Huisstijl en logo's

Het NS-logo in 1946 en in 1962. In 1946 vormden de verticale lijnen het crescendo-teken: wederopbouw.
In 1962 was het verval ingezet: decrescendo. Maar dit is maar een theorietje van mij.

Apeldoorn, 24 juli 1968. De eerste gele Hondekop (359), met grijze snor en het nieuwe NS-logo. Aan de andere kant van dit treinstel waren de blauwe banen verkeerd-om geschilderd. Tweede foto: hetzelfde treinstel na aankomst in Deventer. Op het perron een machinist en een conducteur in een nog niet gemoderniseerd uniform

Amsterdam Dijksgracht, 24 april 1970. Loc 1122 ter hoogte van de opslagloodsen van Pakhoed, rijdend richting het CS. Het logo van Pakhoed is ontworpen door Gozen Doorn (1928-1999), die ook de gele snorren op de groene treinstellen ontwierp. http://jsf.home.xs4all.nl/gozendoorn/

Leiden, 26 juli 1968. Een van de eerste gele treinstellen op NS-rails. Het geel schilderen begon in januari van dat jaar met treinstel 431. Bij wijze van "proefbedrijf" werden de eerste gele treinstellen ingelegd tussen Utrecht en Leiden. De tweede foto is gemaakt op 12 november 2004. Treinstel 926 aan kop van een trein naar Utrecht.

Amersfoort, 28 juli 1970. Treinstel 299. Slechts enkele treinstellen mat'46 zijn geel geschilderd. Een deel van de groene stellen kreeg blauwe banen op de zijkant, die bedoeld waren om adverteerders een rijdende reclamezuil te bieden. Hier is echter nooit veel belangstelling voor getoond. Adverteren deed men liever op moderner ogend materieel.

In 1962 voerden de Britse spoorwegen een nieuw logo in. Het stelt een spoorlijn voor, waarop treinen van links naar rechts of van rechts naar links kunnen rijden. In 1968 kwam NS met een ontwerp dat dit concept verder uitdiepte. Op een spoorweg kun je namelijk ook rondjes rijden, vandaar de gedeeltelijk aaneengesloten pijlen. De bijnaam van dit ontwerp (gemaakt door Gert Dumbar en René van Raalt) luidt 'vishaak'. Het logo van British Railways wordt nog steeds gebruikt op treinen en stations, hoewel deze maatschappij zelf niet meer bestaat.

Intercity-logo. Begin 1972 heeft Hondekop 790 hier enige tijd mee rondgereden. Het werd weer verwijderd
omdat deze treinstellen ook als stoptrein reden. Wel is dit logo in spoorboekjes en dergelijke gebruikt.

De logo's van British Railways uit 1948 en 1956. Het logo uit 1948 stamt uit het jaar waarin de vier Britse spoorwegmaatschappijen (The Big Four) werden genationaliseerd. Het logo wordt ook wel 'Unicycling Lion' genoemd: leeuw op eenwieler. Het logo uit 1956 heeft als bijnaam 'Ferret & Dartboard': op een afstandje lijkt het alsof een fret een dartboard ophoudt.

Ook de Zwitserse (SBB), Oostenrijkse (ÖBB) en Zuid-Afrikaanse spoorwegen (Spoornet) hebben zich door de tweerichtingpijl laten inspireren. De ÖBB heeft inmiddels een ander logo.

Een echt consequent doorgevoerde huisstijl had de NS tot 1968 niet.
Voorbeelden uit het Spoorwegmuseum (14 oktober 2004) en bij de dieselloods Utrecht (11 augustus 1973).

Ons nieuwe N.S.-embleem. Uit "Nieuw Spoor", 1e jaargang nummer 1, 1946.

Het NS-logo in 1946 en in 1962.

De gele huisstijl van NS dateert uit 1968. De treinen moesten geel worden, om de grauwe stations wat op te fleuren. De tweede kleur was blauw (eerst lichtblauw, later donkerblauw). Blauw werd gebruikt voor de diagonale reclamebanen of voor de horizontale banen rond de ramen. Teksten en logo's werden in zwart uitgevoerd, omdat blauw op geel lelijk is: deze kleuren overstralen elkaar, vooral als de zon er op schijnt. Dit grafische benul is inmiddels verdwenen. Steeds vaker zie je dat men blauwe logo's op de treinen plakt.

Het logo op treinstel 524 is aangetast door de vloeistof waarmee graffiti wordt verwijderd. Foto Henk Koster, 2008.

Voor 1968 droegen de treinen geen logo's, behalve de in elkaar geschoven letters N en S op de tyfoonroosters van de Hondekoppen (foto uit 2004).

Logo's van Amerikaanse spoorwegen omstreeks 1950. Bron Association of American Railroads.

Logo's van Märklin, Trix Twin Railway, Werkspoor en Telefonbau und Normalzeit (oude versie,
in de latere versie staan de T en de N naast elkaar in plaats van door elkaar).

Haarlem, 12 november 2009. Luidspreker met het oude logo van Philips. Daaronder een stationsklok van T&N.

Breda, 11 december 2009. In het Graphic Design Museum kreeg ik na het beantwoorden van wat vragen dit designdiploma!

vorige       start       omhoog