Voorburg, 11 september 2008. In Museum Swaensteyn (www.swaensteyn.nl) was een aardige tentoonstelling te zien over de Hofpleinlijn en de Blauwe Tram. In 1958 verdwenen de trams van de NZH uit het straatbeeld van Voorburg; drie jaar later was de Blauwe Tram definitief geschiedenis. Op de gevel van het museum hangt een afbeelding naar een schilderij van de Voorburgse kunstenaar Joop Boudewijn. In de achtergrond een treinstel mat'36 op de Hofpleinlijn. Op straat rijdt een Volkswagen Kever. Het opkomende autoverkeer betekende het eind van regionale tramlijnen: de trams reden in de weg en werden vervangen door bussen, die op hun beurt vast kwamen te zitten in het autoverkeer. Inmiddels begint men in te zien dat de tram zo gek nog niet is. |
|
|
Het gaat blijkbaar niet goed met de metro van Madrid. |
|
Lokaalspoor- en tramwegen van de Hollandsche IJzeren Spoorwegmaatschappij. Door N.J. van Wijck Jurriaanse. Uitg. Wyt, Rotterdam 1978. ISBN 9060075773. De HIJSM exploiteerde behalve haar hoofdspoornet ook een groot aantal lokaalspoor- en tramwegen. Deel 7 van de serie Spoorwegen in Nederland. |
|
|
Stoomtrams van Wadden tot IJ. Door W.I. Engel en J. Kok. Uitg. Wyt, Rotterdam 1973. ISBN 9060076923. Deel 19 uit de serie Trams en tramlijnen. (Een familielid meldde mij dat de heer W.I. Engel op 10 maart 2005 op 85-jarige leeftijd is overleden. Hij heeft veel betekend voor de tram- en treinwereld via zijn boekjes en onderzoeken.) Motortrams. Door H.G. Hesselink. Uitg. Wyt, Rotterdam 1977. ISBN 9060077628. Deel 26 uit de serie Trams en tramlijnen. |
|
|
Friesland rond per tram. 1880-1948. De geschiedenis van het trambedrijf van de Nederlandsche Tramweg Maatschappij. Door J.J. Tiedema en J.J. Buikstra. Uitg. Schuyt & Co, Haarlem 1994. ISBN 9060973720. Deel 25 in de boekenreeks van de NVBS. Stoomtrammaatschappij Oostelijk Groningen. 1915-1948. Door G.R. de Weger en Ag. Jansen. Uitg. Schuyt & Co, Haarlem 1999. ISBN 906097493X. Deel 31 in de boekenreeks van de NVBS. |
|
|
Per Noord-Zuid er op uit! Door H.J.F. de Roy van Zuydewijn. Uitg. J.H. de Bussy, Amsterdam ca. 1970. Een tramreis van Volendam naar Scheveningen, uitgebeeld met behulp van veel foto's en afbeeldingen uit de periode 1878 tot 1961. Het trambedrijf van de NZH. 1899-1957. Tussen Spui en Zandvoorts Strand. Door H.J.A. Duparc. Uitg. Schuyt & Co, Haarlem 1995. ISBN 9060973887. Deel 26 in de boekenreeks van de NVBS. |
|
|
De NZH 1. Het tramtijdperk. Door J.H. Bartman en G.J. de Swart. Alkenreeks 167. De NZH 2. Het busbedrijf. Door P.H. Scheurleer en J.H. Bartman. Alkenreeks 168 (ca. 1970). |
|
|
Trams. Door J.H.E. Reeskamp. Alkenreeks 72. Metro's. Door G.L.S. Willemse. Alkenreeks 133. Deze boekjes dateren uit de jaren zestig van de vorige eeuw. In totaal heeft uitgeverij De Alk in Alkmaar zo'n 200 boekjes uitgegeven over vliegtuigen, voertuigen, vaartuigen en andere onderwerpen. |
|
|
De elektrische tram in en om Utrecht. Door Jan Reeskamp. Uitg. Wyt, Rotterdam 1970. ISBN 9060075226. Deel 3 uit de serie Trams en tramlijnen. Van stoomtram tot sneltram. De geschiedenis van de tram- en bargediensten tussen Utrecht - Jutphaas - Vreeswijk en IJsselstein. Door W.J.F. van der Kuijlen. Uitg. A.H.A. Thijsen, Buren 1987. ISBN 906912002X. Dit boekje beschrijft de geschiedenis van het openbaar vervoer in het in de boektitel aangegeven gebied, beginnend met paardenomnibussen en stoombarges (schuiten), tot aan het gereedkomen van de sneltramlijn naar Nieuwegein en IJsselstein in 1983 resp. 1985. |
|
|
De Gooische Moordenaar. Tramgeschiedenis 1880-1958. Door W.I. Engel. Uitg. Pirola, Schoorl 1981. ISBN 9064550247. In het spoor van de Gooische Tram. Door Bep de Boer. Uitg. Van Wijland, Laren 2004. ISBN 9077285059. Chronologisch overzicht van alle incidenten en ongevallen die zich met "De Gooische Moordenaar" hebben voorgedaan. Gemiddeld twee dodelijke slachtoffers per jaar; kom daar tegenwoordig nog eens om! |
|
|
Daar reed toen de Gooische. Een historische tramrit van Amsterdam naar het Gooi. Door R. Meyn. Albis uitgeverij, Hilversum 1996. ISBN 9070715023. De Gooische Stoomtram en andere lijnen in het Gooi. Door W.I. Engel. Uitg. Wyt, Rotterdam 1972. ISBN 9060076125. Deel 11 uit de serie Trams en tramlijnen. |
|
|
De stoomtrams op de Zuid-Hollandse eilanden en in Zeeland. Door A. Dijkers en H.G. Hesselink. Uitg. Wyt, Rotterdam 1973. ISBN 9060076621. Deel 16 uit de serie Trams en tramlijnen. |
|
|
Dienstregelingen RTM. Van 22 mei 1966 af en van 3 juni 1973 af. Op de dienstregeling 1966 staat "de brug is open". Deze eerste vaste oeververbinding met Goeree-Overflakkee was het begin van het einde van de veerdienst tussen Hellevoetsluis en Middelharnis. Deze is in 1971 opgeheven, en komt dan ook niet meer voor in de dienstregeling 1973. |
|
|
De RTM in heden en verleden. Deel 1: stoomtractie, deel 2: motortrams (50 minuten). Stichting Rail Art, 1996. Ook met beelden van het huidige Rijdend Tram Museum. |
|
Historische geluidsopnamen van RTM-trams. CD met ruim 68 minuten geluidsopnamen uit de verzameling van Theo Barten. Railpress Papendrecht, 2002. |
|
De R.T.M. tram, een kleurrijk verleden. Door Bas van der Heiden. Uitg. Deboektant, 1999. ISBN 9055341274. Boekje met kleurenfoto's van de periode na de Tweede Wereldoorlog tot aan het begin van de ZWN-periode. Van dezelfde auteur verschenen 15 andere boekjes in deze serie, en enkele boekjes over de autobusdiensten in het werkgebied van de RTM. Met de tram naar Voorne-Puten. Door F.C.G. Huizer. UItgegeven door de afdeling Rotterdam van de NVBS. Tweede druk, mei 1982 |
|
|
Hellevoetsluis, Nieuw-Helvoet en Nieuwenhoorn. Herlevend Hellevoet 1945-1980. Door Arie Jan Stasse. Uitgerij Aprillis, Zaltbommel 2004. ISBN 9059940180. Hellevoetsluis, een Zuid-Hollands stadje aan het Haringvliet, is ontstaan aan het eind van de zestiende eeuw, bij de sluis van Nieuw-Helvoet. In de Tweede Wereldoorlog werd Hellevoetsluis voor een groot deel door de Duitsers afgebroken, maar na de oorlog herstelde de stad zich voorspoedig. Dit fraaie fotoboek laat de ontwikkeling zien die Hellevoetsluis tussen 1945 en 1980 heeft doorgemaakt. Uiteraard is er ook aandacht voor de door de RTM verzorgde verbindingen met Rotterdam (tot 1966 met de tram, daarna de bus) en de veerdienst (tot 1971) naar Goeree-Overflakkee. Hieraan heb ik met enkele foto's een bijdrage mogen leveren. |
|
|
Trams en treinen in de jaren 30 tot 50. Uit het archief van M. van Notten. Met teksten van Remmo Statius Muller. Uitgeverij Elmar, 1987. ISBN 9061205417. Bob van Notten was een NVBS'er van het eerste uur. Hij liep alle NVBS-excursies af en maakte daarnaast veel uitstapjes met Jan Reeskamp en Jan Voerman. Van Notten was geen briljant fotograaf, en hij heeft naar huidige maatstaven ook maar weinig foto's gemaakt (ongeveer 2000 negatieven). Toch was er voldoende materiaal om een aardig boekwerk samen te stellen, dat een beeld geeft van wat er in die jaren op tram- en spoorgebied viel te beleven. |
|
|
Trams in Trouble. Door Brian Hinchliffe. Uitg. Pennine Publications Ltd, Sheffield 1990. ISBN 0946055076. Twee-assige dubbeldekkers, met een slechte wegligging en een hoog zwaartepunt. Fog, zodat de bestuurder niet kon zien waar hij reed. En dan lag er weer een tram op zijn kant. Maar er kwamen ook gewone botsingen en ontsporingen voor. Een stuk of zestig foto's uit de periode 1902-1945. |
|
Zie ook: